Á að greiða arfinn inn á húsnæðislánið eða leggja inn á reikning?

Auðvitað eru peningar bara peningar. Við gætum því litið svo á að hvort sem okkur berast háar fjárhæðir með einni millifærslu eða heimilisbókhaldið skilur eftir svigrúm um hver mánaðarmót ætti ráðstöfun fjármunanna að vera svipuð.

Það er þó talsverður eðlismunur á þessu tvennu. Ég sé það og heyri á fólki sem ræðir við mig um ráðstöfun arfs. Svo há fjárhæð getur nefnilega gjörbreytt lífi okkar og gefur okkur tilefni til að spyrja nokkurra spurninga. Mögulega eiga einhverjar þeirra við í þínu tilfelli, þótt þú sért nú aðeins að spyrja út í húsnæðislánið:

Hvað hefði hinn látni viljað?

Það skiptir máli hvaðan peningarnir berast. Var arfleifandi prinsippmanneskja sem hafði bjargfasta trú á tiltekinni ráðstöfun fjármuna? Telur þú til dæmis að viðkomandi hafi viljað að fleiri myndu njóta þeirra (svo sem barnabörn eða góðgerðarfélög), eða að þú nýttir þá að hluta eða öllu leyti í að skemmta þér, greiða niður skuldir eða fjárfesta?

Hvað bætir fjárhagsstöðu þína mest?

Þú nefnir að þú skuldir húsnæðislán en ég hef ekki fleiri upplýsingar um þína fjárhagsstöðu. Gæti vantað meiri sparnað fyrir efri árin? Eru önnur lán kannski að þvælast fyrir þér? Það hjálpar að hafa góða yfirsýn yfir fjármálin og forgangsraða.

Hvað myndi gleðja þig mest?

Peningar sinna aðallega þremur hlutverkum: Að tryggja okkur öryggi, að greiða þá reikninga sem þarf að greiða og að greiða þá reikninga sem við viljum greiða. Hvað vilt þú geta leyft þér? Væri gaman að búa annars staðar? Viltu læra eitthvað? Viltu vinna minna eða annað? Aftur snýst þetta um forgangsröðun og hvernig þú nýtir peningana sem best.

Áttu að borga upp húsnæðislánið?

En að spurningunni þinni. Hér hef ég nokkrum sinnum svarað fólki sem er að melta svipaðar spurningar. Einn spurði til dæmis hvort betra væri að klára námslánið eða greiða inn á húsnæðislánið. Annar velti fyrir sér hvað vinnist í raun þegar greitt er inn á verðtryggð lán. Spurt hefur verið hvort betra sé að greiða inn á verðtryggt lán eða spara og hvers vegna lán hafi ekki lækkað þrátt fyrir að greitt hafi verið inn á það.

Við deilum ekki öll sömu fjárhagsstöðu, framtíðarsýn eða smekk. Því er ég aldeilis ekki viss um hvernig samtal okkar yrði, eða hverjar ráðleggingar mínar væru, ef við ræddum þessi mál yfir kaffibolla. Ég vil þó benda þér á nokkur atriði og biðja þig um að hafa þau í huga þegar þú sest vandlega yfir þessi mál.

1. Niðurgreiðsla húsnæðisláns býður þér ljómandi góða ávöxtun, án áhættu, skatta, sveiflna, fyrirhafnar og oft einnig án nokkurs kostnaðar.
2. Ég hef í nær tvo áratugi rætt við fólk um persónuleg fjármál þess og hef enn ekki hitt neinn sem sér eftir því að hafa greitt niður lán. Þeir eru þó fjölmargir sem sjá eftir því að hafa haft tækifæri til þess en kosið annað.
3. Þegar lánið er farið eykst ráðstöfunarfé þitt um hver mánaðarmót. Þú getur því kosið að lifa hærra, leggja meira fyrir eða nýta þér svigrúmið til minni vinnu.
4. Passaðu upp á að eiga digran varasjóð, hvað sem þú velur.
5. Reiknaðu út í hvað stefnir í þínum lífeyrismálum og hvort þú þurfir á meiri sparnaði að halda. Þú getur notað reiknivélar lífeyrissjóða til þess eða jafnvel þjónustu Aurbjargar.
6. Veltu fyrir þér andlega þættinum. Hvernig tilfinning væri að vera skuldlaus og eiga meira svigrúm um hver mánaðarmót?

Þetta þarf ekki að vera allt eða ekkert

Það er ekkert athugavert við að deila arfinum niður og ráðstafa honum þannig með skynsamlegum hætti. Kannski fer hluti hans í að greiða niður húsnæðislánið, hluti í að byggja upp neyðarsjóð og viðbótarsparnað vegna efri áranna og hluti í eitthvað virkilega skemmtilegt.