Lykill að jöfnum tækifærum Isabel Alejandra Diaz skrifar 22. apríl 2026 10:00 Leikskólar eru ein af meginstoðum íslensks samfélags og um leið eitt mikilvægasta jöfnunartæki þess. Þeir mæta ólíkum aðstæðum barna og fjölskyldna hvort sem litið er til uppruna, efnahags eða félagslegrar stöðu. Með tilliti til þessa er það okkur í Samfylkingunni í Reykjavík mikilvægt að skapa fyrirsjáanleika og stöðugleika í daglegu lífi barna og fjölskyldna þeirra. Sérstaklega þegar kemur að einstæðum foreldrum, tekjulægri fjölskyldum og þeim sem ekki eru með sterkt félagslegt bakland. Jafnari staða foreldra Það virðist stundum gleymast í umræðunni hversu veigamiklu hlutverki leikskólinn gegnir í að stuðla að jöfnum tækifærum og auknu félagslegu öryggi. Aðgengileg dagvistun er forsenda þess að foreldrar geti tekið fullan þátt á vinnumarkaði, byggt upp réttindi, aflað tekna og ræktað starfsferil sinn. Rannsóknir hafa sýnt fram á að barneignir hafa varanleg áhrif á tekjur og þátttöku á vinnumarkaði og að eftir fæðingu fyrsta barns dragast konur frekar aftur úr körlum hvað þetta varðar. Því þegar dagvistun er ótrygg er það oftar en ekki móðirin sem dregur úr starfshlutfalli sínu eða hverfur tímabundið af vinnumarkaði, með langvarandi afleiðingum fyrir launaþróun, lífeyrisréttindi og starfsferil, þótt vissulega séu undantekningar frá því líkt og í öðru. Allt eru þetta þættir sem hafa bein áhrif á lífsskilyrði barna og foreldra þeirra. Sköpum aðstæður til bestu menntunar fyrir börn Það hlutverk sem leikskólinn gegnir í félagslegum þroska barna er ekki síður mikilvægt. Sem menntastofnun fyrir yngstu börnin er leikskólinn vettvangur náms og þroska þar sem börn efla sjálfsmynd sína í málörvandi umhverfi. Þar skapast jafnframt mikilvægt rými fyrir börn sem hafa íslensku sem annað mál til að læra tungumálið í gegnum dagleg samskipti og virka þátttöku í hópi jafningja. Eins hefur leikskólinn tök á að bregðast snemma við þegar merki sjást um frávik eða seinkun í þroska og haft þannig veruleg áhrif á félagslega þátttöku og inngildingu barna. Til þess að leikskólinn geti uppfyllt hlutverk sitt verður að sjálfsögðu að tryggja gæði menntunar í gegnum fagmennsku starfsfólks og möguleikum til starfsþróunar. Eins verður starfsumhverfi leikskólakennara að vera viðunandi og ábyrgð þeirra, sem og alls starfsfólks skólanna, metin að verðleikum (hæ virðismatsvegferð kennara!). Þar bera stjórnvöld ekki ein ábyrgð á að styðja betur við kennaramenntun og styrkja fagið til framtíðar, heldur einnig sveitarfélögin og háskólastigið. Börnin í fyrsta sæti Samfylkingin vill að Reykjavík sé besti staðurinn á Íslandi til að vera barn og ala upp börn. Það kallar á forgangsröðun og ætlar Samfylkingin því að ráðast í meðal annars eftirfarandi aðgerðir: Bæta vinnuaðstæður í leikskólum og setja 600 milljónir á ári í aukna mönnun og úrbætur á starfsumhverfi. Fjölga leikskólaplássum um 1500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að taka yngri börn inn á leikskóla. Hækka framlag til fjárfestinga í endurgerð og uppbyggingu leikskólahúsnæði í 30 milljarða milljarða næstu fjórum árum. Fjölga menntuðu starfsfólki með því skapa svigrúm til náms samhliða starfi, meðal annars með námsstyrkjum. Vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu á rétti barna til leikskólavistar sem fyrsta skólastigs. Taka upp systkinaforgang þannig að yngra systkini komist inn á sama leikskóla og eldri systkini. Efla snemmtækan stuðning í leikskólum með auknu aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Komandi kosningar skipta sköpum fyrir framtíð Reykjavíkurborgar og við í Samfylkingunni bjóðum upp á skýran valkost: norrænt velferðarsamfélag í þágu íbúa. Höfundur skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Isabel Alejandra Díaz Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Hvað verður minna þegar ríkið tekur meira? Íris Ósk Gísladóttir Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Áður en við greinum barn þurfum við að skilja allt barnið Tara Khoshkhoo Skoðun 0,01% er ekki undanþága frá ábyrgð Haukur Logi Jóhannsson Skoðun Við erum froskar í vatni sem nálgast suðu Isla Sweet,Jóhanna Malen Skúladóttir Skoðun Má þjóðin aðeins fá að anda? Margrét Högnadóttir Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Hver er okkar Napóleon Bónaparte? Gunnar Alexander Ólafsson Skoðun Óréttlæti lífeyriskerfisins gagnvart ungu fólki Kjartan Björgvinsson Skoðun Sögulegt skref fyrir dýr í Danmörku Linda Karen Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Hvað verður minna þegar ríkið tekur meira? Íris Ósk Gísladóttir skrifar Skoðun Hver er okkar Napóleon Bónaparte? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Samfélagsumræðan og nunnan Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun 0,01% er ekki undanþága frá ábyrgð Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Óréttlæti lífeyriskerfisins gagnvart ungu fólki Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við erum froskar í vatni sem nálgast suðu Isla Sweet,Jóhanna Malen Skúladóttir skrifar Skoðun Sögulegt skref fyrir dýr í Danmörku Linda Karen Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Áður en við greinum barn þurfum við að skilja allt barnið Tara Khoshkhoo skrifar Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun Þegar tengsl geta skipt sköpum Steinunn Bergmann,María Björk Ingvadóttir skrifar Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Má þjóðin aðeins fá að anda? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Sjá meira
Leikskólar eru ein af meginstoðum íslensks samfélags og um leið eitt mikilvægasta jöfnunartæki þess. Þeir mæta ólíkum aðstæðum barna og fjölskyldna hvort sem litið er til uppruna, efnahags eða félagslegrar stöðu. Með tilliti til þessa er það okkur í Samfylkingunni í Reykjavík mikilvægt að skapa fyrirsjáanleika og stöðugleika í daglegu lífi barna og fjölskyldna þeirra. Sérstaklega þegar kemur að einstæðum foreldrum, tekjulægri fjölskyldum og þeim sem ekki eru með sterkt félagslegt bakland. Jafnari staða foreldra Það virðist stundum gleymast í umræðunni hversu veigamiklu hlutverki leikskólinn gegnir í að stuðla að jöfnum tækifærum og auknu félagslegu öryggi. Aðgengileg dagvistun er forsenda þess að foreldrar geti tekið fullan þátt á vinnumarkaði, byggt upp réttindi, aflað tekna og ræktað starfsferil sinn. Rannsóknir hafa sýnt fram á að barneignir hafa varanleg áhrif á tekjur og þátttöku á vinnumarkaði og að eftir fæðingu fyrsta barns dragast konur frekar aftur úr körlum hvað þetta varðar. Því þegar dagvistun er ótrygg er það oftar en ekki móðirin sem dregur úr starfshlutfalli sínu eða hverfur tímabundið af vinnumarkaði, með langvarandi afleiðingum fyrir launaþróun, lífeyrisréttindi og starfsferil, þótt vissulega séu undantekningar frá því líkt og í öðru. Allt eru þetta þættir sem hafa bein áhrif á lífsskilyrði barna og foreldra þeirra. Sköpum aðstæður til bestu menntunar fyrir börn Það hlutverk sem leikskólinn gegnir í félagslegum þroska barna er ekki síður mikilvægt. Sem menntastofnun fyrir yngstu börnin er leikskólinn vettvangur náms og þroska þar sem börn efla sjálfsmynd sína í málörvandi umhverfi. Þar skapast jafnframt mikilvægt rými fyrir börn sem hafa íslensku sem annað mál til að læra tungumálið í gegnum dagleg samskipti og virka þátttöku í hópi jafningja. Eins hefur leikskólinn tök á að bregðast snemma við þegar merki sjást um frávik eða seinkun í þroska og haft þannig veruleg áhrif á félagslega þátttöku og inngildingu barna. Til þess að leikskólinn geti uppfyllt hlutverk sitt verður að sjálfsögðu að tryggja gæði menntunar í gegnum fagmennsku starfsfólks og möguleikum til starfsþróunar. Eins verður starfsumhverfi leikskólakennara að vera viðunandi og ábyrgð þeirra, sem og alls starfsfólks skólanna, metin að verðleikum (hæ virðismatsvegferð kennara!). Þar bera stjórnvöld ekki ein ábyrgð á að styðja betur við kennaramenntun og styrkja fagið til framtíðar, heldur einnig sveitarfélögin og háskólastigið. Börnin í fyrsta sæti Samfylkingin vill að Reykjavík sé besti staðurinn á Íslandi til að vera barn og ala upp börn. Það kallar á forgangsröðun og ætlar Samfylkingin því að ráðast í meðal annars eftirfarandi aðgerðir: Bæta vinnuaðstæður í leikskólum og setja 600 milljónir á ári í aukna mönnun og úrbætur á starfsumhverfi. Fjölga leikskólaplássum um 1500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að taka yngri börn inn á leikskóla. Hækka framlag til fjárfestinga í endurgerð og uppbyggingu leikskólahúsnæði í 30 milljarða milljarða næstu fjórum árum. Fjölga menntuðu starfsfólki með því skapa svigrúm til náms samhliða starfi, meðal annars með námsstyrkjum. Vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu á rétti barna til leikskólavistar sem fyrsta skólastigs. Taka upp systkinaforgang þannig að yngra systkini komist inn á sama leikskóla og eldri systkini. Efla snemmtækan stuðning í leikskólum með auknu aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Komandi kosningar skipta sköpum fyrir framtíð Reykjavíkurborgar og við í Samfylkingunni bjóðum upp á skýran valkost: norrænt velferðarsamfélag í þágu íbúa. Höfundur skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor.
Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir skrifar
Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar