Fallist á varakröfu í Landsvakamálinu upp að vissu marki

Héraðsdómur féllst í dag á kröfu handhafa hlutdeildarskírteina hjá Landsvaka, peningamarkaðssjóðs Landsbankans. Landsbankinn var sýknaður af aðalkröfu stefnandans en dómurinn féllst á varakröfu stefnenda, upp að vissu marki.

Átján manna hópur fólks krafðist bóta frá Landsbankanum og Landsvaka, sem var vörsluaðili peningamarkassjóða Landsbankans. Fólkið tók sig til og stefndi Landsbankanum og Landsvaka en málið snýst um rýrnun á eignum í peningamarkaðssjóðum bankans, en eftir hrun fengu þeir sem þar höfðu lagt inn fé sitt aðeins tæp 69 prósent endurgreidd.

Hópurinn höfðaði málið til þess að fá leiðréttingu - meðal annars á þeim forsendum að upplýsingar um fjárfestingarstefnu sjóða hafi verið ófullnægjandi. Eignir fólksins voru misháar - námu allt frá hálfri milljón króna upp í 50 milljónir. Telja má víst að dómurinn í dag verði fordæmisgefandi fyrir þau mál sem á eftir koma.

Fallist á varakröfu að hluta

Stefnendur kröfðust þess aðallega að stefndu yrði gert að greiða bætur, misháar eftir atvikum, ásamt dráttarvöxtum frá þingfestingardegi til greiðsludags. Til vara var þess krafist að viðurkenndur yrði með dómi réttur til skaðabóta úr hendi stefndu vegna þeirrar rýrnunar sem varð á verðmæti eignarhlutum í peninga­markaðssjóði Landsbankans og rekja mætti til saknæmrar og ólög­mætrar háttsemi stefndu við rekstur sjóðsins frá því stefnandi fjárfesti í sjóðnum og þar til honum var slitið 28. október 2008. Á þetta féllst dómurinn að vissu marki.

Dómurinn féllst á það með stefnenda að hlut­deildar­skírteinishöfum hafi verið mismunað í aðdraganda að lokun sjóðsins 6. október 2008 eftir því hvort þeir innleystu hlutdeild sína eða ekki. „Þeir, sem innleystu hlutdeild sína frá 10. september 2008 til lokunar 6. október s.á., fengu of hátt verð fyrir eignarhlut sinn í sjóðnum sem leiddi til þess að eign þeirra, sem eftir sátu, rýrnaði að sama skapi. Með þessu hafa stefndu ekki gætt jafnræðis sjóðfélaga hlutdeildar­skírteinishafa eins og þeim var skylt, sbr. m.a. 2. mgr. 15. gr. laga nr. 30/2003, og bakað sér bótaskyldu gagnvart stefnanda," segir í dómnum. Einnig segir að heildartjónið, sem og hlutfallslegt tjón stefnenda sé unnt að meta úr frá gögnum í bókhaldi sjóðsins.

Ekki skylt að selja eignir

Ekki var fallist á varakröfuna á grundvelli þeirra málsástæðna stefnanda sem lutu að því að fjárfestingar sjóðsins og eignasamsetning hans hafi verið í ósamræmi við fyrir fram kunngerða fjárfestingarstefnu, markaðssetning sjóðsins hafi verið í ósamræmi við raunverulega markaðsáhættu hans og fjárfestingarstefnu og að forsvarsmönnum sjóðsins hafi borið að hlutast til um að takmarka frekari útgáfu hlutdeildarskírteina þegar þeim mátti vera ljóst að stækkun hans mundi auka verulega skuldaraáhættuna og hugsanlegt greiðslufall. „Stefnandi telur að sjóðsstjórnin hefði átt að selja eignir í réttum hlutföllum þegar sjóðurinn minnkaði um rúman þriðjung og verður það skilið þannig að hlutdeild eignaflokka hefði átt að haldast óbreytt þrátt fyrir minnkunina. Ekki verður séð að bein fyrirmæli í þessa veru séu í reglum sjóðsins," segir í dómnum.

Stefndu, Landsvaki hf. og Landsbanki Íslands hf., eru því sýknir af aðalkröfu stefnenda en viðurkenndur er réttur stefnenda til skaðabóta óskipt úr hendi stefndu að því marki sem nánar greinir í forsendum dómsins. Málskostnaður var einnig felldur niður.