Við erum froskar í vatni sem nálgast suðu

Margir hafa lesið nýlegar fréttir þess efni að ekki sé lengur hægt að takmarka hlýnun jarðar við 1,5 gráður líkt og samið var um í Parísarsáttmálanum og að við þörfnumst stórra og ákveðinna aðgerða strax til að koma í veg fyrir að skjóta enn hærra yfir þessar 1,5 gráður en við erum nú þegar búin að skrifa í stein. Þessi hlýnun vitum við að mun hafa og hefur nú þegar skelfilegar afleiðingar, á loftslagið okkar, umhverfi, á okkur og kerfin sem við höfum okkar lifibrauð af.

Þrátt fyrir að þetta sé okkur skýrt og allar upplýsingar þess efnis liggi fyrir, meir og betur með hverjum degi, virðist vera sífellt erfiðara að fjármagna loftslagsaðgerðir, mótvægisaðgerðir og aðgerðir sem draga úr notkun jarðefnaeldsneytis. Nýkynnt fjárlög halda þessu þema áfram með því að skera niður loftslags- og orkusjóð um 3,2 milljarða króna.

Við lifum á óstöðugum tímum, og stöndum frammi fyrir hættum og áskorunum sem við höfum aldrei áður þurft að takast á við. Fréttirnar um að við höfum misst af 1,5 gráður glugganum verður að vera okkur ástæða til að vinna hraðar og meira að markmiðum okkar en ekki að gefast einfaldlega upp. Við erum á barmi loftslagskrísu og vitum að nú þegar munum við sjá miklar og hraðar breytingar á allra næstu árum og áratugum. Loftslagsbreytingar munu hafa áhrif á Íslandi líkt og annars staðar, þó óskhyggja sumra haldi öðru fram. Á Íslandi er í raun enn meiri óvissa en annars staðar um hvaða áhrif loftslagbreytingar muni hafa, þar sem hrun Atlantshafshringrásarinnar gæti haft gífurlega kólnun hér á landi í för með sér á sama tíma og loftslag hlýnar hnattrænt. En hvaða breytingar sem verða þá verða þær miklar og munu hafa stórkostleg áhrif á hvernig við lifum okkar daglega lífi, það er óhjákvæmilegt. Nú þegar sjáum við áhrif loftslagsbreytinga og hamfarahlýnunar þvert yfir hnöttinn í auknum veðuröfgum. Þurrkar, flóð, hitabylgjur, kuldaköst og óvenjulegt veður færist sífellt í aukanna á öfgafyllri hátt með hverju ári.

Loftslagið er auðvitað ekki það eina sem er að breytast, heldur veldur það breytingum í umhverfum og vistkerfum sem eru hraðar og óafturkræfar nema hratt sé brugðist við, verndum við ekki það sem hægt er að vernda úr þessu munum við einfaldlega missa það. Loftslagsaðgerðir og náttúruvernd getur auðveldlega farið hönd í hönd og aðgerðir sem taka á báðu eru okkur nauðsynlegar fyrir bætta framtíð okkar allra. En til þess að bregðast við verða þessar aðgerðir að vera fjármagnaðar. Núverandi ríkisstjórn hefur sem dæmi ítrekað talað um að endurheimta votlendi á Íslandi en sú vinna hefur verið lítil miðað við stór orð. Er til of mikils ætlast að fjármagn fylgi loforðum um aðgerðir? Ríkisstjórnin hefur gífurlega ábyrg að bera gagnvart framtíðarkynslóðum, en skammsýni hefur einkennst allar áætlanir hennar og gjörðir í tengslum við loftslagsaðgerðir. Við verðum að fjármagna meira en orkuskipti og virkjanir, mótvægisaðgerðir fyrir vistkerfi og náttúruna alla eru nauðsynlegar ef við viljum eiga okkur heilbrigt umhverfi til framtíðar.

Þurfa allir okkar jöklar að bráðna til að við verði brugðist af alvöru? Þurfum við að upplifa uppskerubrest og sinuelda á Íslandi áður en loftslagsbreytingar verða teknar alvarlega? Munum við sitja hjá og bíða eftir því að Atlantshafshringrásin hrynji og öll ræktun utandyra á Íslandi verði ómöguleg áður en fjármagni verður veitt í aðgerði? Hver er sá þröskuldur sem við þurfum að fara yfir áður en ríkisstjórnin tekur hausinn úr sandinum og sér loftslagsbreytingar sem alþjóðlega neyðarástandið sem þær eru?

Hvað mun þurfa til að ríkisstjórnin bregðist raunverulega við framtíðinni sem við stöndum frammi fyrir og láti gjörðir fylgja orðum og loforðum um viðbrögð og breytingar?

Ætlum við að bíða eftir því að heimilið okkar sé brunnið til kaldra kola áður en við hringjum í neyðarlínuna?

Höfundar eru jarðvísindamenn og sitja í stjórn Ungra umhverfissinna.