Á­kvörðun um næsta fund tekin yfir helgina

Flugmenn Icelandair hafa verið samningslausir frá síðasta hausti. Viðræður hafa þokast hægt og ekkert samkomulag virðist í sjónmáli eins og sakir standa.

Deilan snýst að hluta um vinnuframlag flugmanna en einnig um kröfu Icelandair um aukinn sveigjanleika í rekstri. Þar undir falla meðal annars heimildir til að leigja flugvélar með áhöfnum frá öðrum flugfélögum og breytingar á forgangsrétti flugmanna til alls flugs á vegum félagsins.

Þar koma einnig til sögunnar fyrirætlanir Icelandair um kaup á 49 prósenta hlut í Play Europe, sem rekið er á maltnesku flugrekstrarleyfi.

Deila um aflýsingar

Icelandair hefur aflýst fimm áætlunarferðum í vikunni vegna áhafnaskorts, þar á meðal tveimur í dag. Félagið segir flugmenn hafa samstillt hætt að selja frídaga, líkt og gerðist í kjaradeilu árið 2014.

Flugmenn hafna því og segja ábyrgðina liggja hjá Icelandair. Félagið hafi lagt upp með flugáætlun sem stæði og félli með því að hægt væri að kaupa frídaga af flugmönnum.

Þrátt fyrir aflýsingarnar hafa 98,3 prósent ferða Icelandair komist á áfangastað það sem af er maí, samanborið við 99 prósent í fyrra. Stundvísi félagsins er 80 prósent í mánuðinum, samanborið við 84 prósent á sama tíma í fyrra.

Fjárfestar horfa til rekstrarins

Á sama tíma hafa fjárfestar lýst áhyggjum af framtíðarrekstri Icelandair og því hvort reksturinn sé sjálfbær miðað við núverandi kjarasamninga og rekstrarforsendur.

Frá árinu 2018 hefur Icelandair tapað um 80 milljörðum króna, þrátt fyrir hagnað árið 2023 og mettekjur í fyrra. Umræðan snýst því ekki aðeins um kaup og kjör flugmanna, heldur einnig hvort Icelandair geti orðið nægilega samkeppnishæft til að snúa rekstrinum við og sannfæra fjárfesta um að félagið standi undir sér.

Stærsti einstaki hluthafi Icelandair er bandaríski fjárfestingarsjóðurinn Bain Capital með 17,2 prósenta hlut. Íslenskir lífeyrissjóðir meðal tuttugu stærstu hluthafa eiga hins vegar saman um 21,25 prósent í félaginu, eða meira en stærsti einstaki hluthafinn.

Tuttugu stærstu hluthafar Icelandair eiga rúman helming félagsins og tæp 74 prósent hlutafjár eru skráð á íslenska aðila.

Deilan snertir því ekki aðeins stjórnendur Icelandair og flugmenn félagsins. Hún varðar einnig verðmæti félagsins, vilja eigenda til að styðja það áfram og eignir sem íslenskt launafólk á óbeint í gegnum lífeyrissjóði.

Flugsamgöngur gegna jafnframt lykilhlutverki í ferðaþjónustu, sem skapaði 628 milljarða króna í gjaldeyristekjur í fyrra, eða 32 prósent af heildarútflutningi vöru og þjónustu.