Aðilar vinnu­markaðarins verði að hætta að benda hver á annan

Í nýrri mælingu Hagstofunnar kemur fram að ársverðbólga hafi aukist um 0,1 prósentustig milli mánaða og stendur í 5,3 prósentum í júlí. Að óbreyttu verður verðbólga yfir 4,7 prósenta viðmiði kjarasamninga í september og þá heimilt að endurskoða þá.

Jón Bjarki Bentsson, aðalhagfræðingur Íslandsbanka, segir margt spila inn í þessa hækkun. Þó að sumarútsölur og lækkun á eldsneytisverði hafi lækkandi áhrif á verðbólguna, hækkuðu flugfargjöld til útlanda á sama tíma um rúm 15 prósent og kostnaður vegna búsetu um 0,6 prósent.

„Það eru kostnaðarhækkanir hjá innlendum fyrirtækjum sem þau eru að velta út í verðlagið þannig að almennt vöruverð er jafnt og þétt að þokast upp á við, nema matarverð, sem stóð í stað í verði í júní. Það er jákvætt að sjá.“

Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra sagði við Vísi í dag að góðu fréttirnar væru þær að innlend verðbólga væri á útleið. Þetta segir Jón Bjarki ekki alveg rétt, þó að áhrif af húsnæðiskostnaði fari dvínandi.

„Þar er hún aðeins að síga niður á við en þar er bitamunurinn ekki fjár. Það þarf miklu meira til í þeim lið til þess að verðbólga fari niður í ásættanlegan takt.“

Bjarni Benediktsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, sagði við Vísi í morgun að þó svo að verðbólga væri umfram viðmið í kjarasamningum hefði kaupmáttur haldist. Jón segir nokkuð til í því; laun hafi að meðaltali hækkað töluvert umfram þau 3,5 prósent á ári sem gert var ráð fyrir í kjarasamningum.

„Miðað við nýjustu mælingar þá hafa laun hækkað meira heldur en verðlag.“

Til þess að ná niður verðbólgu segir Jón að aðilar á vinnumarkaði þurfi aftur á móti að hætta að benda hver á annan, enda sé ekki hægt að smætta orsakir verðbólgunnar niður í eitthvert eitt atriði.

Hann segir að aðilar vinnumarkaðarins verði að taka höndum saman.

„Og horfa lengra fram í tíma en bara á kaupmátt, hagnað eða rekstur hins opinbera næstu misserin og leggja meiri áherslu á hvernig þeir vilja sjá samspil hagstærðanna og stærða á borð við verðbólgu og vexti líta út undir lok áratugarins. Af því að það er það sem skiptir máli á endanum: hvernig þetta þróast til lengri tíma.“