Veidneshöfn gæti orðið fyrirmynd Gunnólfsvíkur

Tillaga Statoil að nýrri olíuhöfn í Norður-Noregi er athyglisverð fyrir Íslendinga. Sambærileg lausn í Gunnólfsvík í Finnafirði gæti orðið meðal þeirra sem kæmu til umræðu á Íslandi, finnist olía í vinnanlegu magni á Drekasvæðinu.

Statoil áformar að reisa olíumiðstöðina á Veidnes utan við Honningsvåg, nyrsta bæ Noregs, og á hún að vera tilbúin árið 2018. Henni er ætlað að taka við olíu frá Skrugård-svæðinu í Barentshafi, en olíulindin sem þar fannst árið 2011 er talin með þeim stærstu á landgrunni Noregs. Statoil er rekstraraðili svæðisins með 50% hlut, ítalska félagið ENI á 30% og norska ríkisolíufélagið Petoro 20%. 

Rétt eins og Drekasvæðið er Skrugård-svæðið mjög langt úti í hafi. Engu að síður gera áform Statoil ráð fyrir að leggja 280 kílómetra langa olíuleiðslu á hafsbotni til lands. Til samanburðar má geta þess að vegalengd frá Langanesi að væntanlegum leitarsvæðum á Drekanum er 300-400 kílómetrar.

Fljótandi borpallur yrði hafður á Skrugård-svæðinu tengdur neðansjávarmannvirkjum á 380 metra dýpi á hafsbotni. Þaðan yrði olíunni dælt um neðansjávarlögnina alla leið til fastalands Noregs, að móttökuhöfn á Veidnes. Þar yrðu 40-60 störf. 

Tveir stórir olíugeymar, sem sprengdir yrðu inn í fjall við höfnina, tækju við olíunni. Þaðan yrði henni dælt um borð í olíuskip, sem flyttu hana áfram til olíuhreinsistöðva. Olíumagnið upp úr lindinni er áætlað um 200 þúsund tunnur á dag og er miðað við að 50 til 100 olíuskip komi á ári til að sækja hana.

Sveitarstjórnarmenn í Norður-Noregi, undir forystu Færeyingsins Kristinu Hansen, bæjarstjóra Nordkapp, fögnuðu mjög þegar áform Statoil voru kynnt í fyrra. Sveitarfélög ásamt fyrirtækjum og stofnunum í nyrstu héruðum Noregs, standa saman að hagsmunasamtökum til að þrýsta á að nýfundnar olíulindir í Barentshafi leiði til þess að samfélögin þar fái sneið af kökunni í formi atvinnuuppbyggingar. Þar hefur tækniþróun í sjávarútvegi valdið því að störf hafa tapast en aukning í ferðaþjónustu hefur ekki náð að vega það upp. 

Finnist olía á Drekasvæðinu er alls óvíst að hún komi á land á Íslandi. Forstjóri Faroe Petroleum, eins sérleyfishafans, sagði í fyrra að lausn með fljótandi mannvirkjum væri líklegust. Fljótandi vinnsluskip yrði þá staðsett á svæðinu og þangað kæmu olíuskip að sækja olíuna. Reynist olíulindir stórar telja sérfræðingar hins vegar líklegra að neðansjávarleiðsla til lands verði valin.

Statoil stefnir að endanlegri ákvörðun um leiðslu frá Skrugård-svæðinu í sumar en lausn með fljótandi vinnslumannvirkjum er ekki útilokuð. Félagið hefur notað málið til að þrýsta á nýju hægri stjórnina í Noregi að endurskoða skattabreytingar fyrri ríkisstjórnar sem fólust í minni endurgreiðslum vegna fjárfestinga, sem kæmu á móti 77 prósenta skattheimtu norska ríkisins af olíuvinnslunni. Þá hafa nýlegar viðbótarboranir í leit að fleiri lindum í nágrenni Skrugård valdið vonbrigðum. 

Svæðið hefur nú fengið nýtt nafn og kallast Johan Castberg, eftir norskum teiknara og listmálara, sem málaði meðal annars Sophiu Loren og Audrey Hepburn.