Kortavelta á fljúgandi siglingu og vaxtalækkun ó­lík­leg

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands kynnir vaxtaákvörðun sína í fyrramálið. Mikil eftirvænting ríkir og jafnvel óvenju mikil en forsvarsmenn fjölda hagsmunasamtaka hafa kallað eftir vaxtalækkun og vísað í röð áfalla í útflutningsgreinum. Þar má nefna bilun hjá Norðuráli, lokun PCC á Bakka, samdrátt hjá Elkem, gjaldþrot Play og aukið atvinnuleysi.

Konráð S. Guðjónsson, hagfræðingur hjá Kontext og efnahagsráðgjafi síðutu ríkisstjórnar, segir stöðuna vissulega áhyggjuefni.

„Maður hefur áhyggjur af því og þá hvaða áhrif það muni kannski hafa á næstu mánuðum. En staðan í dag er hins vegar sú að innlend eftirspurn, sem er náttúrulega það sem Seðlabankinn horfir mest til þegar það er verið að ákveða vexti, hún er enn sem komið er gjörsamlega bara á fljúgandi siglingu. Það voru að koma nýjar kortaveltutölur í morgun og takturinn í því er bara þannig að það er mjög mikill kortavöxtur hjá heimilunum,“ segir Konráð.

Hann segir peningastefnunefnd með bundnar hendur að ákveðnu leyti þar sem nefndin hefur rætt um mikilvægi þess að verðbólgan hjaðni nær markmiði áður en ráðist verði í frekari vaxtalækkun. Verðbólga mælist nú 4,3 prósent.

„En út af versnandi horfum trúi ég þó eiginlega ekki öðru en að við munum fá allavega mun mildari tón. Að því verði gefið undir fótinn um að það muni þurfa að lækka vexti kannski meira og hraðar heldur en áður var gert ráð fyrir, þar sem þessi áföll munu mögulega þá seinna draga úr eftirspurninni hér innanlands og kæla hagkerfið. Það geti þá þýtt að Seðlabankinn geti náð verðbólgumarkmiðinu aðeins lægri vöxtum en annars.“

Lækkun væri stefnubreyting

Greiningardeildir hafa spáð óbreyttu vaxtastigi og Konráð telur einnig afar ólíklegt að þeir verði lækkaðir.

„Miðað við það sem þau eru búin að segja, að þá væri það mikil stefnubreyting og þau kannski óttast áhrif á trúverðugleikann að fara að lækka vexti allt í einu, þegar þau eru búin að segja eitthvað allt annað áður. En það er langt í næstu vaxtaákvörðun eftir þessa og nefndin á náttúrulega að vera framsýn. Þannig að ég myndi kannski ekki útiloka það að við fáum einhverja litla lækkun á morgun, þó að ég eigi ekkert sérstaklega von á því,“ segir Konráð.