Máttu ráðast í hús­leit hjá Skel og Lyfjum og heilsu

Þetta var niðurstaða EFTA-dómstólsins, sem kvað upp dóm í sameinuðum málum Toska, Lyfja og heilsu og Skel, í dag. Í fréttatilkynningu um dóminn segir að félögin þrjú hafi farið fram á ógildingu á ákvörðunum Eftirlitsstofnunar EFTA, ESA, um framkvæmd húsleitar hjá félögunum. Greint var frá húsleit hjá Skel þann 14. október árið 2024.

Í tilkynningu segir að húsleitin hafi farið fram í tengslum við rannsókn ESA á meintum samkeppnisbrotum Toska og Skeljar á smásölumarkaði lyfja á Íslandi. Toska og Skel hafi haldið því fram að ákvarðanirnar væru ekki nægilega rökstuddar; ekki væru fyrir hendi nægilegar vísbendingar um brot gegn 53. gr. EES-samningsins til að réttlæta rannsóknina; það væru engin áhrif á viðskipti milli EES-ríkja; og ESA hefði ekki haft lögsögu til að rannsaka hin meintu brot, þar sem háttsemin hefði þegar verið heimiluð samkvæmt íslenskum lögum í kjölfar samrunarannsóknar Samkeppniseftirlitsins. 

Toska hafi einnig haldið því fram að rannsóknin bryti gegn réttaröryggi sínu og banni við endurtekinni málsmeðferð.

Rökstuddur grunur

EFTA-dómstóllinn hafi sýknað ESA af öllum kröfum Tosku og Skelja. Dómstóllinn hafi talið að ákvarðanirnar væru nægilega vel rökstuddar, þar sem í ákvörðununum kæmu fram meginþættir hinna meintu samkeppnisbrota, það er markaðurinn sem málið varðaði, eðli hinna meintu brota og meint þátttaka fyrirtækjanna í þeim. 

Þá hafi EFTA-dómstóllinn talið að ESA hefði haft nægilegar vísbendingar til grundvallar húsleitinni. Að þessu leyti hafi EFTA-dómstóllinn lagt áherslu á að það væri tilgangur húsleitar að afla sönnunargagna sem gætu staðfest eða hnekkt slíkum vísbendingum ESA. Aðrar skýringar á háttsemi félaganna og aðrar upplýsingar kæmu til skoðunar á síðari stigum rannsóknarinnar. 

Innan lögsögu ESA

Þá hafi EFTA-dómstóllinn talið að ESA hefði, á þessu stigi málsins, haft haldbærar ástæður fyrir því að telja að hin meintu samkeppnisbrot gætu haft áhrif á viðskipti á milli EES-ríkja. Að því er varðaði lögsögu ESA, hafi EFTA-dómstóllinn lagt áherslu á að það leiddi af ákvörðunum ESA að háttsemin sem rannsóknin lyti að væri annars eðlis og víðtækari að umfangi – bæði í tíma og rúmi – en samrunamál samkeppniseftirlitsins. 

„Niðurstaðan var því sú, að ESA hefði haft lögsögu til að rannsaka hin meintu samkeppnisbrot og að sú rannsókn hefði hvorki brotið gegn réttaröryggi né ne bis in idem.“