Olíufélögin mætt minni eftirspurn með því að halda verðinu uppi

Íslensku olíufélögin standa á bremsunni þegar kemur að því að skila lækkun heimsmarkaðsverðs á olíu til neytenda að mati framkvæmdastjóra Félags íslenskra bifreiðaeigenda. Álagning olíufélaganna sé að jafnaði um 16 krónum meiri í dag en hún var í upphafi árs, með teknu tilliti til veikingar krónunnar, og hefur olíuverðslækkunin verið um tvöfalt meiri í Danmörku á síðustu vikum en hér á landi - þó svo að hærri skattar séu innheimtir þar af eldsneyti. Það sé „sjálfsögð krafa“ að Íslendingar lifi við sömu markaðslögmál og nágrannalöndin.

Heimsmarkaðsverð á olíu hefur ekki verið lægra í ein 18 ár. Eftirspurn eftir olíu hefur hrunið, bæði vegna ferðatakmarkana, samkomu- og útgöngubanns sem mörg ríki hafa beitt til að hefta útbreiðslu veirunnar og efnahagslegra áhrif aðgerðanna.

Runólfur Ólafsson, framkvæmdastjóri FÍB, segir að þessi staða hafi skilað sér í verðlækkunum á eldsneyti um allan heim - Íslandi þar með töldu. Þannig hafi lítrinn lækkað hjá íslensku olíufélögunum um 18 krónu í marsmánuði. Þessi lækkun ætti þó að vera meiri að mati Runólfs.

Þannig hafi álagning íslenskra olíufélaga aukist á síðustu mánuðum, nánar tiltekið um 16 krónur á lítra frá upphafi árs með teknu tilliti til veikingar krónunnar á sama tíma. „Það er skýrt dæmi um það hvernig menn eru á bremsunni við að skila verðlækkuninni til neytenda,“ segir Runólfur.

Hann áætlar að tregða við verðlækkunin skýrist af því óvissuástandi sem nú er uppi í efnahagsmálum. Þá hefur akstur á Íslandi dregist saman um fimmtung frá því að samkomubanni var komið á um miðjan mars. Runólfi þykir hins vegar öfugsnúið að olíufélögin skuli ekki lækka verðið þegar eftirspurnin minnkar - það sé það sem aðrir kaupmenn hafi þurft að gera nú þegar kreppir að.

„Hvernig eru að kaupmenn að bregðast við samdrætti? Þeir eru með tilboð,“ segir Runólfur og bætir við að olíufélögin virðist hins vegar ætla að fara þveröfuga leið: Halda uppi hærra verði vegna minnkandi sölu.

Sjá einnig: Olíuiðnaðurinn aldrei upplifað annað eins áfall og nú

Runólfur segir þannig að olíuverðið hafi lækkað að jafnaði um 36 krónur í Danmörku, á sama tíma og það hafi lækkað um 18 krónur hér. Engu að síður séu skattar á eldsneyti hærri í Danmörku en á Íslandi.

Aðspurður um hvað hann telji að eðlilegt eldsneytisverð á Íslandi ætti að vera bendir Runólfur á bensínstöðvarnar sem næstar eru Costco í Kauptúni. Þar kosti lítrinn af bensíni og dísel að jafnaði um 188 krónur og segir Runólfur fátt því til fyrirstöðu að bjóða megi það verð um land allt. Íslendingar greiði nú þegar flutningsjöfnunargjald, skatt sem ætlað er að jafna vöruverð um land allt.

Víða kosti lítrinn hins vegar 218 krónur, sem er um 30 krónum meira en á stöðvunum sem næstar eru Costco. Fyrir fjölskyldur sem kaupa um 2000 lítra af eldsneyti á ári þýði það 60 þúsund króna aukakostnaður. Eldsneytisverð smitar jafnframt út frá sér í aðra anga íslensk þjóðlífs, hefur áhrif á verðbólgu og því ættu Íslendingar að vera vakandi fyrir því að ekki sé okrað á þessari „nauðsynjavöru“ að sögn Runólfs.

Spjall hans við Bítið má nálgast í heild sinni hér.