Ís­lendingar sem ég hef hitt þegar ég reyni að tala ís­lensku

Eitt af því sem maður tekur fljótt eftir þegar maður flytur til Íslands er að það er ekki bara eitt „íslenskt“ viðmót.

Sérstaklega ekki þegar maður reynir að tala íslensku.

Í gegnum árin hef ég hitt nokkrar tegundir af Íslendingum í þessum aðstæðum og þær segja oft meira um samskipti en tungumálið sjálft.

Fyrst er það sá sem skiptir strax yfir í ensku.

Ég byrja á íslensku, reyni mitt besta og set saman setningar sem ég er stoltur af. En áður en ég klára svarar viðkomandi á ensku.

Kannski til að hjálpa.

Kannski til að vera skilvirkur.

En stundum líður manni eins og tilraunin hafi verið stöðvuð áður en hún fékk að lifa.

Svo er það hin týpan.

Sá sem brosir, hlustar og segir:

„Þú talar mjög góða íslensku.“

Jafnvel þó ég viti sjálfur að ég er enn að læra.

Þetta eru ekki bara falleg orð.

Þetta eru merki um skilning.

Þetta eru oft dásamlegar manneskjur, fólk sem sér að það skiptir máli að reyna, ekki bara að vera fullkomið.

Þær hvetja mann áfram án þess að láta mann finna fyrir óöryggi, gefa manni sjálfstraust og, kannski mikilvægast, gera manni kleift að halda áfram.

Stundum þarf ekki meira en eina slíka setningu til að breyta upplifun manns af tungumálinu.

Og svo er það sú þriðja.

Sá sem hlustar… en svarar ekki.

Ég segi eitthvað á íslensku.

Það verður smá þögn.

Og svo ekkert.

Kannski var ég ekki nógu skýr.

Kannski var framburðurinn ekki fullkominn.

En í þeirri þögn lærir maður líka eitthvað.

Að stundum er tungumál ekki bara orð, heldur líka þolinmæði beggja vegna.

Stundum fær maður líka aðra tilfinningu.

Eins og það skipti ekki öllu máli að maður sé að reyna að læra tungumálið,

heldur frekar að maður sé enn „utan við“.

Ekki endilega af illvilja,

heldur kannski vegna þess að það tekur tíma að opna sig fyrir því sem er nýtt.

En fyrir þann sem er að reyna getur þetta stundum liðið eins og

tilraunin skipti minna máli en það að tilheyra strax.

Það áhugaverða er að þessar tegundir snúast ekki um rétt eða rangt.

Enginn þeirra er „slæmur“

og enginn þeirra er „fullkominn“.

Þetta snýst um nálgun.

Um það hvernig við bregðumst við þegar einhver reynir að stíga inn í tungumálið okkar.

Ég hef líka lært að þetta snýst ekki bara um Ísland.

Ég hef séð nákvæmlega sömu viðbrögð annars staðar.

Fólk sem hjálpar með því að einfalda,

fólk sem styður með því að hlusta

og fólk sem lokar óvart á samskipti.

Kannski er spurningin ekki hvernig útlendingar tala íslensku.

Heldur hvernig við bregðumst við þegar einhver reynir.

Því á endanum snýst þetta ekki bara um málfræði.

Heldur um vilja til að skilja.

Og stundum þarf ekki fullkomna íslensku til þess.

Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.