Framtíð lýðveldisins Íslands Snorri Sturluson skrifar 2. september 2026 09:32 Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Saklaus uns Diljá ákveður annað Íris Erlingsdóttir Skoðun Er gervigreind að fara að stela starfinu þínu? Björn Leví Gunnarsson Skoðun Hvar eru gögnin að baki ákvörðuninni? Gréta María Grétarsdóttir Skoðun Sannleikurinn var ekki á stundaskrá Sigmundur Einar Másson Skoðun RÚV: hvað með okkur? Jónína Rósa Hjartardóttir Skoðun Útlendingaandúð í málverndarbúningi Nichole Leigh Mosty Skoðun Vangaveltur um menningarlæsi borgarstjórnar Orri Jónsson Skoðun Heimskuleg leigubremsa eða heimskulegir hagfræðingar? Stefán Ólafsson Skoðun Ásgeir hafði rétt um orsakaröðina, Ragnar um leiguverð leigjandans Sigurður Sigurðsson Skoðun Við segjum STOPP - verjum Seyðisfjörð og náttúru Íslands Benedikta Guðrún Svavarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Öfugsnúið fyrirkomulag - lífeyrissjóðir okkar Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Hver á upplýsingarnar um ofnæmi barnsins þíns? Bjarni Þór Ævarsson skrifar Skoðun Skjátími eða skjátími? Mathieu Grettir Skúlason skrifar Skoðun Stöndum með Seyðisfirði! Hannes Pétursson skrifar Skoðun 23? Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Íslenskt táknmál er ekki erlent tungumál Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Heilbrigð þjóð þarf gott samtal Victor Guðmundsson skrifar Skoðun RÚV: hvað með okkur? Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Álagsstýring: Rétt greining, valin dæmi Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Sannleikurinn var ekki á stundaskrá Sigmundur Einar Másson skrifar Skoðun Vangaveltur um menningarlæsi borgarstjórnar Orri Jónsson skrifar Skoðun Ásgeir hafði rétt um orsakaröðina, Ragnar um leiguverð leigjandans Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreind að fara að stela starfinu þínu? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Útlendingaandúð í málverndarbúningi Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Þegar heimilið hættir að vera öruggt heimili Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gervigreind kallar á nýja hugsun í rekstri Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun Grein sálfræðings um að læra að opna sig Dávur í Dali skrifar Skoðun Seðlabankastjóri kominn í bakkgírinn Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Heimskuleg leigubremsa eða heimskulegir hagfræðingar? Stefán Ólafsson skrifar Skoðun Gervigreindin sparar tíma og peninga Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Við segjum STOPP - verjum Seyðisfjörð og náttúru Íslands Benedikta Guðrún Svavarsdóttir skrifar Skoðun Landsvirkjun ætti að fjárfesta í íslensku reikniafli Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvar lendir sleggjan næst? Þorgrímur Sigmundsson skrifar Skoðun Gaur! Vertu töffari! Sveinn Waage skrifar Skoðun Mjög góður árangur fyrirbyggjandi ónæmisaðgerða gegn RSV hjá ungum börnum Valtýr Stefánsson Thors skrifar Skoðun Hver fær reikninginn? Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Styrkleikar barna og ungmenna – grunnur að betri líðan og námsárangri Steinn Jóhannsson skrifar Skoðun Hvar eru gögnin að baki ákvörðuninni? Gréta María Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er einkavæðingin hættulegri en gervigreindin? Kristján Logason skrifar Skoðun Saklaus uns Diljá ákveður annað Íris Erlingsdóttir skrifar Sjá meira
Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald.
Skoðun Ásgeir hafði rétt um orsakaröðina, Ragnar um leiguverð leigjandans Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Við segjum STOPP - verjum Seyðisfjörð og náttúru Íslands Benedikta Guðrún Svavarsdóttir skrifar
Skoðun Mjög góður árangur fyrirbyggjandi ónæmisaðgerða gegn RSV hjá ungum börnum Valtýr Stefánsson Thors skrifar
Skoðun Styrkleikar barna og ungmenna – grunnur að betri líðan og námsárangri Steinn Jóhannsson skrifar