Af hlutleysisstefnu ríkisútvarpsins og falleinkunn fjármálaráðs Brynjar Níelsson skrifar 23. apríl 2026 11:32 Forsætisráðherra var nýlega í viðtali í ríkissjónvarpinu að ræða um efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Nokkrum dögum áður hafði fjármálaráð birt skýrslu sína, en það hefur það hlutverk að veita hlutlægt álit á stefnumörkun í opinberum fjármálum. Athygli vakti að fréttamenn ríkisútvarpsins sáu enga ástæðu til þess að spyrja forsætisráðherra út í niðurstöður skýrslunnar sem er sú fyrsta sem birtist eftir heilt starfsár nýrrar ríkisstjórnar. Í gegnum tíðina hefur fjármálaráð gagnrýnt eitt og annað í áætlunum og stefnumótun fyrri ríkisstjórna. Þessari gagnrýni hefur eðlilega verið fylgt eftir af hálfu fjölmiðlamanna þ.m.t. fréttamanna ríkisútvarpsins með ítarlegri umfjöllun. Sú gagnrýni sem fjármálaráð hefur sett fram á efnahagsstjórn núverandi ríkisstjórnar er einstök í sinni röð og óhætt að fullyrða að aldrei hafi komið fram jafn alvarleg gagnrýni á efnahagsstefnu stjórnvalda. Mikilvægi fjármálaráðs felst ekki síst í því að ráðið fer yfir ýmsar forsendur stjórnvalda og hversu áreiðanlegar þær eru. Þetta ætti að vekja sérstaka athygli þeirra fjölmiðla sem telja mikilvægt að berjast gegn upplýsingaóreiðu. Meðal þess sem fjármálaráð bendir á er að upplýsingar úr skattframtölum síðustu 10 ára bendi ekki til þess að nein kjaragliðnun hafi átt sér stað milli bótaþega og launamanna heldur þvert á móti hafi ráðstöfunartekjur bótaþega vaxið hraðar en tekjur vinnandi fólks. Fjármálaráð varar alvarlega við vísitölutengingu bóta og bendir á að bætur geti vaxið hraðar en tekjur launafólks. Þetta sé ekki áhætta heldur beinlínis „fyrirsjáanleg niðurstaða af hönnun kerfisins“. Verkalýðshreyfingin hefur haft uppi svipaðar áhyggjur, sem og Seðlabankinn. Raunar hafa allir hagfræðingar landsins sem hafa tjáð sig um málið varað sérstaklega við því, að frátöldum tveimur núverandi ráðherrum og einum fyrrum ráðherra Samfylkingarinnar. Sú stefna stjórnvalda að það sé hagstæðra að vera á bótum en að fara út á vinnumarkaðinn er veruleiki sem ekkert samfélag ræður við til lengri tíma og leiðir að lokum til lakari lífskjara sem bitnar á mest á þeim sem eru veikastir fyrir. Allt fór þetta framhjá fréttamönnum ríkisútvarpsins sem voru mjög duglegir að fjalla um skýrslu fjármálaráðs áður en núverandi ríkisstjórn tók við völdum. Það er því eins gott að ríkisútvarpið setji fyrirvara undir hverja einustu frétt á vefnum að það sé óháð hagsmunum. Annars myndum við engan veginn átta okkur á því. Höfundur er varaþingmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Brynjar Níelsson Mest lesið Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Forsætisráðherra var nýlega í viðtali í ríkissjónvarpinu að ræða um efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Nokkrum dögum áður hafði fjármálaráð birt skýrslu sína, en það hefur það hlutverk að veita hlutlægt álit á stefnumörkun í opinberum fjármálum. Athygli vakti að fréttamenn ríkisútvarpsins sáu enga ástæðu til þess að spyrja forsætisráðherra út í niðurstöður skýrslunnar sem er sú fyrsta sem birtist eftir heilt starfsár nýrrar ríkisstjórnar. Í gegnum tíðina hefur fjármálaráð gagnrýnt eitt og annað í áætlunum og stefnumótun fyrri ríkisstjórna. Þessari gagnrýni hefur eðlilega verið fylgt eftir af hálfu fjölmiðlamanna þ.m.t. fréttamanna ríkisútvarpsins með ítarlegri umfjöllun. Sú gagnrýni sem fjármálaráð hefur sett fram á efnahagsstjórn núverandi ríkisstjórnar er einstök í sinni röð og óhætt að fullyrða að aldrei hafi komið fram jafn alvarleg gagnrýni á efnahagsstefnu stjórnvalda. Mikilvægi fjármálaráðs felst ekki síst í því að ráðið fer yfir ýmsar forsendur stjórnvalda og hversu áreiðanlegar þær eru. Þetta ætti að vekja sérstaka athygli þeirra fjölmiðla sem telja mikilvægt að berjast gegn upplýsingaóreiðu. Meðal þess sem fjármálaráð bendir á er að upplýsingar úr skattframtölum síðustu 10 ára bendi ekki til þess að nein kjaragliðnun hafi átt sér stað milli bótaþega og launamanna heldur þvert á móti hafi ráðstöfunartekjur bótaþega vaxið hraðar en tekjur vinnandi fólks. Fjármálaráð varar alvarlega við vísitölutengingu bóta og bendir á að bætur geti vaxið hraðar en tekjur launafólks. Þetta sé ekki áhætta heldur beinlínis „fyrirsjáanleg niðurstaða af hönnun kerfisins“. Verkalýðshreyfingin hefur haft uppi svipaðar áhyggjur, sem og Seðlabankinn. Raunar hafa allir hagfræðingar landsins sem hafa tjáð sig um málið varað sérstaklega við því, að frátöldum tveimur núverandi ráðherrum og einum fyrrum ráðherra Samfylkingarinnar. Sú stefna stjórnvalda að það sé hagstæðra að vera á bótum en að fara út á vinnumarkaðinn er veruleiki sem ekkert samfélag ræður við til lengri tíma og leiðir að lokum til lakari lífskjara sem bitnar á mest á þeim sem eru veikastir fyrir. Allt fór þetta framhjá fréttamönnum ríkisútvarpsins sem voru mjög duglegir að fjalla um skýrslu fjármálaráðs áður en núverandi ríkisstjórn tók við völdum. Það er því eins gott að ríkisútvarpið setji fyrirvara undir hverja einustu frétt á vefnum að það sé óháð hagsmunum. Annars myndum við engan veginn átta okkur á því. Höfundur er varaþingmaður.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun