Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon, Hrund Rudolfsdóttir og Margrét Kristmannsdóttir skrifa 23. ágúst 2026 07:02 Það vakti óneitanlega athygli þegar Samtök atvinnulífsins birtu niðurstöðu viðhorfskönnunar þess efnis að 66% aðildarfyrirtækja samtakanna væru andvíg því að Ísland gengi í Evrópusambandið. Voru margir á þeirri skoðun að frekar hefði átt að beina þeirri spurningu til félagsmanna hvort að taka ætti upp viðræður að nýju við ESB, eins og spurningin mun hljóða í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst nk. En af um 2.000 aðildarfyrirtækjum SA svöruðu samtals 591 fyrirtæki þessari spurningu í könnunni og þar af 388 neitandi, eða innan við 20% aðildarfyrirtækja samtakanna. Þess vegna er sú framsetning sem sést hefur í fjölmiðlum að 66% fyrirtækja innan SA séu málinu mótfallin í besta falli villandi. Í árlegri leit sinni að framúrskarandi fyrirtækjum skoðar Creditinfo um 22.000 fyrirtæki enda fanga að leita mun víðar en hjá þeim 2.000 félagsmönnum sem tilheyra SA. Þar sem lítil og meðalstór fyrirtæki eru hryggjarstykkið í íslensku atvinnulífi er sú spurning óneitanlega mjög áleitin hvert viðhorf þeirra 20.000 fyrirtækja sem ekki eru aðilar að SA er til aðildarviðræðna við ESB. Við þekkjum fá dæmi um að meiri upplýsingar leiði til verri niðurstöðu og því eigum við erfitt með að trúa að meirihluti forsvarsmanna lítilla og meðalstórra fyrirtækja vilji ekki skoða möguleikann á því að komast í annað og stöðugra rekstrarumhverfi. Stjórnendur þeirra þekkja af eigin raun þá áskorun sem felst í því að reka fyrirtæki með óstöðugum gjaldmiðli og þurfa að búa við þann gríðarlega fjármagnskostnað sem stendur þeim til boða á íslenskum fjármálamarkaði. Sá aðstöðumunur sem er á milli þessara fyrirtækja og þeirra fjölmörgu sem mega starfa utan krónuhagkerfisins er beinlínis sláandi. Það eru í raun tvær tegundir fyrirtækja sem starfa á Íslandi í dag, þau sem eru lítt háð íslensku krónunni og hin sem eiga ekki annan kost og eru algerlega háð sveiflum þessa örgjaldmiðils. Þessi aðstöðumunur og skert samkeppnisstaða er nær aldrei dregin fram í umræðunni um rekstrarumhverfi íslenskra fyrirtækja og má það undrun sæta. Við undirrituð höfum um árabil staðið fyrir atvinnurekstri hér á landi og/eða verið í framvarðarsveit í hagsmunagæslu fyrir fyrirtæki í verslunar- og þjónustugreinum. Reynsla okkar af þeim vettvangi hefur sannfært okkur um að íslenska krónan er einn stærsti dragbítur í daglegum rekstri fyrirtækja í þeim greinum. Í ljósi þessarar reynslu teljum við það beinlínis útilokað að 66% fyrirtækja á Íslandi séu ekki tilbúin til að láta á það reyna hvort annar gjaldmiðill en íslenska krónan geti ekki fært þeim lækkun á rekstrarkostnaði og meiri fyrirsjáanleika en nú er. Að tengjast með enn traustari hætti helstu viðskipta- og vinaþjóðum Íslands. Höfundur eru lögfræðingur og fyrrverandi framkvæmdastjóri SVÞ, rekstrarhagfræðingur og fyrrverandi formaður SVÞ og loks framkvæmdastjóri og fyrrverandi formaður FKA og SVÞ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Andrés Magnússon Margrét Kristmannsdóttir Mest lesið Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Sjá meira
Það vakti óneitanlega athygli þegar Samtök atvinnulífsins birtu niðurstöðu viðhorfskönnunar þess efnis að 66% aðildarfyrirtækja samtakanna væru andvíg því að Ísland gengi í Evrópusambandið. Voru margir á þeirri skoðun að frekar hefði átt að beina þeirri spurningu til félagsmanna hvort að taka ætti upp viðræður að nýju við ESB, eins og spurningin mun hljóða í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst nk. En af um 2.000 aðildarfyrirtækjum SA svöruðu samtals 591 fyrirtæki þessari spurningu í könnunni og þar af 388 neitandi, eða innan við 20% aðildarfyrirtækja samtakanna. Þess vegna er sú framsetning sem sést hefur í fjölmiðlum að 66% fyrirtækja innan SA séu málinu mótfallin í besta falli villandi. Í árlegri leit sinni að framúrskarandi fyrirtækjum skoðar Creditinfo um 22.000 fyrirtæki enda fanga að leita mun víðar en hjá þeim 2.000 félagsmönnum sem tilheyra SA. Þar sem lítil og meðalstór fyrirtæki eru hryggjarstykkið í íslensku atvinnulífi er sú spurning óneitanlega mjög áleitin hvert viðhorf þeirra 20.000 fyrirtækja sem ekki eru aðilar að SA er til aðildarviðræðna við ESB. Við þekkjum fá dæmi um að meiri upplýsingar leiði til verri niðurstöðu og því eigum við erfitt með að trúa að meirihluti forsvarsmanna lítilla og meðalstórra fyrirtækja vilji ekki skoða möguleikann á því að komast í annað og stöðugra rekstrarumhverfi. Stjórnendur þeirra þekkja af eigin raun þá áskorun sem felst í því að reka fyrirtæki með óstöðugum gjaldmiðli og þurfa að búa við þann gríðarlega fjármagnskostnað sem stendur þeim til boða á íslenskum fjármálamarkaði. Sá aðstöðumunur sem er á milli þessara fyrirtækja og þeirra fjölmörgu sem mega starfa utan krónuhagkerfisins er beinlínis sláandi. Það eru í raun tvær tegundir fyrirtækja sem starfa á Íslandi í dag, þau sem eru lítt háð íslensku krónunni og hin sem eiga ekki annan kost og eru algerlega háð sveiflum þessa örgjaldmiðils. Þessi aðstöðumunur og skert samkeppnisstaða er nær aldrei dregin fram í umræðunni um rekstrarumhverfi íslenskra fyrirtækja og má það undrun sæta. Við undirrituð höfum um árabil staðið fyrir atvinnurekstri hér á landi og/eða verið í framvarðarsveit í hagsmunagæslu fyrir fyrirtæki í verslunar- og þjónustugreinum. Reynsla okkar af þeim vettvangi hefur sannfært okkur um að íslenska krónan er einn stærsti dragbítur í daglegum rekstri fyrirtækja í þeim greinum. Í ljósi þessarar reynslu teljum við það beinlínis útilokað að 66% fyrirtækja á Íslandi séu ekki tilbúin til að láta á það reyna hvort annar gjaldmiðill en íslenska krónan geti ekki fært þeim lækkun á rekstrarkostnaði og meiri fyrirsjáanleika en nú er. Að tengjast með enn traustari hætti helstu viðskipta- og vinaþjóðum Íslands. Höfundur eru lögfræðingur og fyrrverandi framkvæmdastjóri SVÞ, rekstrarhagfræðingur og fyrrverandi formaður SVÞ og loks framkvæmdastjóri og fyrrverandi formaður FKA og SVÞ.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun
Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun