Raforka nærtækur og áhugaverður kostur fyrir Íslendinga

Hlutfall rafbíla á götum landsins gæti aukist hröðum skrefum byrji bílaleigur fyrir alvöru að kaupa rafbíla þegar þær endurnýja bílaflota sinn. Þetta kemur fram í greinargerð með tillögum starfshóps rafmagnsverkfræðideildar Verkfræðingafélags Ísland (RVFÍ) um stefnumótun ríkisstjórnarinnar í rafbílavæðingu fram til ársins 2025. Forsenda sé þó að þá verði komið upp net hraðhleðslustöðva um land allt.

Kristinn Andersen, formaður Verkfræðingafélagsins, auk Kjartans T. Hjörvar, formanns RVFÍ, og Árna B. Björnssonar, framkvæmdastjóra félagsins, afhentu Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni forsætisráðherra og Ragnheiði Elínu Árnadóttur, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, tillögurnar eftir ríkisstjórnarfund 30. desember.

„Verkfræðingar gegna lykilhlutverki í þróun nýrra leiða í samgöngutækni í heiminum og þar er notkun raforku nærtækur og áhugaverður kostur fyrir okkur Íslendinga eins og fram kemur í niðurstöðum starfshóps rafmagnsverkfræðingadeildar VFÍ,“ segir Kristinn.

Fram kemur í greinargerð starfshópsins að hann telji rafbíla vænlegasta kostinn fyrir Íslendinga til að draga verulega úr losun gróðurhúsalofttegunda og til að nýta vistvæna innlenda orkugjafa. Með því móti megi uppfylla alþjóðlegar skuldbindingar landsins, svo sem um samdrátt í losun frá samgöngum. Bent er á að stjórnvöld stefni að orkuskiptum í samgöngum og til lengri tíma að því að skipta alfarið út hefðbundnu jarðefnaeldsneyti (bensín/dísil). „Orkuskipti eru kostnaðarsöm, kalla á miklar fjárfestingar í innviðum og eru mikið átak fyrir hvert þjóðfélag að fara í gegnum. Í því ferli er hægt að gera mörg mistök og því mikilvægt að læra af reynslu annarra þjóða eins og Norðmanna,“ segir í greinargerðinni.

Hópurinn leggur til að opinberar ívilnanir vegna rafbíla gildi til ársloka 2025, eða fyrr, náist 10 prósenta markmið í rafbílavæðingu. Eftir það mætti leggja níu króna þjónustugjald á hvern ekinn kílómetra.

„Á þessu stigi rafbílavæðingar eru ívilnanir eins og afnám vörugjalda og niðurfelling virðisaukaskatts forsenda þess að einhver sala sé á rafbílum sem talandi er um. Ef þær verða felldar niður er fyrirsjáanlegt að sala rafbíla muni hreinlega stöðvast,“ segir í greinargerð hópsins. „Hæpið er að fyrirtæki sem starfar á viðskiptalegum forsendum fari að leggja í uppbyggingu innviða eins og hraðhleðslustöðva eða þjónustu til að mæta þörfum vegna rafbílavæðingar ef mikil óvissa leikur á um hvort ívilnanir standi.“

Núna bera rafbílar hvorki tolla né vörugjöld og enginn virðisaukaskattur er greiddur af fyrstu sex milljónunum í verði slíkra bíla. Hópurinn leggur til að hámarkið verði afnumið og því verði enginn virðisaukaskattur greiddur af bílunum, ekki verði lögð á þá innflutningsgjöld og enginn virðisaukaskattur greiddur af bílaleigu rafbíla.