Gunnar Bragi: Ísland gerir eins vel og það getur

Vaxandi þungi er í umræðunni í Evrópu vegna flóttamannastraumsins sem ekki sér fyrir endann á. Þau ríki álfunnar sem áður tóku flóttafólki opnum örmum eru tekin að harðna í afstöðu sinni. Bæði Þjóðverjar og  Austurríkissmenn boðuðu í vikunni hertar reglur um hælisleitendur og aukið landamæraeftirlit. Þá samþykkti danska þingið umdeild lög um haldlagningu á eigum flóttafólks. Afstaða almennings virðist einnig farin að snúast meira á sveif óttans eins og sjá mátti í Stokkhólmi um helgina þar sem grímuklæddir þjóðernissinnar gerðu árásir á innflytjendur.

Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra segist hafa áhyggjur af þessari þróun. „Ég hef áhyggjur af því að andúð gagnvart flóttamönnum og fólki sem þarf á okkar hjálp að halda aukist, að sjálfsögðu. En menn eru einfaldlega ekki að ráða við ástandið og þess vegna bregðast menn við með þessum hætti."

Í því ljósi megi segja að aðgerðir sumra Evrópuríkja séu skiljanlegar, þótt sumstaðar séu þær grófar. „Við höfum séð á fréttum frá vinum okkar í Svíþjóð, Þýskalandi annars staðar að það er mikill ótti að ástandið fari algjörlega úr böndunum. Þar af leiðandi eru menn að grípa til aðgerða sem eru kannski ekki endilega góðar."

Betra að reyna að halda í Schengen-samstarfið

Gunnar Bragi segir augljóst að mikið samstöðuleysi sé meðal ríkja Evrópusambandsins um hvernig bregðast eigi við. „Við sjáum að það er verið að reisa gaddavírsgirðingar á landamærum sumra, aðrir ætla sér að taka eigur af fólki til að koma í veg fyrir að það leiti til þeirra. Landamærin halda ekki, þá sér í lagi við Grikkland og þar um kring."

Tvær leiðir sé hægt að fara, annað hvort verði að bæta eftirlit á ytri landamærum Schengen til að stoppa í götin, eða þá breyta landamærunum en meðal annars hefur verið rætt um að vísa Grikkjum úr Schengen og færa þar með landamærin norðar.

„Betri leiðin er held ég að reyna að stoppa í gatið og aðstoða þá sem ráða ekki við ástandið en hin leiðin er að sjálfsögðu algjörlega fær, ef menn ætla sér að halda í þetta samstarf," segir Gunnar Bragi.

Gerum eins vel og við getum

Í gær drukknuðu um 40 manns við strendur Tyrklands og í dag bjargaði ítalska landhelgisgæslann yfir 300 flóttamönnum úr gúmmíbátum. Fyrirséð er að flóttamannastraumurinn fari enn vaxandi með vorinu. Gunnar Bragi segir að varanlega lausnin sé að koma á friði svo fólk þurfi ekki að leggja á sig þessa lífshættulegu för yfir hafið.

„Auðvitað er best að við náum að laga ástandið heima fyrir . Fólkið vill að sjálfsögðu vera heima hjá sér, það vill vera sem næst sínum heimkynnum og ef að við getum búið til aðstæður þar sem það getur dvalið þá er það vitanlega gott."

Í millitíðinni leggi Ísland sitt að mörkum en gjaldi varhug við þróuninni í Evrópu. „Við munum að sjálfsgöðu taka við eitthvað meira af flóttamönnum en þetta byggir á því að við ráðum við ástandið. Við viljum að sjálfsögðu ekki lenda í því sama ástandi og við sjáum að er að gerast í Evrópu," segir Gunnar Bragi og bætir við að það segi hann ekki aðeins með hagsmuni Íslendinga í huga heldur ekki síður hagsmuni flóttafólks sem sé enginn greiði gerður með því að búa til samfélag haturs og fordóma.

„Ég held að við séum að gera nákvæmlega eins vel og við mögulega getum. Við erum að endurskoða það kerfi sem býður þeim sem hér sækja um hæli, við erum að taka við flóttamönnum úr flóttamannabúðum í Líbanon og forsætisráðherra er einmitt á að fara þangað núna sem er mjög gott, að fara að kynna sér aðstæður. Síðan erum við að setja mikla fjármuni til stofnana Sameinuðu þjóðanna sem vinna á vettvangi. Ég held að það sé í sjálfu sér lítið meira sem við getum gert.“