Sá sem notar eina dós á viku getur sparað 160 þúsund á ári með því að hætta

Þeir sem nota eina dós af íslensku neftóbaki á viku munu spara sér 156 þúsund krónur á ári með því að hætta. Líkt og Vísir greindi frá í gær hækkaði íslenskt neftóbak um 60 prósent í verði um áramótin.

Þessi hækkun var ákveðin af Alþingi í fjárlagafrumvarpinu en Áfengis og tóbaksverslunin skaffar verslunum neftóbakið. Fyrir áramót seldi ÁTVR verslunum 20 neftóbaksdósir saman á 29.260 krónur en 1. janúar fór verðið á þessum 20 dósum í 47.053 krónur. Hækkaði verðið því um 17.700 krónur á þessar 20 dósir, en rétt er að geta þess að um er að ræða heildsöluverð.

Dósin úr ÁTVR kostaði því 1.463 krónur fyrir hækkunina en 1. janúar fór hún í 2.352 krónur, sem er hækkun upp á 890 krónur.

Dósin er því seld á um 3.000 krónur úr verslunum miðað við könnun Vísis. Það þýðir að sá sem kaupir sér eina dós á viku mun þurfa að reiða fram 156 þúsund krónur á ári fyrir neysluna. Má ætla að þessi hækkun muni kosta þann sem kaupir eina dós á viku 46.280 krónur meira á ári.

Fagnar hækkuninni eindregið

„Ég fagna þessari hækkun eindregið,“ segir Viðar Jensson, verkefnisstjóri tóbaksvarna hjá Embætti landlæknis.

Einhverjar raddir hafa heyrst þess efnis að svona mikil hækkun á verði á íslensku neftóbaki muni leiða til þess að þeir sem það nota snúi sér einfaldlega að sígarettum. Einhverjir hafa notað neftóbakið til að hætta að reykja og aðrir hafa litið á neftóbakið sem ódýrari kost.

Viðar deilir ekki þeim áhyggjum að þessi hækkun á neftóbaki verði til þess að þeir sem það nota snúi sér að sígarettum.

„Ég haf kannað þetta töluvert og stærsti hlutinn af þessari neyslu eru ungir karlmenn, 18 til 24 ára. Þetta virðist vera að stærstum hluta viðbótarneysla. Það er að segja, strákarnir reykja í svipuðu hlutfalli og stelpurnar en bæta þessu við sig,“ segir Viðar.

Hann nefnir að gert var staðreyndablað um sænskt snus af stofnun í Heidelberg í Þýskalandi þar sem kom fram að snusið sé að stærstum hluta viðbótarneysla. „Það passar ágætlega við okkar tölur. Þannig að reykingar eru sem betur fer að dragast saman í öllum aldurshópum, út um allt land, hjá báðum kynjum og í öllum þjóðfélagshópum,“ segir Viðar.

Hann segir það dýrt að reykja að það sé ekki ódýrari valkostur fyrir neytendur neftóbaks. „Því dósin endist mun meira þannig að ég óttast það ekki að þessir ungu strákar fari að reykja í staðinn.“

Vonar að hækkunin slái á neyslu

Hann segist vona að þessi hækkun muni slá á þá miklu aukningu sem hefur verið undanfarin ár. „Við sáum það áramótin 2012 - 2013 var tóbaksgjaldið hækkað um helming á neftóbakinu og það sló verulega á eftirspurnina þá. Þau áhrif hafa dvínað en ég er að vona að við fáum þetta út úr hækkuninni að eftirspurnin eigi eftir að minnka,“ segir Viðar.

Árið 2012 var framkvæmd stór könnun til að fá heildarmynd af neftóbaks/munntóbaksneyslu. Niðurstaðan varð sú að neftóbaksneysla sem neftóbaks var einungis 20 til 30 prósent af þessari framleiðslu.

„Þá sáum við að yngsti hópurinn, 18 til 24 ára, neytti tóbaks í vör daglega um 15 prósent. Þremur árum seinna, 2015, endurtókum við þessa könnun með stærra úrtaki karlmanna þannig að hún yrði marktæk niður á aldurshópa. Þá hafði enn bætt í. Þá hafði talan fyrir þennan aldurshóp, 18 til 24 ára, aukist úr 15 í 23 prósent sem notuðu tóbak í vör daglega.“

Hann segir það jákvæða sem kom út úr þessari könnun árið 2015 hafa verið að dregið hafði úr aldurshópnum 25 ára til 34 ára.

Sérstaklega mikil áhrif á ungt fólk

Hann segist fullviss um að svona verðhækkun muni draga úr neyslu. „Svona verðhækkun hefur sérstaklega mikil áhrif á ungt fólk. Það hefur sýnt sig eins og þessi hækkun áramótin 2012 til 2013,“ segir Viðar.

Nýjar neyslutölur verða því til staðar á næsta ári og segir Viðar landlæknisembættið eiga eftir að fylgjast grannt með gangi mála.

Hér fyrir neðan má sjá hversu mikið hefur selst af íslensku neftóbaki í kílóum talið frá árinu 2000 til 2016: