RÚV: hvað með okkur? Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar 8. október 2026 08:15 Kæra fjölmiðlafólk, takk. Takk fyrir að gera þætti um fólk með þroskahömlun. Það er gert mjög sjaldan. Fyrir helgi fjallaði útvarpsþátturinn Þetta helst á Rás 1 um sjálfsákvörðunarrétt fólks með þroskahömlun. Við hlustuðum á þáttinn ykkar og tókum eftir að þið töluðuð ekki við neinn nema sérfræðinga og foreldra. Við erum tilbúin Ég var að spá hvort þið gætuð líka gert þætti þar sem þið talið við fatlaða einstaklinga. Þið gætuð til dæmis spjallað við fólk sem er farið að búa eitt eða með öðrum. Það væri gaman að heyra hvað frelsi þau búa við. Við erum tilbúin að vera með í umræðunni. Eru þið tilbúin að hafa okkur með? Ég þekki fólk Ef þið eruð að spá að gera annan þátt um sjálfsákvörðunarréttinn okkar þá erum við til í að koma í viðtal. Okkur finnst svolítið ójafnt að þið látið annað fólk tala fyrir okkar hönd. Við getum sagt ykkur frá hvernig það er að lifa sjálfstæðu lífi. Ég þekki fólk sem býr í íbúðakjörnum, sambýlum og í sér íbúðum. Ég þekki fólk sem lifir sjálfstæðu lífi með aðstoð. Það væri gaman að heyra sögur frá því fólki og kannski hafa aðstoðarfólk með. Ég hvet ykkur að horfa á myndböndin: Dagur í mínu lífi, sem Átak hefur verið að gera. Þar geti þið séð hvað við erum að meina. Myndböndin eru á samfélagsmiðlum Átaks. Ekkert um okkur, án okkar! Við Átak félags fólk með þroskahömlun höfum verið að berjast um að vera sýnileg og fá að tala fyrir okkur sjálf síðan árið 1993. Ekki tala fyrir okkar hönd Við viljum ekki að aðrir tali fyrir okkar hönd án þess spyrja hvað okkur finnst. Við vitum svarið best. Það sem þið sögðuð í þáttunum er ekki rétt. Við erum sérfræðingar í okkar málum. Við þurfum ekki að fara nám til tala fyrir okkur sjálf. Við erum sérfræðingar og við vitum best hvað við getum sagt. Við veljum ekki heimili, við veljum ekki hvar við eigum heima. En við getum gert okkar eigin draumaheimili. Heimili sem okkur líður best á. Við veljum hvað við eldum í matinn, þó það sé óhollt eða hollt. Samt má aðeins benda okkur á. Það er hægt að spyrja “ertu viss?” en ekki segja: “eigum við ekki hafa fisk?” Við erum fullorðið fólk, við ráðum sjálf hvort við viljum hafa fisk í matinn eða ekki. Höfundur er formaður Átaks félags fólks með þroskahömlun. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Málefni fatlaðs fólks Mest lesið Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Viðreisn einfaldar regluverk og minnkar báknið Hanna Katrín Friðriksson Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar Skoðun Viðreisn einfaldar regluverk og minnkar báknið Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Sjá meira
Kæra fjölmiðlafólk, takk. Takk fyrir að gera þætti um fólk með þroskahömlun. Það er gert mjög sjaldan. Fyrir helgi fjallaði útvarpsþátturinn Þetta helst á Rás 1 um sjálfsákvörðunarrétt fólks með þroskahömlun. Við hlustuðum á þáttinn ykkar og tókum eftir að þið töluðuð ekki við neinn nema sérfræðinga og foreldra. Við erum tilbúin Ég var að spá hvort þið gætuð líka gert þætti þar sem þið talið við fatlaða einstaklinga. Þið gætuð til dæmis spjallað við fólk sem er farið að búa eitt eða með öðrum. Það væri gaman að heyra hvað frelsi þau búa við. Við erum tilbúin að vera með í umræðunni. Eru þið tilbúin að hafa okkur með? Ég þekki fólk Ef þið eruð að spá að gera annan þátt um sjálfsákvörðunarréttinn okkar þá erum við til í að koma í viðtal. Okkur finnst svolítið ójafnt að þið látið annað fólk tala fyrir okkar hönd. Við getum sagt ykkur frá hvernig það er að lifa sjálfstæðu lífi. Ég þekki fólk sem býr í íbúðakjörnum, sambýlum og í sér íbúðum. Ég þekki fólk sem lifir sjálfstæðu lífi með aðstoð. Það væri gaman að heyra sögur frá því fólki og kannski hafa aðstoðarfólk með. Ég hvet ykkur að horfa á myndböndin: Dagur í mínu lífi, sem Átak hefur verið að gera. Þar geti þið séð hvað við erum að meina. Myndböndin eru á samfélagsmiðlum Átaks. Ekkert um okkur, án okkar! Við Átak félags fólk með þroskahömlun höfum verið að berjast um að vera sýnileg og fá að tala fyrir okkur sjálf síðan árið 1993. Ekki tala fyrir okkar hönd Við viljum ekki að aðrir tali fyrir okkar hönd án þess spyrja hvað okkur finnst. Við vitum svarið best. Það sem þið sögðuð í þáttunum er ekki rétt. Við erum sérfræðingar í okkar málum. Við þurfum ekki að fara nám til tala fyrir okkur sjálf. Við erum sérfræðingar og við vitum best hvað við getum sagt. Við veljum ekki heimili, við veljum ekki hvar við eigum heima. En við getum gert okkar eigin draumaheimili. Heimili sem okkur líður best á. Við veljum hvað við eldum í matinn, þó það sé óhollt eða hollt. Samt má aðeins benda okkur á. Það er hægt að spyrja “ertu viss?” en ekki segja: “eigum við ekki hafa fisk?” Við erum fullorðið fólk, við ráðum sjálf hvort við viljum hafa fisk í matinn eða ekki. Höfundur er formaður Átaks félags fólks með þroskahömlun.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar
Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun