Hrun vofir yfir Simbabve

Jón Aðalsteinn Bergsveinsson

skrifar

Líkur eru taldar á efnahagslegu hruni í Afríkuríkinu Simbabve eftir hálft ár verði ekkert gert til að stoppa í götin og bregðast við ástandinu, sem versnar hratt. Gangi þetta eftir gæti það leitt til neyðarástands í landinu.

Þetta kemur fram í skýrslu til hjálparstarfsmanna á vegum Sameinuðu þjóðanna, sem breska blaðið Times birti í síðustu viku en þar er varað við því ef verðbólga aukist mikið meira.

Efnahagslíf Simbabve er í molum. Verðbólga í Simbabve mælist nú 3.714 prósent og sú langhæsta í veröldinni. Atvinnuleysi mælist 80 prósent og talið er að einungis fimmtungur fullorðinna sé í vinnu. Hefur það valdið því að verslanir og þjónusta í Afríkuríkinu starfa ekki með eðlilegum hætti. Verð á matvælum tvöfaldast á mánaðarfresti vegna þessa og hafa fyrirtæki brugðið á það ráð að greiða starfsmönnum sínum með matvöru í stað peninga.

Þá er bent á í skýrslunni að ástandið versni hratt. Drykkjarvatn er af skornum skammti auk þess sem stjórnvöld tóku upp á því í maí að skammta landsmönnum rafmagn og fá þeir einungis rafmagn í fjórar klukkustundir á dag. Bágborið ástand hefur komið harkalega niður á lífsgæðum og heilsu íbúa Simbabve en meðalaldur karla hefur lækkað úr 60 árum í 37 ár frá 1990. Meðalaldur kvenna er svo þremur árum lægri. Í ofanálag er talið að um fimmtungur landsmanna sé smitaður af alnæmi. Versni lífsbarátta íbúa Simbabve á árinu eru líkur á að þriðjungur þeirra 13 milljóna sem landið byggja þurfi á neyðarastoð að halda, segir í skýrslunni.

Robert Mugabe, forseta Simbabve til 20 ára, er kennt um bága stöðu mála í landinu. Hann hefur hins vegar ævinlega hent öllum slíkum fullyrðingum út á hafsauga og segir Vesturlönd bera ábyrgð á ástandinu. Hafi þau snúist gegn honum eftir að ríkisstjórn hans rak hvíta bændur af jörðum sínum fyrir nokkrum árum og þjóðnýtti jarðir þeirra.