Á maganum úti í móa

Utanríkisráðherra hefur í umboði ríkisstjórnarinnar farið sendiferð með lettersbréf til handa ráðamönnum í ESB. Menn eru ósammála um efni bréfsins og hefur það þó verið birt opinberlega á tveimur tungumálum. Sumir halda því fram að það hafi enga merkingu aðra en þá að árétta alkunna stefnu ríkisstjórnarinnar. Aðrir fullyrða að með þessu litla bréfi sé formlega búið að slíta aðildarviðræðum Íslands við ESB.

Bréfið átti að koma í veg fyrir vandræðagang ríkisstjórnarinnar með málið inni á Alþingi vegna boðaðrar þingsályktunartillögu um formleg viðræðuslit. Ríkisstjórnin prófaði þá leið í fyrra og varð að draga tillöguna til baka þegar ljóst var að hún lamaði þingstörf og fór gegn vilja kjósenda. Já, þetta þingræði er full þunglamalegt, sérstaklega fyrir ráðherra sem hafa brýnum erindum að gegna í útlöndum svona að jafnaði.

Nú er allt orðið vitlaust í þjóðfélaginu þrátt fyrir að engin kæmi fram þingsályktunin. Stjórnarandstaðan boðar hertöku þingmála. Forystumenn ríkisstjórnarinnar eru sakaðir um stórkostlegustu kosningasvik síðari tíma vegna þess að þeir lofuðu allir sem einn að þjóðin fengi að ráða framtíð ESB umsóknarinnar og að þjóðaratkvæðagreiðsla færi fram á þessu kjörtímabili.

Sú herkænska ríkisstjórnarinnar að halda málinu frá þinginu virðist hafa snúist upp í andhverfu sína. ESB málið er ekki fyrsta málið sem ríkisstjórnin lendir í miklum vandræðum með. Stjórnarflokkarnir ná ekki saman um fiskveiðistjórnun. Í skattamálum hefur Sjálfstæðisflokkurinn snúið Framsókn niður. Skuldaleiðrétting hefur valdið vonbrigðum. Verðtryggingin verður ekki afnumin. Ekki blasir við að fjármagnshöft verði afnumin á næstunni þrátt fyrir að öllum sé ljós nauðsyn þess. Framtíðarsýn skortir.

Í stuttu máli er hver höndin upp á móti annrri innan ríkisstjórnarmeirihlutans. Engin samstaða um helstu mál og fylgi beggja stjórnarflokka nærri sögulegu lágmarki samkvæmt könnunum. Sé ríkisstjórninni líkt við bíl þá er sá bíll pikkfastur á maganum lengt úti í móa. Kannski þessi ESB ólæti og viðbrögð stjórnarandstöðunnar gagnist stjórnarliðum við að benda á stjórnarandstöðuna og kenna henni um eigin vandræðagang. Er ESB sprengjan kannski ekkert annað en smjörklípa til að dreifa athyglinni frá því að ríkisstjórnin er nánast óstarfhæf?

Greinilega var það misráðið af ríkisstjórninni að hreyfa við ESB málinu nú. Almenn og þegjandi sátt virtist komin á um að engin þjóðaratkvæðagreiðsla færi fram um ESB á kjörtímabilinu og málið væri í salti. Nú hefur sú sátt verið rofin. Ríkisstjórnin hefur glatað tiltrú og verður vart meira en eins konar starfsstjórn fram að næstu kosningum, sem óhjákvæmilega munu snúast um þjóðarvilja um framhald ESB umsóknarinnar.

Skjóðan skrifar í Markaðinn í Fréttablaðinu á miðvikudögum. Hún er frekju- og leiðindaskjóða, sem lætur ekkert mannlegt sér óviðkomandi.