Að standa af sér storminn Gerður Björk Sveinsdóttir skrifar 27. febrúar 2026 19:31 Umræðan um sjókvíaeldi hefur verið þung og á köflum hörð. Hér fyrir vestan finnum við það vel. Margir íbúar hafa lýst því yfir að þeir upplifi umræðuna ekki aðeins sem gagnrýni á atvinnugrein heldur sem gagnrýni á samfélagið sjálft og fólkið sem hér býr og starfar. Það er ekki einfalt að vera í þeirri stöðu að finna fyrir vantrausti og efa gagnvart heilu byggðarlögunum. Fólk sem hér býr og vinnur störf sín af heilindum á ekki að þurfa að upplifa það að biðjast afsökunar á sínu samfélagi. Samkvæmt nýrri könnun Gallup vill stór hluti landsmanna banna sjókvíaeldi. Sú staða kemur ekki á óvart í ljósi þess hversu einhliða umræðan hefur verið. Það er eðlilegt að fólk myndi sér skoðun á grundvelli þess sem það heyrir og les. En þegar umræðan verður mjög einsleit getur heildarmyndin tapast og staðreyndir fá minna rými en þær eiga skilið. Ef við ætlum að taka upplýstar ákvarðanir um framtíð heilla byggðarlaga og atvinnugreina verðum við að tryggja að réttar og vandaðar upplýsingar fái að heyrast, ekki síður en gagnrýnin. Í alþjóðlegri rannsókn sem kynnt var fyrir nokkru kom fram að andstaða við sjókvíaeldi væri mest á Íslandi, en á sama tíma töldu íslenskir þátttakendur sig hafa minni þekkingu á greininni en þátttakendur í öðrum löndum. Sú niðurstaða bendir til þess að við þurfum meiri fræðslu, aukið gagnsæi og opnari umræðu. Það er fullkomlega eðlilegt að spurt sé um umhverfisáhrif. Við sem hér búum lifum í nánum tengslum við náttúruna og viljum verja hana. En við vitum líka að atvinnulíf og umhverfisvernd þurfa ekki að vera andstæður. Þess vegna þarf skýran ramma, virkt eftirlit og gagnsæi. Nú liggur fyrir frumvarp um lagareldi sem ætlað er að styrkja og skýra umgjörð greinarinnar. Það er gríðarlega mikilvægt að Alþingi ljúki þeirri vinnu af festu og ábyrgð. Atvinnugrein sem er orðin stór hluti af byggðaþróun og verðmætasköpun landsins þarf traustan lagaramma, líkt og aðrar atvinnugreinar. Umræðan er nauðsynleg, en hún þarf að byggja á réttum upplýsingum og virðingu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Vesturbyggð Fiskeldi Mest lesið Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Skoðun Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Umræðan um sjókvíaeldi hefur verið þung og á köflum hörð. Hér fyrir vestan finnum við það vel. Margir íbúar hafa lýst því yfir að þeir upplifi umræðuna ekki aðeins sem gagnrýni á atvinnugrein heldur sem gagnrýni á samfélagið sjálft og fólkið sem hér býr og starfar. Það er ekki einfalt að vera í þeirri stöðu að finna fyrir vantrausti og efa gagnvart heilu byggðarlögunum. Fólk sem hér býr og vinnur störf sín af heilindum á ekki að þurfa að upplifa það að biðjast afsökunar á sínu samfélagi. Samkvæmt nýrri könnun Gallup vill stór hluti landsmanna banna sjókvíaeldi. Sú staða kemur ekki á óvart í ljósi þess hversu einhliða umræðan hefur verið. Það er eðlilegt að fólk myndi sér skoðun á grundvelli þess sem það heyrir og les. En þegar umræðan verður mjög einsleit getur heildarmyndin tapast og staðreyndir fá minna rými en þær eiga skilið. Ef við ætlum að taka upplýstar ákvarðanir um framtíð heilla byggðarlaga og atvinnugreina verðum við að tryggja að réttar og vandaðar upplýsingar fái að heyrast, ekki síður en gagnrýnin. Í alþjóðlegri rannsókn sem kynnt var fyrir nokkru kom fram að andstaða við sjókvíaeldi væri mest á Íslandi, en á sama tíma töldu íslenskir þátttakendur sig hafa minni þekkingu á greininni en þátttakendur í öðrum löndum. Sú niðurstaða bendir til þess að við þurfum meiri fræðslu, aukið gagnsæi og opnari umræðu. Það er fullkomlega eðlilegt að spurt sé um umhverfisáhrif. Við sem hér búum lifum í nánum tengslum við náttúruna og viljum verja hana. En við vitum líka að atvinnulíf og umhverfisvernd þurfa ekki að vera andstæður. Þess vegna þarf skýran ramma, virkt eftirlit og gagnsæi. Nú liggur fyrir frumvarp um lagareldi sem ætlað er að styrkja og skýra umgjörð greinarinnar. Það er gríðarlega mikilvægt að Alþingi ljúki þeirri vinnu af festu og ábyrgð. Atvinnugrein sem er orðin stór hluti af byggðaþróun og verðmætasköpun landsins þarf traustan lagaramma, líkt og aðrar atvinnugreinar. Umræðan er nauðsynleg, en hún þarf að byggja á réttum upplýsingum og virðingu.
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun