Brúnþari geti nýst til að græða sár og byggja bein Elísabet Inga Sigurðardóttir skrifar 3. maí 2026 19:01 Fólk við Gróttu Doktorsnemi við Háskóla Íslands vinnur nú að því að búa til vefjastoðefni úr brúnþara. Hún segir ákveðna þarabyltingu handan við hornið en með uppfinningunni sé hægt að rækta grænt kjöt, meðhöndla krónísk sár og byggja bein. Vísinda- og nýsköpunarverðlaun Háskóla Íslands voru veitt í vikunni. Sigurvegari samkeppninnar í heild var doktorsverkefni Svövu Kristinsdóttur, doktorsnema í lífverkfræði sem gengur út á að þróa vefjastoðefni úr brúnþara í stað dýravefja sem nýtist meðal annars til að meðhöndla krónísk sár, bruna eða aðrar vefjaskemmdir. „Það byggir á því að taka brúnþara og búa til úr honum það sem kallað er vefjastoðefni, sem er það sem er notað innan vefjaverkfræði til að í raun og veru búa til líkamsvefi.“ Í umsögn dómnefndarinnar segir að verkefnið hafi mikinn samfélagslegan ávinning og möguleika til atvinnu- og verðmætasköpunar til framtíðar auk þess sem það mæti vaxandi kröfum um sjálfbærni í heilbrigðisgeiranum. Svava segir mikla nýtingarmöguleika fólgna í verkefninu. „Við sjáum fyrir okkur að geta notað þessa uppfinningu sem við erum búin að vinna að í fimm ár í einhvers konar vefjarannsóknir eða vefjauppbyggingu og þá erum við að tala um alls konar möguleika. Allt frá því að rækta grænt kjöt eða byggja bein, allt þar á milli.“ Þarabylting Heilmiklir möguleikar séu fyrir hendi þegar kemur að þara, bæði innan læknisfræðinnar og matvælageirans. „Ég á nú ekki þessa setningu, ég held að hún komi frá forsetanum okkar að það er mögulega framundan einhvers konar þarabylting. Þannig við erum bara spennt og ætlum að fylgja með í þessari þarabyltingu sem er handan við hornið.“ Vísindi Mest lesið Þetta fær Hildur í laun Innlent Göngutúr við HR endaði í Landsrétti Innlent „Ég skil ekki að það séu ekki fleiri áhyggjufullir yfir þessu” Innlent Samþykkja 3,5 prósenta launahækkun Innlent Sonur krónprinsessunnar dæmdur í fjögurra ára fangelsi Erlent Trump enn ekki svarað fundarbeiðni Kristrúnar Innlent Þrír handteknir og einn á spítala vegna stunguárásar Innlent Hrapaði til bana eftir að kennari gleymdi að festa reipi Erlent Vopnað rán í Reykjavík Innlent „Við getum ekki framkvæmt rauneftirlit á dagvinnutíma“ Innlent Fleiri fréttir Minniháttar röskun gæti haft alvarlegar afleiðingar Hótaði að drepa konu og hundinn hennar Skaðinn sem þau hafi þurft að þola „óásættanlegur með öllu“ Skar kindur á háls án þess að svipta þær meðvitund fyrst Þórdís Lóa ráðin framkvæmdastjóri Félagsbústaða Hvetja fólk til að gerast gjafar: „Það er alltaf pláss fyrir fleiri gæðablóð“ „Við getum ekki framkvæmt rauneftirlit á dagvinnutíma“ Baráttan um 17. júní Samþykkja 3,5 prósenta launahækkun Þetta fær Hildur í laun Vill sjá reglur um samfélagsmiðla sem fyrst „Ég skil ekki að það séu ekki fleiri áhyggjufullir yfir þessu” Íslenskar vefsíður í vandræðum vegna bilunar í ljósleiðarakerfinu „Í góðu lagi að gefa henni orðið núna“ Engin þörf á aukaþingi í ágúst og veitingamenn ósáttir með vinnubrögð lögreglu Trump enn ekki svarað fundarbeiðni Kristrúnar Rændur á víðavangi vegna fíkniefnaskuldar Hefja borun rannsóknarholu á Landeyjasandi í vikunni Þrír handteknir og einn á spítala vegna stunguárásar Sjöunda björgunarskipið komið til heimahafnar Þingmenn á síðustu metrunum Vopnað rán í Reykjavík Göngutúr við HR endaði í Landsrétti Segir upptöku evrunnar geta leitt til aukins atvinnuleysis Óskiljanlegt að ráðuneytið skoði bara stöðu námsgagna í stærðfræði Voru komnir með sína eigin dyraverði þegar lögregluna bar að garði Árekstur á Kársnesi Laus úr sjálfheldu eftir um fimm tíma strand Vill samfélagssáttmála vegna tómstundaiðkunar barna Hákarlaárás og fyrrverandi varaformaður Viðreisnar vonsvikinn Sjá meira
Vísinda- og nýsköpunarverðlaun Háskóla Íslands voru veitt í vikunni. Sigurvegari samkeppninnar í heild var doktorsverkefni Svövu Kristinsdóttur, doktorsnema í lífverkfræði sem gengur út á að þróa vefjastoðefni úr brúnþara í stað dýravefja sem nýtist meðal annars til að meðhöndla krónísk sár, bruna eða aðrar vefjaskemmdir. „Það byggir á því að taka brúnþara og búa til úr honum það sem kallað er vefjastoðefni, sem er það sem er notað innan vefjaverkfræði til að í raun og veru búa til líkamsvefi.“ Í umsögn dómnefndarinnar segir að verkefnið hafi mikinn samfélagslegan ávinning og möguleika til atvinnu- og verðmætasköpunar til framtíðar auk þess sem það mæti vaxandi kröfum um sjálfbærni í heilbrigðisgeiranum. Svava segir mikla nýtingarmöguleika fólgna í verkefninu. „Við sjáum fyrir okkur að geta notað þessa uppfinningu sem við erum búin að vinna að í fimm ár í einhvers konar vefjarannsóknir eða vefjauppbyggingu og þá erum við að tala um alls konar möguleika. Allt frá því að rækta grænt kjöt eða byggja bein, allt þar á milli.“ Þarabylting Heilmiklir möguleikar séu fyrir hendi þegar kemur að þara, bæði innan læknisfræðinnar og matvælageirans. „Ég á nú ekki þessa setningu, ég held að hún komi frá forsetanum okkar að það er mögulega framundan einhvers konar þarabylting. Þannig við erum bara spennt og ætlum að fylgja með í þessari þarabyltingu sem er handan við hornið.“
Vísindi Mest lesið Þetta fær Hildur í laun Innlent Göngutúr við HR endaði í Landsrétti Innlent „Ég skil ekki að það séu ekki fleiri áhyggjufullir yfir þessu” Innlent Samþykkja 3,5 prósenta launahækkun Innlent Sonur krónprinsessunnar dæmdur í fjögurra ára fangelsi Erlent Trump enn ekki svarað fundarbeiðni Kristrúnar Innlent Þrír handteknir og einn á spítala vegna stunguárásar Innlent Hrapaði til bana eftir að kennari gleymdi að festa reipi Erlent Vopnað rán í Reykjavík Innlent „Við getum ekki framkvæmt rauneftirlit á dagvinnutíma“ Innlent Fleiri fréttir Minniháttar röskun gæti haft alvarlegar afleiðingar Hótaði að drepa konu og hundinn hennar Skaðinn sem þau hafi þurft að þola „óásættanlegur með öllu“ Skar kindur á háls án þess að svipta þær meðvitund fyrst Þórdís Lóa ráðin framkvæmdastjóri Félagsbústaða Hvetja fólk til að gerast gjafar: „Það er alltaf pláss fyrir fleiri gæðablóð“ „Við getum ekki framkvæmt rauneftirlit á dagvinnutíma“ Baráttan um 17. júní Samþykkja 3,5 prósenta launahækkun Þetta fær Hildur í laun Vill sjá reglur um samfélagsmiðla sem fyrst „Ég skil ekki að það séu ekki fleiri áhyggjufullir yfir þessu” Íslenskar vefsíður í vandræðum vegna bilunar í ljósleiðarakerfinu „Í góðu lagi að gefa henni orðið núna“ Engin þörf á aukaþingi í ágúst og veitingamenn ósáttir með vinnubrögð lögreglu Trump enn ekki svarað fundarbeiðni Kristrúnar Rændur á víðavangi vegna fíkniefnaskuldar Hefja borun rannsóknarholu á Landeyjasandi í vikunni Þrír handteknir og einn á spítala vegna stunguárásar Sjöunda björgunarskipið komið til heimahafnar Þingmenn á síðustu metrunum Vopnað rán í Reykjavík Göngutúr við HR endaði í Landsrétti Segir upptöku evrunnar geta leitt til aukins atvinnuleysis Óskiljanlegt að ráðuneytið skoði bara stöðu námsgagna í stærðfræði Voru komnir með sína eigin dyraverði þegar lögregluna bar að garði Árekstur á Kársnesi Laus úr sjálfheldu eftir um fimm tíma strand Vill samfélagssáttmála vegna tómstundaiðkunar barna Hákarlaárás og fyrrverandi varaformaður Viðreisnar vonsvikinn Sjá meira