Loftslagsbörnin Kjartan Hreinn Njálsson skrifar 31. ágúst 2017 07:00 Það fellur í skaut komandi kynslóða að takast á við afleiðingar loftslagsbreytinga. Eftir rúmlega tvö hundruð ár af framförum og tilheyrandi losun gróðurhúsalofttegunda finnum við nú fyrir fyrstu hrinu áfalla sem rekja má til hnattrænna breytinga á veðrakerfum Jarðarinnar. Á komandi áratugum munu þessi áhrif magnast og verða sífellt skelfilegri fyrir samfélag mannanna og náttúruna sem við eigum tilvist okkar að þakka. Að óbreyttu mun hitastig plánetunnar halda áfram að hækka, með þurrkum, skógareldum og hitabylgjum. Fellibyljir verða öflugri og sjávarstaða mun hækka um 30 til 120 sentímetra fyrir árið 2100. Þjóðir heims hafa sameinast um sögulegt samkomulag sem felur í sér að halda hnattrænni hlýnun vel undir tveimur gráðum (hlýnun miðað við tíma fyrir iðnbyltinguna er í kringum eina gráðu núna). Þó svo að lítið bóli á róttækum aðgerðum og óstöðugt stjórnmálaástand í nokkrum af helstu iðnríkjum heims ógni þessu markmiði, þá er ekki öll von úti. Breytingar á loftslagi Jarðarinnar eru óumflýjanlegar, það eina sem við getum gert er að berjast fyrir því að halda þeim í lágmarki. Börnin okkar þurfa að heyja þessa baráttu á sama tíma og þau takast á við breyttan veruleika. Framlag einstaklingsins til að stemma stigu við losun gróðurhúsalofttegunda er takmarkað, en þó mikilvægt. Þjóðríkin, borgaryfirvöld og einkafyrirtækin verða að axla sína ábyrgð. Einstaklingarnir, ég og þú, getum með okkar litla framlagi mótað nauðsynlegan tíðaranda breytinga. Gjörðir okkar geta hraðað orkuskiptum og breytingum á þjóðmálastefnum sem annars tæki áratugi að ná í gegn. Þannig þurfum við að hefja undirbúning unga fólksins fyrir þessa baráttu og útskýra fyrir því að gamlar og skynsamlegar hugmyndir eins og að flokka rusl eru ekki til þess fallnar að hafa mikil áhrif. Til þess að hafa raunveruleg áhrif þarf komandi kynslóð að taka upp bíllausan lífsstíl, eignast færri börn, draga úr flugferðum og leggja meiri áherslu mataræði sem byggir á grænmeti. Sá sem neytir fyrst og fremst grænmetisfæðis leggur fjórum sinnum meira af mörkum til minnkunar losunar en sá sem aðeins flokkar og endurvinnur rusl. Þetta eru þær aðferðir sem skila mestu, bæði þegar horft er til losunar og áhrifa á stefnumörkun. Þetta er þekking sem börnin okkar fá ekki á skoðanasíðum Fréttablaðsins. Þetta er þekking sem fæst með uppeldi og kennslu. Þar sem við gefum komandi kynslóðum breytt heimili í vöggugjöf, þá ættum við einnig að gefa þeim þekkinguna og viðhorfið sem þarf til að hafa áhrif á þann heim. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Birtist í Fréttablaðinu Mest lesið Halldór 5.9.2026 Halldór Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun
Það fellur í skaut komandi kynslóða að takast á við afleiðingar loftslagsbreytinga. Eftir rúmlega tvö hundruð ár af framförum og tilheyrandi losun gróðurhúsalofttegunda finnum við nú fyrir fyrstu hrinu áfalla sem rekja má til hnattrænna breytinga á veðrakerfum Jarðarinnar. Á komandi áratugum munu þessi áhrif magnast og verða sífellt skelfilegri fyrir samfélag mannanna og náttúruna sem við eigum tilvist okkar að þakka. Að óbreyttu mun hitastig plánetunnar halda áfram að hækka, með þurrkum, skógareldum og hitabylgjum. Fellibyljir verða öflugri og sjávarstaða mun hækka um 30 til 120 sentímetra fyrir árið 2100. Þjóðir heims hafa sameinast um sögulegt samkomulag sem felur í sér að halda hnattrænni hlýnun vel undir tveimur gráðum (hlýnun miðað við tíma fyrir iðnbyltinguna er í kringum eina gráðu núna). Þó svo að lítið bóli á róttækum aðgerðum og óstöðugt stjórnmálaástand í nokkrum af helstu iðnríkjum heims ógni þessu markmiði, þá er ekki öll von úti. Breytingar á loftslagi Jarðarinnar eru óumflýjanlegar, það eina sem við getum gert er að berjast fyrir því að halda þeim í lágmarki. Börnin okkar þurfa að heyja þessa baráttu á sama tíma og þau takast á við breyttan veruleika. Framlag einstaklingsins til að stemma stigu við losun gróðurhúsalofttegunda er takmarkað, en þó mikilvægt. Þjóðríkin, borgaryfirvöld og einkafyrirtækin verða að axla sína ábyrgð. Einstaklingarnir, ég og þú, getum með okkar litla framlagi mótað nauðsynlegan tíðaranda breytinga. Gjörðir okkar geta hraðað orkuskiptum og breytingum á þjóðmálastefnum sem annars tæki áratugi að ná í gegn. Þannig þurfum við að hefja undirbúning unga fólksins fyrir þessa baráttu og útskýra fyrir því að gamlar og skynsamlegar hugmyndir eins og að flokka rusl eru ekki til þess fallnar að hafa mikil áhrif. Til þess að hafa raunveruleg áhrif þarf komandi kynslóð að taka upp bíllausan lífsstíl, eignast færri börn, draga úr flugferðum og leggja meiri áherslu mataræði sem byggir á grænmeti. Sá sem neytir fyrst og fremst grænmetisfæðis leggur fjórum sinnum meira af mörkum til minnkunar losunar en sá sem aðeins flokkar og endurvinnur rusl. Þetta eru þær aðferðir sem skila mestu, bæði þegar horft er til losunar og áhrifa á stefnumörkun. Þetta er þekking sem börnin okkar fá ekki á skoðanasíðum Fréttablaðsins. Þetta er þekking sem fæst með uppeldi og kennslu. Þar sem við gefum komandi kynslóðum breytt heimili í vöggugjöf, þá ættum við einnig að gefa þeim þekkinguna og viðhorfið sem þarf til að hafa áhrif á þann heim.