Spá því að verð­bólga fari strax undir fimm prósent

„Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,7% í febrúar frá fyrri mánuði. Ef spáin rætist mun ársverðbólga hjaðna úr 5,2% í 4,9%. Hækkun vísitölunnar skýrist einkum af því að vetrarútsölur ganga til baka og flugfargjöld hækka. Hagstofan birtir vísitölu neysluverðs þann 26. febrúar næstkomandi,“ segir í grein á vef Íslandsbanka.

Útsölurnar í janúar hafi verið í takti við það sem greiningardeildin gerði ráð fyrir í síðasta mánuði. Líklegt sé að þær gangi til baka nú í febrúar, þó að hluti áhrifanna af útsölulokum dragist til næsta mánaðar. Í verðmælingaviku Hagstofunnar hafi lokadagar útsalna enn verið í gangi í sumum verslunum. Deildin spái því að verð á fatnaði og skóm hækki um 4,4 prósent of hafi 0,15 prósent áhrif á vísitöluna til hækkunar og verð á húsgögnum, heimilisbúnaði og fleira hækki um 4,5 prósent og hafi 0,18 prósenta áhrif á vísitöluna til hækkunar.

Hóflegar verðhækkanir húsnæðis

Þá segir að húsnæðisflokkurinn hækki um 0,5 prósent á milli mánaða og hafi 0,14 prósenta áhrif á vísitölu til hækkunar. Mestu muni um reiknaða húsaleigu, sem hækki um 0,4 prósent.

„Rólegt hefur verið á leigumarkaði að undanförnu samkvæmt vísitölu leiguverðs frá Húsnæðis- og mannvirkjastofnun. Þó hafa verðsveiflur einkennt markaðinn á síðustu mánuðum, en við gerum ráð fyrir hóflegum verðhækkunum næstu mánuði. Þá hefur hækkun sorphirðugjalda einnig sitt að segja í febrúar, þar sem gjaldskrár margra sveitarfélaga tóku breytingum í mánuðinum.“

Flugfargjöld muni hækka samkvæmt verðmælingu deildarinnar um 4,2 prósent á milli mánaða og hafa 0,1 prósenta áhrif á vísitölu til hækkunar. Þar sé um að ræða árstíðaráhrif eftir árvissa lækkun flugverðs í janúar. Líklega muni flugverð hafa sveiflukennd áhrif á ársverðbólgu næstu mánuði, þar sem flugverð muni að öllum líkindum hækka mest í mars í stað apríl vegna tímasetningar páska.

Verð á matar-og drykkjarvörum hafi óvænt hækkað um 1 prósent í janúar og hækkunin hafi dreifst yfir helstu undirflokka. Deildin telji að matvörur hækki hægar í febrúar og hún spái 0,3 prósent hækkun milli mánaða, sem hafi 0,05 prósenta áhrif á vísitölu til hækkunar.

Yfir efri vikmörkum fram að miðju ári

Loks segir að ársverðbólga hafi mæslt 5,2 prósent í janúar og hafi ekki mælst meiri síðan í september 2024. 

„Helstu ástæður hækkunarinnar voru aukin opinber gjöld, en fleiri liðir hækkuðu einnig. Samkvæmt fastskattavísitölu neysluverðs – mati Hagstofunnar á vísitölunni þar sem breytingar á sköttum og gjöldum á neysluvörur og þjónustu eru undanskildar - hefði verðbólga mælst í 4,8% í janúar. Útlit er fyrir að verðbólga muni hjaðna á næstu mánuðum en vera áfram yfir efri vikmörkum verðbólgumarkmiðs Seðlabankans (4%) fram að miðju ári.“

Bráðabirgðaspá greiningardeildar Íslandsbanka fyrir næstu þrjá mánuð sé eftirfarandi:

• mars: 0,6% hækkun VNV (5,2% ársverðbólga) – Útsölur ganga að fullu til baka, flugverð hækkar í aðdraganda páska.
• apríl: 0,3% hækkun VNV (4,5% ársverðbólga) – Lítilsháttar hækkun í flestum liðum, minni hækkun á flugfargjöldum vegna tímasetningar páska.
• maí: 0,2% hækkun VNV (4,5% ársverðbólga) – Lítilsháttar hækkun í flestum liðum, flugverð lækkar smávegis.