Krónan styrkist í sjö daga nærri mánaðamótum

Frá ársbyrjun 2010 hefur nafngengi krónunnar styrkst um 11 prósent og raungengi um 20 prósent, að því er fram kemur í nýrri grein Gylfa Magnússonar, dósents í hagfræði við Háskóla Íslands, í efnahagsritinu Vísbendingu.

Greining hans á gengissveiflum krónunnar leiðir í ljós að árstíðasveifla sé veik og ekki fyrirsjáanleg. „Mánaðamótin eru hins vegar dálítið skrýtin. Það er nefnilega rétt að frá 2010 hefur öll styrking krónunnar komið fram í kring um mánaðamót,“ skrifar hann. „Aðra daga mánaðarins hefur krónan veikst.“

Gylfi segir styrkingu krónunnar koma fram á sjö viðskiptadögum, frá næstsíðasta viðskiptadegi mánaðar til þess fimmta. „Á þeim tíma, sem er um þriðjungur viðskiptadaga mánaðar, hefur krónan styrkst að jafnaði um 0,47 prósent en afganginn af mánuðinum hefur hún að jafnaði veikst um 0,24 prósent.“

Þá segir hann einnig ákveðið mynstur til staðar þegar horft er á vikudaga þótt veikt sé. „Þannig styrkist krónan að jafnaði aðeins á mánudögum og föstudögum en veikist aðra daga.“ Mynstrið sé þó ekki tölfræðilega marktækt og gæti verið tilviljun.

Í spjalli við Fréttablaðið segist Gylfi ekki hafa lagst yfir að greina ástæður sveiflunnar. „En það er svo sem þekkt að meira er að gerast um mánaðamót en á öðrum tímum,“ segir hann. 

„Mér sýndist þó veltan á gjaldeyrismörkuðum ekkert meiri um mánaðamót og veit því ekki hvort það tengist einhverju slíku.“ Þá telur Gylfi svo sem ekki óhugsandi að einhver gæti hagnast á því að spila á þessar gengissveiflur. „En þær eru svo litlar að þær eru eiginlega innan venjulegs munar á kaup- og sölugengi, sem gerir mjög erfitt að hagnast beint á þessu.“

Jón Bjarki Bentsson, sérfræðingur Greiningar Íslandsbanka, segist hafa tekið eftir tilhneigingu krónunnar til að styrkjast um mánaðamót. Velta á millibankamarkaði undir höftum gefi hins vegar ekki skýra vísbendingu um hvaða flæði eigi sér stað inni í hverjum banka fyrir sig. 

„Manni dettur í hug að um mánaðamót séu útflutningsfyrirtæki frekar að ná sér í krónur til að greiða innlendan kostnað, laun og aðkeypta þjónustu,“ segir Jón Bjarki. Eins hafi sérfræðingar Greiningar stundum þóst merkja styrkingu um miðjan mánuð, sem kunni að ríma við sum skattgreiðsluskil, svo sem vegna veiðigjalds.

Veltan sáralítil

Velta á gjaldeyrismarkaði hér er sáralítil, að því er fram kemur í grein Gylfa Magnússonar í Vísbendingu. Til dæmis er hún innan við tvö prósent af því sem hún var á lokaárum gamla bankakerfisins. Þó sé hún ferfalt meiri en þegar hún náði lágmarki eftir hrun, árið 2010. Jón Bjarki Bentsson segir ljóst að innan hafta verði dagamunur líkur þeim sem vakinn er athygli á í greininni ljósari en ella. „Það hefði enginn tekið eftir þessu fyrir hrun.“