SE svarar Festi sem bendir á bresti og segir Lúð­­vík of dýran í rekstri

Þetta kemur fram í yfirlýsingu Samkeppniseftirlitsins (SE) en tilefni hennar er umfjöllun fjölmiðla um kostnað Festi vegna Lúðvíks sem hefur gegnt hlutverkinu frá árinu 2018. Skipun kunnáttumanns var meðal skilyrða fyrir því að samruni N1 og Festi, sem rekur verslanir Krónunnar og Elko, næði fram að ganga.

Starfar Lúðvík, héraðsdómslögmaður og fyrrverandi þingflokksformaður Samfylkingarinnar, sem fulltrúi SE innan hins sameinaða félags.

Greitt 55,6 milljónir króna vegna Lúðvíks

Fram kom í skýrslu stjórnar Festi sem stjórnarformaðurinn Þórður Már Jóhann­es­sonar flutti á aðalfundi félagsins á mánudag að kostnaður vegna kunnáttumannsins væri kominn upp í 55,6 milljónir króna. 

Kjarninn greindi frá málinu en til við­bótar hafa reikn­ingar lög­fræð­inga Festi vegna sátt­ar­innar við SE numið 24,4 millj­ónum króna og sam­an­lagður kostn­aður félags­ins frá upp­hafi sáttar því um 80 millj­ónir króna.

Að mati stjórnar er þessi kostnaður „veru­lega hærri en vænt­ingar voru til um“ og bent á að kostn­aður Haga af óháðum kunn­áttu­manni sem skip­aður var vegna sam­runa félagsins við Olís sé brot af kostnaði Festi.

Þá segir stjórn Festi að sam­starfið við Lúð­vík hafi ekki gengið eins vel og félagið hefði kosið og að því hafi „á tíðum þótt skorta á að leið­bein­ingar kunn­áttu­manns væri með þeim hætti sem vænta mætti.“

Festi hyggst óska eftir breyt­ingum á aðkomu Lúð­víks að sátt félags­ins við SE en skipunartími hans á ekki að renna út fyrr en í októ­ber 2023.

Geti leitt til töluverðs hagræðis fyrir fyrirtæki

Í yfirlýsingu SE segir að hlutverk kunnáttumanns sé að fylgja því eftir að viðkomandi fyrirtæki grípi tímanlega til þeirra ráðstafana sem það hafi lofað að grípa til og jafnframt að taka til skoðunar mögulegar kvartanir og önnur atriði sem kalli á sérstaka skoðun.

„Er hann oft í stöðu til þess að leysa úr álitaefnum sem upp koma, sem og kvörtunum keppinauta og viðskiptavina, með skjótvirkari hætti en samkeppnisyfirvöldum er unnt. Þannig getur skipan kunnáttumanns leitt til töluverðs hagræðis bæði fyrir viðkomandi fyrirtæki og samkeppnisyfirvöld,“ segir á vef stofnunarinnar.

Skipan kunnáttumanns í málum af þessu tagi er sögð byggjast á alþjóðlegum fordæmum í samkeppnisrétti og meðal annars ætlað að stuðla að því að samrunar fyrirtækja valdi almenningi ekki tjóni.

„Í þessu máli hefur kunnáttumaður gegnt mikilvægu hlutverki í að varpa ljósi á framkvæmd Festi á þeim skilyrðum sem félagið skuldbatt sig til að fylgja. Í samræmi við starfsskyldur sínar hefur hann gert Samkeppniseftirlitinu grein fyrir mögulegum brotum á sáttinni. Eru þau nú til rannsóknar.“

Lúðvík sá eini sem uppfyllti skilyrði

SE segir að Festi hafi samkvæmt sátt sinni við stofnunina skuldbundið sig til að tryggja fullnægjandi eftirlit með framkvæmd hennar og velja til þess óháðan kunnáttumann. Festi hafi tilnefnt þrjá einstaklinga í því skyni en að Lúðvík hafi verið sá eini sem uppfyllti skilyrði um óhæði gagnvart Festi og eftirlitsverkefnum sáttarinnar.

„Þekkt er í samkeppnismálum að kostnaður af störfum kunnáttumanna getur verið mismunandi. Ræðst það m.a. af því hvort og hvernig viðkomandi fyrirtæki fara að þeim skuldbindingum sem þau hafa lofað að hlíta.

Samkeppniseftirlitið hefur gefið fyrirtækjum leiðbeiningar um kostnaðaraðhald með kunnáttumönnum eða eftirlitsnefndum sem starfa samkvæmt sáttum við fyrirtæki. Þar kemur m.a. fram að fyrirtækjum sé rétt að sýna kunnáttumönnum kostnaðaraðhald með svipuðum hætti og með annarri aðkeyptri þjónustu, án þess að sjálfstæði starfsins sé stefnt í hættu.“