Fyrirtaka í málum Innness og Sælkeradreifingar gegn ríkinu

Fyrstu dómsmálin sem rekja má til ákvarðana nokkurra innflutningsfyrirtækja um að stefna ríkinu, og krefast endurgreiðslu útboðsgjalds sem innheimt hefur verið vegna úthlutunar tollkvóta fyrir búvörur, voru þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag. Er þar um að ræða mál höfðuð af Innnes og Sælkeradreifingu en samanlagt nema kröfur fyrirtækjanna hundruðum milljóna króna.

„Tollkvótar eru heimildir til innflutnings á takmörkuðu magni af landbúnaðarvörum á engum tollum eða lægri en gilda almennt samkvæmt tollskrá. Ríkið hefur haft þann háttinn á að bjóða upp heimildirnar og úthluta hæstbjóðendum. Útboðsgjaldið, sem innflutningsfyrirtækin hafa þannig greitt fyrir tollkvótann, hefur farið stöðugt hækkandi undanfarin ár vegna vaxandi eftirspurnar. Um leið fer ávinningur neytenda af tollfrelsinu sífellt minnkandi, þar sem útboðsgjaldið hækkar verð vörunnar. Í síðasta útboði tollkvóta varð óvenjumikil hækkun á útboðsgjaldinu, sem rekja má annars vegar til nýs útboðsfyrirkomulags og hins vegar ákvæða í búvörusamningum ríkisins og Bændasamtakanna um hækkun almennra tolla á ostum,“ segir í frétt um dómsmálin á vefsíðu Félags atvinnurekenda.

Þar er bent á að Hæstiréttur Íslands dæmdi fyrir réttu ári ríkið til að endurgreiða þremur innflutningsfyrirtækjum oftekið útboðsgjald. Í dómum Hæstaréttar hafi því verið slegið föstu að útboðsgjaldið væri skattur og Alþingi mætti samkvæmt stjórnarskránni ekki framselja landbúnaðarráðherra val um það hvort skattur væri lagður á eða ekki. Alls megi ætla að endurgreiðslur ríkissjóðs vegna þessarar niðurstöðu Hæstaréttar hafi numið hátt í tveimur milljörðum króna.

„Þetta er í fyrsta lagi prinsippmál sem varðar skattlagningarheimildir stjórnvalda samkvæmt stjórnarskránni,“ segir Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda. „Í öðru lagi er þetta mikilvægt neytendamál – á þessu ári má ætla að um 400 milljónir króna renni úr vösum neytenda og til ríkisins vegna uppboðanna á tollkvótunum.“

Í stefnu fyrirtækjanna er farið fram á endurgreiðslu útboðsgjalds sem innt var af hendi seinni hluta árs 2015 og á árinu 2016. Landbúnaðarráðherra, Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, og fjármálaráðherra, Benedikt Jóhannessyni, er stefnt fyrir hönd ríkisins.