2% ökumanna telja sig verri en meðalökumaðurinn Ágúst Mogensen skrifar 30. júní 2023 10:00 Júlí er umferðarþyngsti mánuðurinn á Ísland en þá leggja flestir land undir fót. Nær allar helgar eru hátíðir í bæjum og sveitum sem vel eru sóttar. Fólk fer í sumarbústaði og umferð erlendra ferðamanna er einnig mikil. Einn fylgifiskur þessarar umferðar er sú staðreynd að júlí er slysaþungur mánuður, umferðarslys eru mörg, sem og önnur slys sem tengjast ferðamennsku. Því er ekki úr vegi að fara yfir nokkrar staðreyndir og áskoranir í umferðinni. 98% ökumanna telja sig í eða yfir meðallagi góða ökumenn Ofangreind tölfræði byggir á viðhorfskönnun sem Samgöngustofa gerir árlega um aksturshegðun. Það er jákvætt að bílstjórar séu fullir sjálfstrausts en spurning hvort einhverjir séu að ofmeta hæfni sína og vanmeta hættur. Ökumenn eru minntir á að virða ávallt reglur um hámarkshraða og að ávinningur hraðaksturs er ekki mikill. Á 200 km leið sparar ökumaður 25 mínútur ef hann ekur á 110 km/klst. hraða samanborið við 90 km/klst. hraða. Sektin nemur hins vegar 50.000 krónum ef upp kemst um brotið. Munum svo að spenna beltin og ökum allsgáð. Látum símann vera meðan á akstri stendur og gefum stefnuljós. Skortur á notkun stefnuljósa og farsímanotkun er það sem fer einna mest í taugarnar á íslenskum bílstjórum. Ferðavagnar á ferð og flugi Sú hætta sem helst steðjar að þegar ferðavagnar eru dregnir er vindurinn. Fyrir húsbíla, hjólhýsi, fellihýsi og aðra tengivagna ber að fara sérstaklega varlega ef að stöðugur vindur er 15-19 m/sek. en 15-25 m/sek. í vindhviðum. Passið upp á að ferðavagninn ykkar sé skoðaður og notið alltaf öryggiskeðju. Þá er gott að gæta þess að vagninn sé jafnt lestaður og alls ekki of þungur. Það kemur fyrir að vagnar séu of lestaðir af farangri og heildarþyngd meiri en bíllinn má draga. Gaskútar, reiðhjól, fortjald og annar farangur getur vegið þungt. Upplýsingar um hvað bíllinn þinn má draga þungan vagn og þyngd vagnsins er að finna í skráningarskírteinum beggja ökutækja. Brotnar bílrúður Hefur þú lent í því að fá grjót í framrúðuna sem skilur eftir sig sprungu eða skemmd? Fjöldi rúða sem skemmast árlega eru sennilega um 20.000 og má þar kenna ýmsu um. Holur í vegum, lausamöl í kanti, slitlagsviðgerðir og malarvegir. Það er bara mikið af lausu grjóti á vegum og götum. En ökumenn geta samt gætt sín betur, ekið hægar í möl og haldið fjarlægð við næsta bíl. Ekki vera sá sem spýtir grjóti í næsta bíl. Ef þú færð sprungu í framrúðuna er gott að vera með bílrúðumiða við höndina til að auka líkurnar á að hægt sé að gera við rúðuna. Það þarf ekki alltaf að skipta um framrúðuna með tilheyrandi kostnaði og sóun. Ef hægt er að gera við rúðuna þá greiðir þú enga eigináhættu. 90 km hraði = 25 metrar á sekúndu Þessi staðreynd undirstrikar mikilvægi þess að hafa athygli við akstur og láta símann vera. Ef þú lítur af veginum í 2 sekúndur á þessum hraða vegna þess þú þarft að skrifa afar mikilvæg skilaboð eins og hahahahah, þá ertu búin(n) að keyra 50 metra blint. Látum símana vera meðan á akstri stendur og notum handfrjálsan búnað ef við þurfum nauðsynlega að hringja eða svara símtölum. 3% ökumanna dottuðu við akstur sl. 6 mánuði Þreyta vegna svefnleysis er algeng orsök umferðarslysa og sennilega vanskráð. Aðspurðir í könnun sögðust 45% íslenskra ökumanna hafa orðið syfjaðir við akstur sl. 6 mánuði og 3% dottað. Áfengi og lyf geta spilað þar inn í vegna slævandi áhrifa. Ökumenn sem dotta eða sofna eiga á hættu að aka útaf eða framan á aðra bifreið með tilheyrandi afleiðingum á 90 km/klst. hraða. Gætið þess að skipuleggja ferðalagið þannig að ekki sé ekið of mikið í einu, fáið nætursvefninn ykkar og akið varlega. Að endingu er þó vert að taka fram að oft gengur umferðin vel á þessum umferðarþungu tímabilum. Ökumenn vita að umferðin er hægari á álagspunktum en þeir komast á áfangastað engu að síður. Förum varlega í sumar og njótum alls sem Ísland hefur upp á að bjóða heil heilsu og án samviskubits eða svekkelsis að hafa fengið háa sekt á leiðinni í fríið. Góða ferð. Höfundur er sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ágúst Mogensen Slysavarnir Umferð Umferðaröryggi Mest lesið Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Skoðun Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Sjá meira
Júlí er umferðarþyngsti mánuðurinn á Ísland en þá leggja flestir land undir fót. Nær allar helgar eru hátíðir í bæjum og sveitum sem vel eru sóttar. Fólk fer í sumarbústaði og umferð erlendra ferðamanna er einnig mikil. Einn fylgifiskur þessarar umferðar er sú staðreynd að júlí er slysaþungur mánuður, umferðarslys eru mörg, sem og önnur slys sem tengjast ferðamennsku. Því er ekki úr vegi að fara yfir nokkrar staðreyndir og áskoranir í umferðinni. 98% ökumanna telja sig í eða yfir meðallagi góða ökumenn Ofangreind tölfræði byggir á viðhorfskönnun sem Samgöngustofa gerir árlega um aksturshegðun. Það er jákvætt að bílstjórar séu fullir sjálfstrausts en spurning hvort einhverjir séu að ofmeta hæfni sína og vanmeta hættur. Ökumenn eru minntir á að virða ávallt reglur um hámarkshraða og að ávinningur hraðaksturs er ekki mikill. Á 200 km leið sparar ökumaður 25 mínútur ef hann ekur á 110 km/klst. hraða samanborið við 90 km/klst. hraða. Sektin nemur hins vegar 50.000 krónum ef upp kemst um brotið. Munum svo að spenna beltin og ökum allsgáð. Látum símann vera meðan á akstri stendur og gefum stefnuljós. Skortur á notkun stefnuljósa og farsímanotkun er það sem fer einna mest í taugarnar á íslenskum bílstjórum. Ferðavagnar á ferð og flugi Sú hætta sem helst steðjar að þegar ferðavagnar eru dregnir er vindurinn. Fyrir húsbíla, hjólhýsi, fellihýsi og aðra tengivagna ber að fara sérstaklega varlega ef að stöðugur vindur er 15-19 m/sek. en 15-25 m/sek. í vindhviðum. Passið upp á að ferðavagninn ykkar sé skoðaður og notið alltaf öryggiskeðju. Þá er gott að gæta þess að vagninn sé jafnt lestaður og alls ekki of þungur. Það kemur fyrir að vagnar séu of lestaðir af farangri og heildarþyngd meiri en bíllinn má draga. Gaskútar, reiðhjól, fortjald og annar farangur getur vegið þungt. Upplýsingar um hvað bíllinn þinn má draga þungan vagn og þyngd vagnsins er að finna í skráningarskírteinum beggja ökutækja. Brotnar bílrúður Hefur þú lent í því að fá grjót í framrúðuna sem skilur eftir sig sprungu eða skemmd? Fjöldi rúða sem skemmast árlega eru sennilega um 20.000 og má þar kenna ýmsu um. Holur í vegum, lausamöl í kanti, slitlagsviðgerðir og malarvegir. Það er bara mikið af lausu grjóti á vegum og götum. En ökumenn geta samt gætt sín betur, ekið hægar í möl og haldið fjarlægð við næsta bíl. Ekki vera sá sem spýtir grjóti í næsta bíl. Ef þú færð sprungu í framrúðuna er gott að vera með bílrúðumiða við höndina til að auka líkurnar á að hægt sé að gera við rúðuna. Það þarf ekki alltaf að skipta um framrúðuna með tilheyrandi kostnaði og sóun. Ef hægt er að gera við rúðuna þá greiðir þú enga eigináhættu. 90 km hraði = 25 metrar á sekúndu Þessi staðreynd undirstrikar mikilvægi þess að hafa athygli við akstur og láta símann vera. Ef þú lítur af veginum í 2 sekúndur á þessum hraða vegna þess þú þarft að skrifa afar mikilvæg skilaboð eins og hahahahah, þá ertu búin(n) að keyra 50 metra blint. Látum símana vera meðan á akstri stendur og notum handfrjálsan búnað ef við þurfum nauðsynlega að hringja eða svara símtölum. 3% ökumanna dottuðu við akstur sl. 6 mánuði Þreyta vegna svefnleysis er algeng orsök umferðarslysa og sennilega vanskráð. Aðspurðir í könnun sögðust 45% íslenskra ökumanna hafa orðið syfjaðir við akstur sl. 6 mánuði og 3% dottað. Áfengi og lyf geta spilað þar inn í vegna slævandi áhrifa. Ökumenn sem dotta eða sofna eiga á hættu að aka útaf eða framan á aðra bifreið með tilheyrandi afleiðingum á 90 km/klst. hraða. Gætið þess að skipuleggja ferðalagið þannig að ekki sé ekið of mikið í einu, fáið nætursvefninn ykkar og akið varlega. Að endingu er þó vert að taka fram að oft gengur umferðin vel á þessum umferðarþungu tímabilum. Ökumenn vita að umferðin er hægari á álagspunktum en þeir komast á áfangastað engu að síður. Förum varlega í sumar og njótum alls sem Ísland hefur upp á að bjóða heil heilsu og án samviskubits eða svekkelsis að hafa fengið háa sekt á leiðinni í fríið. Góða ferð. Höfundur er sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar