Fyrirtækin velja stöðuga og lága vexti

Einungis níu af tuttugu og fimm stærstu fyrirtækjum landsins notast við krónu sem uppgjörsmynt.

Ellefu styðjast við Bandaríkjadal og fimm gera upp í evrum, samkvæmt samantekt í nýjasta hefti efnahagsritsins Vísbendingar. Í ritinu er notast við nýja samantekt Frjálsrar verslunar á 300 stærstu fyrirtækjum landsins.

Þá má sjá að hlutfall krónu í veltu stærstu fyrirtækja landsins nemur 22,7 prósentum þótt þau séu 36 prósent fjöldans.

„Lengi hefur verið vitað að flest íslensk sjávarútvegsfyrirtæki nota evruna í sínum ársreikningum og álfyrirtækin nota Bandaríkjadal. Það sama gildir um nokkur orkufyrirtæki,“ segir í umfjöllun Vísbendingar.

Talað er um að fyrirtæki „kjósi með fótunum“ og velji í bókhaldi sínu þá mynt sem þau telji að henti best og leiði til mesta stöðugleika í uppgjöri.

„Þessi fyrirtæki velja stöðugleika og lága vexti, en almenningur á ekki þetta val,“ segir í Vísbendingu og vísað til þess lærdóms sem draga hafi mátt af hruninu að fái fólk greitt í krónum sé hættulegt að skulda í erlendri mynt.

„Sérstaklega þegar stjórnmálamenn telja aðalkost krónunnar þann að hægt sé að fella gengi hennar. Þess vegna mun almenningur ekki fá notið stöðugleika og hagræðis sterkrar myntar meðan krónan er gjaldmiðill Íslands.“

Bent er á að margir aðhyllist að Íslendingar taki upp aðra mynt en íslensku krónuna og þar hafi forsætis­ráðherra nefnt bæði Kanadadal og norska krónu. „Ætla mætti að mörg fyrirtæki vildu nota þessar myntir, sem að sögn „henta Íslendingum vel“, en það er öðru nær. Af 276 fyrirtækjum sem mega gera upp í erlendri mynt eru bara sjö sem nota þessar ágætu myntir.“

Einhliða upptöku myntar fylgi líka vandamál sem komast megi hjá með stuðningi seðlabanka við gjaldmiðil, svo sem vantraust á bankakerfinu.

„Algjört frelsi fyrir Íslendinga í peningamálum, frelsi þar sem þeir menn geta nýtt sér lægri vexti öruggari myntar en krónunnar er útilokað nema hér á landi verði hreinlega tekin upp erlend mynt sem hefði baktryggingu seðlabanka þeirrar myntar. Þar er ekki nema um eina mynt að ræða,“ segir í umfjöllun Vísbendingar, en í úttekt Seðlabankans á valkostum landsins í peningamálum 2012 var niðurstaðan sú að valið stæði á milli krónu og evru.