Hvað á að gera við fermingarpeningana? Björn Berg Gunnarsson skrifar 8. apríl 2026 07:04 Björn Berg Gunnarsson svarar lesendum Vísis aðra hverja viku. Hægt er að senda honum spurningu í spurningaforminu hér fyrir neðan. Vísir/Vilhelm 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ Þessu velta margir fyrir sér og getur verið hausverkur fyrir foreldra. Oft er allt of háum fjárhæðum valið til veisluhalda og miklar áhyggjur af samkeppni og samanburði við aðra þegar kemur að fermingargjöfum. Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað er ásættanlegt? Hér erum við að ræða smekksatriði og ég veit að áherslur fólks varðandi fermingar geta verið mjög misjafnar. Mín skoðun er þó sú að eitt sé mikilvægt að ákveða. Við ætlum ekki að bera okkur saman við aðrar fjölskyldur. Við gefum barninu það sem okkur þykir henta, en það er engin ástæða til að ætla að slíkt þurfi að vera dýrt. Hvað mun gleðja barnið og gagnast því? Þurfa það að vera peningar? Hvað með upplifun eða leiðsögn? Ykkur ber ekki skylda til að herma eftir öðrum. Á þessum árstíma fer árleg umræða af stað á samfélagsmiðlum. „Hvað eruð þið að gefa mikinn pening svona almennt í fermingargjöf?“ las ég á einum stað. Einnig „Hvað mynduð þið segja að væri ásættanleg fermingargjöf?“. Þarna er fólk að biðja um leiðbeiningar svo það geti hermt eftir því sem aðrir hafa sennilega hermt upp eftir öðrum sem höfðu spurt félagana á kaffistofunni og þar fram eftir götunum. 14 ára börn taka þannig við fjárhæðum sem ákveðnar voru svo enginn móðgist eða út frá því sem öðru fólki finnst ásættanlegt. Við ætlum ekki að nálgast fjármál með þeim hætti, en aðrir munu gera það og því er um að gera að huga vel að þeim fjármunum sem dóttir ykkar mun fá gefins. Hvar komum við fermingarpeningunum fyrir? Hart er barist um sparnað fermingarbarna. Bankar ganga jafnvel svo langt að borga fyrir að innlögn inn á reikninga eða í sjóði, sem gefur til kynna að þeir telji sig geta hagnast verulega af viðskiptasambandi við barnið til lengri tíma litið. Rétt eins og varðandi fjáhæðirnar er erfitt að alhæfa um heppilegustu ávöxtunarleið sparnaðar fermingarbarna, enda er slíkt sannarlega smekksatriði. Ítarlega var rætt um sparnað barna í svari við annarri spurningu hér á vefnum, sem ég vona að gagnist þér: Ég legg þó áherslu á að tilefni sem þetta sé nýtt til fullnustu. Það þarf sannarlega að hafa vit fyrir barni á fermingaraldri, en hafðu dóttur þína þó með í ráðum. Byrjið á að ræða um það sem þið eruð eflaust sammála um. Svo sem að svona gjafir muni ekki berast aftur og þið viljið báðar að þær nýtist henni sem best við að hafa það gott fjárhagslega og geta keypt sér íbúð þegar hún verður eldri. Þá ræðið þið hvort skynsamlegt sé að skipta sparnaðinum upp. Verður hann allur lagður fyrir til íbúðarkaupa eða verður hluti hans tekinn frá fyrir kaupum eða upplifun sem gleður hana í dag? Hvað kostar slíkt og hvaða áhrif mun það hafa á langtímasparnaðinn? Með þessu kennir þú henni að forgangsraða, reikna og vega og meta ólík fjárhagsleg markmið. Að lokum veljið þið hentuga ávöxtunarleið. Í sameiningu takið þið ákvörðun um hvort og þá hvaða bankabók hentar, hvort ávaxtað skuli í sjóðum eða með öðrum hætti. Rökstyðjið þá ákvörðun og kynnið ykkur ólíka kosti. Barnið þarf að hlusta Vandaðu samskiptin við barnið. Þetta er góður tímapunktur til að hefja opið og hreinskiptið samtal um fjármál og þá er lykilatriði að barnið hlusti á þig. Þú getur lesið þér nánar til um slíkt í öðru svari hér: Ég vona að þetta gangi vel hjá ykkur! Fjármálin með Birni Berg Fermingar Mest lesið Þú þarft ekki að vera bílasérfræðingur til að versla í Bílanaust Samstarf Segir styttast í niðurstöður samráðs vegna kjarasamninga Viðskipti innlent Elín Hirst stofnar fyrirtæki Viðskipti innlent „Hafa pakkað niður sleggjunni og eru tilbúnir að senda hana til Brussel“ Viðskipti innlent Hefur daglegt flug milli Keflavíkur og Fíladelfíu næsta sumar Viðskipti innlent Hafnar því að hafa snuprað tækni- og hugverkaiðnaðinn Viðskipti innlent Gluggi er ekki bara gluggi Samstarf Verðbólga eykst: Forsendur kjarasamninga brostnar Viðskipti innlent Tekjur Nvidia tvöfölduðust milli ára Viðskipti erlent Gagnrýna Viðskiptaráð fyrir að sleppa fjórðu útflutningsstoðinni Viðskipti innlent Fleiri fréttir Segir styttast í niðurstöður samráðs vegna kjarasamninga Elín Hirst stofnar fyrirtæki Hefur daglegt flug milli Keflavíkur og Fíladelfíu næsta sumar Hafnar því að hafa snuprað tækni- og hugverkaiðnaðinn „Hafa pakkað niður sleggjunni og eru tilbúnir að senda hana til Brussel“ Gagnrýna Viðskiptaráð fyrir að sleppa fjórðu útflutningsstoðinni Verðbólga eykst: Forsendur kjarasamninga brostnar Brynjar Már fer yfir til Corus frá Isavia Auknar tekjur og minni kostnaður Guðmundur Fertram verður sérlegur erindreki Atvinnuleysi jókst í júlí Hreiðar vill hægja á og selja Stracta-hótel Nýr og umdeildur Gotti tekinn úr loftinu Eggert skipaður forstjóri Hafrannsóknastofnunar Hótelin fá ný nöfn Hættir sem forstjóri Elkem og hefur störf hjá Travel Connect Af hverju eru allir að eyða svona miklu? Alvotech tekur stökk eftir greiningu Bank of America Högnuðust um hálfan annan milljarð Elkem segir tollfrelsi geta skilað 350 milljónum á ári Sýn+ verður líka línuleg sjónvarpsstöð Hætta við kaup á vef- og útvarpsmiðlum Sýnar Reglugerðir ESB hafi „sérstaklega slæm áhrif á Ísland“ Fasteignaverð rokið upp eftir inngöngu í ESB Landsbankinn hækkar líka vexti Jón Þór fer til Samherja Þorgeir Pálsson nýr mannauðsstjóri Háskólans á Bifröst „Eftir að koma í ljós“ hvort íslenskar áhafnir manni leiguflug Icelandair Sektaður um 65 milljónir fyrir miðlun innherjaupplýsinga Síminn orðinn Ásar hf Sjá meira
Þessu velta margir fyrir sér og getur verið hausverkur fyrir foreldra. Oft er allt of háum fjárhæðum valið til veisluhalda og miklar áhyggjur af samkeppni og samanburði við aðra þegar kemur að fermingargjöfum. Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað er ásættanlegt? Hér erum við að ræða smekksatriði og ég veit að áherslur fólks varðandi fermingar geta verið mjög misjafnar. Mín skoðun er þó sú að eitt sé mikilvægt að ákveða. Við ætlum ekki að bera okkur saman við aðrar fjölskyldur. Við gefum barninu það sem okkur þykir henta, en það er engin ástæða til að ætla að slíkt þurfi að vera dýrt. Hvað mun gleðja barnið og gagnast því? Þurfa það að vera peningar? Hvað með upplifun eða leiðsögn? Ykkur ber ekki skylda til að herma eftir öðrum. Á þessum árstíma fer árleg umræða af stað á samfélagsmiðlum. „Hvað eruð þið að gefa mikinn pening svona almennt í fermingargjöf?“ las ég á einum stað. Einnig „Hvað mynduð þið segja að væri ásættanleg fermingargjöf?“. Þarna er fólk að biðja um leiðbeiningar svo það geti hermt eftir því sem aðrir hafa sennilega hermt upp eftir öðrum sem höfðu spurt félagana á kaffistofunni og þar fram eftir götunum. 14 ára börn taka þannig við fjárhæðum sem ákveðnar voru svo enginn móðgist eða út frá því sem öðru fólki finnst ásættanlegt. Við ætlum ekki að nálgast fjármál með þeim hætti, en aðrir munu gera það og því er um að gera að huga vel að þeim fjármunum sem dóttir ykkar mun fá gefins. Hvar komum við fermingarpeningunum fyrir? Hart er barist um sparnað fermingarbarna. Bankar ganga jafnvel svo langt að borga fyrir að innlögn inn á reikninga eða í sjóði, sem gefur til kynna að þeir telji sig geta hagnast verulega af viðskiptasambandi við barnið til lengri tíma litið. Rétt eins og varðandi fjáhæðirnar er erfitt að alhæfa um heppilegustu ávöxtunarleið sparnaðar fermingarbarna, enda er slíkt sannarlega smekksatriði. Ítarlega var rætt um sparnað barna í svari við annarri spurningu hér á vefnum, sem ég vona að gagnist þér: Ég legg þó áherslu á að tilefni sem þetta sé nýtt til fullnustu. Það þarf sannarlega að hafa vit fyrir barni á fermingaraldri, en hafðu dóttur þína þó með í ráðum. Byrjið á að ræða um það sem þið eruð eflaust sammála um. Svo sem að svona gjafir muni ekki berast aftur og þið viljið báðar að þær nýtist henni sem best við að hafa það gott fjárhagslega og geta keypt sér íbúð þegar hún verður eldri. Þá ræðið þið hvort skynsamlegt sé að skipta sparnaðinum upp. Verður hann allur lagður fyrir til íbúðarkaupa eða verður hluti hans tekinn frá fyrir kaupum eða upplifun sem gleður hana í dag? Hvað kostar slíkt og hvaða áhrif mun það hafa á langtímasparnaðinn? Með þessu kennir þú henni að forgangsraða, reikna og vega og meta ólík fjárhagsleg markmið. Að lokum veljið þið hentuga ávöxtunarleið. Í sameiningu takið þið ákvörðun um hvort og þá hvaða bankabók hentar, hvort ávaxtað skuli í sjóðum eða með öðrum hætti. Rökstyðjið þá ákvörðun og kynnið ykkur ólíka kosti. Barnið þarf að hlusta Vandaðu samskiptin við barnið. Þetta er góður tímapunktur til að hefja opið og hreinskiptið samtal um fjármál og þá er lykilatriði að barnið hlusti á þig. Þú getur lesið þér nánar til um slíkt í öðru svari hér: Ég vona að þetta gangi vel hjá ykkur!
Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru.
Fjármálin með Birni Berg Fermingar Mest lesið Þú þarft ekki að vera bílasérfræðingur til að versla í Bílanaust Samstarf Segir styttast í niðurstöður samráðs vegna kjarasamninga Viðskipti innlent Elín Hirst stofnar fyrirtæki Viðskipti innlent „Hafa pakkað niður sleggjunni og eru tilbúnir að senda hana til Brussel“ Viðskipti innlent Hefur daglegt flug milli Keflavíkur og Fíladelfíu næsta sumar Viðskipti innlent Hafnar því að hafa snuprað tækni- og hugverkaiðnaðinn Viðskipti innlent Gluggi er ekki bara gluggi Samstarf Verðbólga eykst: Forsendur kjarasamninga brostnar Viðskipti innlent Tekjur Nvidia tvöfölduðust milli ára Viðskipti erlent Gagnrýna Viðskiptaráð fyrir að sleppa fjórðu útflutningsstoðinni Viðskipti innlent Fleiri fréttir Segir styttast í niðurstöður samráðs vegna kjarasamninga Elín Hirst stofnar fyrirtæki Hefur daglegt flug milli Keflavíkur og Fíladelfíu næsta sumar Hafnar því að hafa snuprað tækni- og hugverkaiðnaðinn „Hafa pakkað niður sleggjunni og eru tilbúnir að senda hana til Brussel“ Gagnrýna Viðskiptaráð fyrir að sleppa fjórðu útflutningsstoðinni Verðbólga eykst: Forsendur kjarasamninga brostnar Brynjar Már fer yfir til Corus frá Isavia Auknar tekjur og minni kostnaður Guðmundur Fertram verður sérlegur erindreki Atvinnuleysi jókst í júlí Hreiðar vill hægja á og selja Stracta-hótel Nýr og umdeildur Gotti tekinn úr loftinu Eggert skipaður forstjóri Hafrannsóknastofnunar Hótelin fá ný nöfn Hættir sem forstjóri Elkem og hefur störf hjá Travel Connect Af hverju eru allir að eyða svona miklu? Alvotech tekur stökk eftir greiningu Bank of America Högnuðust um hálfan annan milljarð Elkem segir tollfrelsi geta skilað 350 milljónum á ári Sýn+ verður líka línuleg sjónvarpsstöð Hætta við kaup á vef- og útvarpsmiðlum Sýnar Reglugerðir ESB hafi „sérstaklega slæm áhrif á Ísland“ Fasteignaverð rokið upp eftir inngöngu í ESB Landsbankinn hækkar líka vexti Jón Þór fer til Samherja Þorgeir Pálsson nýr mannauðsstjóri Háskólans á Bifröst „Eftir að koma í ljós“ hvort íslenskar áhafnir manni leiguflug Icelandair Sektaður um 65 milljónir fyrir miðlun innherjaupplýsinga Síminn orðinn Ásar hf Sjá meira