Andrésarleikarnir 50 ára – hálf öld af gleði, sam­heldni og skíðaarfleifð

Það er erfitt að hugsa sér Akureyri án Andrésarleikanna. Í hálfa öld hafa þeir fyllt Hlíðarfjall lífi, bundið saman kynslóðir og orðið ómissandi hluti af vetrarmenningu bæjarins. Saga þeirra á sér skemmtilegt upphaf en hún hófst á kaffistofu í Hafnarstræti 100.

Það var hópur áhugamanna um skíðaíþróttir sem hittist reglulega á umræddri kaffistofu á áttunda áratugnum. Þar var staða skíðamála og framtíð íþróttarinnar rædd sem og komið reglulega inn á hugmyndina um barnamót á skíðum fyrir allt landið. Árið 1976 varð hugmyndin svo að veruleika og fyrstu leikarnir voru haldnir með 148 keppendum. Það þurfti auðvitað að fá leyfi fyrir nafninu og það var tryggt af Leifi Tómassyni, einum frumkvöðlanna, sem var í samskiptum við aðila frá Gutenberghus í Kaupmannahöfn og þannig var lagður grunnur að þeirri litríku og barnvænu ímynd sem hefur fylgt mótinu allar götur síðan.

Leikarnir hafa áratugum saman verið hápunktur vetrarins á Akureyri. Skrúðgangan, sem hófst 1977 hefur verið hluti af Andrésar andar leikunum allar götur síðan og það er einstaklega gleðilegt að sjá þegar hundruð barna og fjölskyldur þeirra ganga sæl og glöð til setningar leikanna í Íþróttahöllinni. Það er ekki bara Hlíðarfjall sem verður iðandi á lífi á meðan leikunum stendur; bærinn allur verður einstaklega lifandi með þessum góðu gestum sem hingað koma víða að.

Það má líka segja að fegurð leikanna birtist ekki aðeins í keppninni sjálfri heldur í ótrúlegu starfi þeirra sem standa að framkvæmd mótsins. Í gegnum árin hafa hundruð sjálfboðaliða lagt hönd á plóg. Þetta eru foreldrar, þjálfarar, félagar úr skíðafélaginu og ótal velunnarar og eftir því sem ég kemst næst þá hefur aldrei skort sjálfboðaliða og á síðari árum hefur starfsfólk leikanna verið á annað hundrað manns. Það er jú að mjög mörgu að huga. Það þarf að troða brautir, skrá keppendur, skipuleggja gistingar, sjá um öryggi, móttökur og verðlaunaafhendingar svo eitthvað sé nefnt. Þessu fólki ber að þakka einlæglega fyrir þeirra framlag enda er það sjálfboðaliðahópurinn sem gerir mótið mögulegt og ég veit að gleðin sem skín úr augum barnanna er besta þakkargjöfin til þeirra sem leggja sitt af mörkum við framkvæmdina.

Í tilefni af 50 ára afmælinu verður sérstök sýning í Íþróttahöllinni með ljósmyndum, blaðaúrklippum og heimildamynd Hermanns Sigtryggssonar og Kristrúnar Lindar Birgisdóttur. Þar verður hægt að rekja sögu mótsins frá fyrstu kaffistofufundunum til metþátttöku ársins 2026. Sögurnar sem hafa orðið til á þessum tíma eru fjölmargar enda eiga leikarnir sér sérstakan stað í hjörtum svo margra. Þessar sögur lifa áfram með hverri kynslóð. Fjölskyldur koma ár eftir ár, afar og ömmur fylgja barnabörnunum, og ekki má gleyma að margir af fremstu skíðamönnum landsins hófu feril sinn á þessum leikum.

Það er við hæfi nú þegar Andrésar andar leikarnir fagna 50 ára afmæli að þátttakan er sú mesta í sögu mótsins. Hátt í ellefuhunduð börn eru skráð til leiks, frá 17 félögum víðs vegar um landið, auk gesta frá Noregi. Þetta er stórt stökk frá 930 keppendum árið áður og undirstrikar skýrt stöðu leikanna sem stærsta barnaskíðamóts landsins. Breiddin hefur heldur aldrei verið meiri og nú er í fyrsta skipti keppt í skíðaskotfimi. Þessi fjöldi segir einnig til um hversu mikil gróska er í skíðaiðkun landsmanna sem er mikið gleðiefni.

Mínar innilegustu hamingjuóskir til allra keppenda og aðstandenda fyrr og síðar með árin 50 og megi Andrésar andar leikarnir halda áfram að blómstra í þeim anda sem einkennir þennan glæsilega íþróttaviðburð.

Verið hjartanlega velkomin til Akureyrar kæru keppendur.

Höfundur er bæjarstjóri á Akureyri.