Ekki um „týndar skýrslur“ að ræða Sigurgeir Þorkelsson skrifar 23. júlí 2026 17:40 Gissur Kolbeinsson er sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST. Matvælastofnun (MAST) telur nauðsynlegt að bregðast við og koma á framfæri skýringum vegna meintra annmarka á skráningu eftirlitsgagna vegna hvalveiða. Vísir birti fyrr í dag frétt upp úr yfirlýsingu Hvalavina, samtaka sem berjast gegn hvalveiðum. Útskýrt er í skriflegri yfirlýsingu að ekki sé hægt að hafa eftirlitsmann á vegum MAST um borð í hvalveiðiskipum þegar hver einn og einasti hvalur er veiddur. Eftirlit með hvalveiðum fari þegar út fyrir það sem tíðkast annars staðar þar sem leitast er við að tryggja dýravelferð. „Það er rétt að undirstrika að þekja þessa eftirlits er mjög há og í raun mun hærri en almennt gengur og gerist í öðru dýravelferðareftirliti einmitt á grundvelli áhættumats stofnunarinnar,“ segir Gissur Kolbeinsson, sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST, í skriflegri yfirlýsingu. Tekið er fram að mikilvægt sé að halda því til haga að eftirlit með velferð dýra við aflífun langreyða sé áhættumiðað eins og allt annað eftirlit hjá MAST samkvæmt ákvæðum laga um velferð dýra. „Áhættumiðað eftirlit tryggir að eftirliti sé forgangsraðað þar sem þörf er á því vegna áhættu,“ segir Gissur til frekari útskýringar. „Eðli málsins samkvæmt verða því ekki til skýrslur fyrir aflífun fyrir öll veidd dýr einfaldlega vegna þess að ekki hefur verið eftirlitsmaður um borð í öllum veiddum langreyðum á yfirstandandi veiðitímabili. Því er ekki um „týndar skýrslur“ að ræða.“ Hver einasta langreyður sé skrásett Þótt eftirlitsmaður sé ekki alltaf um borð þegar dýrið er veitt er eftirlitsmaður frá MAST til staðar í hvert skipti sem hræi veidds dýrs er landað. Vísað er á bug að skráningu veiddra hvala sé áfátt. „Haft er eftirlit við löndun allra veiddra dýra í verkunarstöð,“ segir Gissur. Eftirlitið sé í höndum dýralækna MAST en snúi fyrst og fremst að matvælaöryggi og hollustuháttum. Þannig sé „rekjanleiki allra veiddra hvala að fullu tryggður með skráningum á raðnúmerum veiddra langreyða.“ MAST geti ekki krafist upplýsinga um kálffullar kvígur Hvalavinir settu fram gagnrýni á að ekki færi fram sérstök skráning á því hvort að kvenlangreyðar væru kálffullar. Gissur bendir á að MAST geti ekki farið fram á það við veiðileyfishafa að slíkt sé skráð; slík krafa þyrfti að eiga sér stoð í reglugerð um veiðar á langreyðum (895/2023). Þess sé hins vegar krafist af veiðileyfishafa í reglugerð um hvalveiðar (163/1973) – en þar sé MAST ekki eftirlitsaðili og því sé ekki hægt að setja sökina á stofnunina. „… eftirlit með þeirri reglugerð er ekki í höndum Matvælastofnunar. Stofnunin hefur því hvorki hlutverk né getur gert kröfur um söfnun þessara upplýsinga samkvæmt gildandi reglum.“ Hvalveiðar Matvælastofnun Hvalir Dýr Mest lesið Grunur um fjárkúgun í manndrápsmáli Innlent Aðalmeðferð í máli Írisar Helgu að hefjast Innlent „Svívirðileg svik“ Erlent Mega ekki teygja starfsemi tjaldsvæðisins yfir götuna Innlent Níu manns um borð þegar flugvél hrapaði á umferðargötu Erlent Þekkt fyrirtæki nýtt í skipulagðri glæpastarfsemi Innlent Kælar matvöruverslana hakkaðir á ný Erlent Hreyfingar mælast og aukin vöktun Innlent Ríkin sem barist er um: Blá flóðbylgja eða smáskvetta? Erlent Netárásir á almannavarnarkerfi Úkraínumanna og Rússa Erlent Fleiri fréttir Á áttunda tug taka afstöðu til sakar í Landsbankamálinu Þriðjungur til Þórs og KA en rúmt prósent í menninguna Hreyfingar mælast og aukin vöktun Aðalmeðferð í máli Írisar Helgu að hefjast Skattlagning á erlenda tæknirisa enn til skoðunar Grunur um fjárkúgun í manndrápsmáli Skikkaður í varðhald í tengslum við manndráp í Breiðholti Mega ekki teygja starfsemi tjaldsvæðisins yfir götuna Leiddur fyrir dómara vegna mannsláts Göngustígar greiða leið um falda perlu við Stykkishólm Hafna nær öllum sem vilja troða upp á Airwaves Þekkt fyrirtæki nýtt í skipulagðri glæpastarfsemi Kryddsíldin fagnar fjörutíu ára afmæli Skoða tengsl milli gerenda og fórnarlambsins í Breiðholti Feðgar verið handteknir í tengslum við rannsókn á manndrápi Nálar í hrekkjavökunammi reyndust vera hrekkur „Það var engu bætt inn í samninginn sem sneri að tölulegum þáttum“ Tveir handteknir með vopn í unglingapartíi Andlát í Breiðholti til rannsóknar Maður látinn eftir líkamsárás í Breiðholti Einar og Sanna mæta á Sprengisand og ræða uppsagnir Spörkuðu, hræktu og létu öllum illum látum Reykur barst um sameign og vatn lak niður í næstu íbúðir Koma langt að til að sjá hvar Agnes var hálshöggvin Hundi bjargað af svölum og einn fluttur á slysadeild Eldur í fjölbýli í Norðlingaholti Nota allar leiðir til þess að smygla fíkniefnum Samþykkja tillögu Ástráðs Ráðherrar einnig látið sig vanta í atkvæðagreiðslur Kvikumagnið undir Svartsengi orðið mun meira en áður Sjá meira
Útskýrt er í skriflegri yfirlýsingu að ekki sé hægt að hafa eftirlitsmann á vegum MAST um borð í hvalveiðiskipum þegar hver einn og einasti hvalur er veiddur. Eftirlit með hvalveiðum fari þegar út fyrir það sem tíðkast annars staðar þar sem leitast er við að tryggja dýravelferð. „Það er rétt að undirstrika að þekja þessa eftirlits er mjög há og í raun mun hærri en almennt gengur og gerist í öðru dýravelferðareftirliti einmitt á grundvelli áhættumats stofnunarinnar,“ segir Gissur Kolbeinsson, sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST, í skriflegri yfirlýsingu. Tekið er fram að mikilvægt sé að halda því til haga að eftirlit með velferð dýra við aflífun langreyða sé áhættumiðað eins og allt annað eftirlit hjá MAST samkvæmt ákvæðum laga um velferð dýra. „Áhættumiðað eftirlit tryggir að eftirliti sé forgangsraðað þar sem þörf er á því vegna áhættu,“ segir Gissur til frekari útskýringar. „Eðli málsins samkvæmt verða því ekki til skýrslur fyrir aflífun fyrir öll veidd dýr einfaldlega vegna þess að ekki hefur verið eftirlitsmaður um borð í öllum veiddum langreyðum á yfirstandandi veiðitímabili. Því er ekki um „týndar skýrslur“ að ræða.“ Hver einasta langreyður sé skrásett Þótt eftirlitsmaður sé ekki alltaf um borð þegar dýrið er veitt er eftirlitsmaður frá MAST til staðar í hvert skipti sem hræi veidds dýrs er landað. Vísað er á bug að skráningu veiddra hvala sé áfátt. „Haft er eftirlit við löndun allra veiddra dýra í verkunarstöð,“ segir Gissur. Eftirlitið sé í höndum dýralækna MAST en snúi fyrst og fremst að matvælaöryggi og hollustuháttum. Þannig sé „rekjanleiki allra veiddra hvala að fullu tryggður með skráningum á raðnúmerum veiddra langreyða.“ MAST geti ekki krafist upplýsinga um kálffullar kvígur Hvalavinir settu fram gagnrýni á að ekki færi fram sérstök skráning á því hvort að kvenlangreyðar væru kálffullar. Gissur bendir á að MAST geti ekki farið fram á það við veiðileyfishafa að slíkt sé skráð; slík krafa þyrfti að eiga sér stoð í reglugerð um veiðar á langreyðum (895/2023). Þess sé hins vegar krafist af veiðileyfishafa í reglugerð um hvalveiðar (163/1973) – en þar sé MAST ekki eftirlitsaðili og því sé ekki hægt að setja sökina á stofnunina. „… eftirlit með þeirri reglugerð er ekki í höndum Matvælastofnunar. Stofnunin hefur því hvorki hlutverk né getur gert kröfur um söfnun þessara upplýsinga samkvæmt gildandi reglum.“
Hvalveiðar Matvælastofnun Hvalir Dýr Mest lesið Grunur um fjárkúgun í manndrápsmáli Innlent Aðalmeðferð í máli Írisar Helgu að hefjast Innlent „Svívirðileg svik“ Erlent Mega ekki teygja starfsemi tjaldsvæðisins yfir götuna Innlent Níu manns um borð þegar flugvél hrapaði á umferðargötu Erlent Þekkt fyrirtæki nýtt í skipulagðri glæpastarfsemi Innlent Kælar matvöruverslana hakkaðir á ný Erlent Hreyfingar mælast og aukin vöktun Innlent Ríkin sem barist er um: Blá flóðbylgja eða smáskvetta? Erlent Netárásir á almannavarnarkerfi Úkraínumanna og Rússa Erlent Fleiri fréttir Á áttunda tug taka afstöðu til sakar í Landsbankamálinu Þriðjungur til Þórs og KA en rúmt prósent í menninguna Hreyfingar mælast og aukin vöktun Aðalmeðferð í máli Írisar Helgu að hefjast Skattlagning á erlenda tæknirisa enn til skoðunar Grunur um fjárkúgun í manndrápsmáli Skikkaður í varðhald í tengslum við manndráp í Breiðholti Mega ekki teygja starfsemi tjaldsvæðisins yfir götuna Leiddur fyrir dómara vegna mannsláts Göngustígar greiða leið um falda perlu við Stykkishólm Hafna nær öllum sem vilja troða upp á Airwaves Þekkt fyrirtæki nýtt í skipulagðri glæpastarfsemi Kryddsíldin fagnar fjörutíu ára afmæli Skoða tengsl milli gerenda og fórnarlambsins í Breiðholti Feðgar verið handteknir í tengslum við rannsókn á manndrápi Nálar í hrekkjavökunammi reyndust vera hrekkur „Það var engu bætt inn í samninginn sem sneri að tölulegum þáttum“ Tveir handteknir með vopn í unglingapartíi Andlát í Breiðholti til rannsóknar Maður látinn eftir líkamsárás í Breiðholti Einar og Sanna mæta á Sprengisand og ræða uppsagnir Spörkuðu, hræktu og létu öllum illum látum Reykur barst um sameign og vatn lak niður í næstu íbúðir Koma langt að til að sjá hvar Agnes var hálshöggvin Hundi bjargað af svölum og einn fluttur á slysadeild Eldur í fjölbýli í Norðlingaholti Nota allar leiðir til þess að smygla fíkniefnum Samþykkja tillögu Ástráðs Ráðherrar einnig látið sig vanta í atkvæðagreiðslur Kvikumagnið undir Svartsengi orðið mun meira en áður Sjá meira