Stjórn­völd geti gert miklu meira til að lækka mat­vöru­verð

Þannig leiðir athugun Samkeppniseftirlitsins í ljós að Íslendingar borga 55 prósentum meira fyrir matvöru en íbúar Evrópusambandsins og Sviss er eina ríkið þar sem matvara er dýrari en á Íslandi. Greiningin leiðir í ljós að frá árinu 2020 hafi hækkanir verið mestar á dagvörumarkaði hér á landi samanborið við nágrannalönd, 46 prósent samanborið við 37 prósenta verðhækkun í ESB-löndum. Á sama tíma hafi íslensk launavísitala hækkað um tæp 48 prósent og almennt launastig að meðaltali haldið í við hækkun matvöruverðs. Benedikt S. Benediktsson framkvæmdastjóri Samtaka verslunar og þjónustu segir ljóst að verð hækki ekki bara af því bara.

„Hjá stærstu aðilunum þá skiptist hundrað kallinn sem þú eyðir út í búð sirka þannig að einhver áttatíu kall fer í að kaupa vöruna inn í búðina, tíkall fer í launin hjá starfsfólki, svo er ýmis annar kostnaður sem þarf að standa undir, ræsting á búðinni, öryggisgæsla og hitt og þetta. Þannig þegar upp er staðið á búðin eftir, hefur átt undanfarin ár svona tvær til þrjár krónur.“

Og helmingur af því fari í endurnýjun á búnaði og restin, um ein króna fari til eigenda. Benedikt segir ýmislegt til ráða strax og nefnir innflutningstolla stjórnvalda.

„Og þessi tollvernd hefur þann beina tilgang að halda uppi verðlagi hérna, þannig innlenda framleiðslan hafi einhvern flöt á að koma vörunni sinni á markað og það er á svona tímum þá auðvitað fara menn að hugsa um það hvort það sé ekki orðið löngu tímabært að skoða það hvort þetta er ekki úr hófi.“

Stjórnmálamenn sem verji núverandi tollafyrirkomulag séu fljótir að benda á matvöruverslanir sem hafi ekki úr miklu að moða til að fást við verðhækkanir. Benedikt segir mögulega ESB aðild ekki skipta öllu hvað varðar verð í matvöruverslunum.

„Samtökin sem slík hafa enga afstöðu tekið í þeim málum, það eru skiptar skoðanir hér innan samtakanna, þannig það liggur í hlutarins eðli að við erum ekki að fara að tjá okkur um eða setja fram einhverja einarða skoðun en við höfum litið svo á að þessi mál er hægt að ræða og leysa algjörlega óháð því hvort við göngum inn í ESB eða ekki.“