Þéttingarstefna eða skynsemi? Ögmundur Ísak Ögmundsson skrifar 13. janúar 2026 14:00 Húsnæðis-og skipulagsmálin í Reykjavík eru á villigötum. Í aðdraganda sveitastjórnarkosninganna framundan hefur mikið verið talað og ritað um breytingar og að bæta þurfi stöðuna í borginni og eru slíkar yfirlýsingar mis trúverðugar þar sem að þær koma gjarnan úr þeim ranni stjórnmálanna sem hefur haft allar forsendur til að breyta hlutunum síðastliðinn áratug. Sjálfur bý ég í Laugardalnum, er áhugasamur um málefnið og þykir einstaklega vænt um mitt hverfi. Ég hef verulegar áhyggjur ef að ekkert verður að gert í kjölfar næstu kosninga - með öðrum orðum: Það þarf að kjósa nýtt fólk til forystu í Reykjavík. Það hefur ekki farið framhjá neinum að sú þéttingarstefna sem rekin hefur verið í húsnæðis- og skipulagsmálum virðist ekki vera að ganga upp og augljóst af umræðunni að margir eru ósáttir við þá nálgun. Ég hef stundum spurt mig hvort markmið borgarinnar sé að flækja einfalda hluti í hinu daglega lífi íbúa Reykjavíkur í stað þess að reyna að leysa vandamál með skynsömum lausnum. Nærtækt dæmi um slíkt er við Suðurlandsbraut þar sem að verið er að reisa glænýjar lúxusíbúðir sem enginn hefur efni á og þar af leiðandi verða þrengingar við stórar umferðaræðar svo fólk situr enn fastara í umferðinni. Maður hefði haldið að það hljóti að vera eitt af stóru markmiðunum að hjálpa ungu fólki að eignast húsnæði og komast inn á markaðinn, ekki að festa það í leigukerfinu eða skammtímalausnum nú eða þá missa það úr sveitarfélaginu. Það gerist ekki nema að byggðar séu hér íbúðir í passlegri stærð á viðráðanlegu verði og borgin verður að gera það að fýsilegum valkosti fyrir verktaka. Hér í Reykjavík eru opinber gjöld einstaklega há, þar má nefna svokallað gatnagerðargjald sem er eitt það hæsta á landinu og einnig byggingargjöld sem nema tugum þúsunda króna á fermetrann og fyrir 100 fermetra íbúð geta bara byggingarréttar- og gatnargerðargjöld numið 10 milljónum á íbúð. Þetta eru tvö dæmi um opinber gjöld sem auka verulega upphafskostnað nýbygginga, sem að sjálfsögðu skilar sér í verði á nýjum íbúðum. Sjálfstæðisflokkurinn í Reykjavík hefur barist gegn öllum tillögum að hækkunum á slíkum gjöldum sem lagðar hafa verið fram síðustu misserin. Laugardalurinn er eitt af þeim hverfum þar sem vel hefur tekist til í húsnæðis- og skipulagsmálum. Þar er almennt mjög gott jafnvægi á milli grænna svæða og bygginga, en húsnæðisframboð er fjölbreytt og fólk getur fundið sér húsakost við sitt hæfi, hvort sem það er að byrja á að fjárfesta í fallegri blokkaríbúð sem fyrstu eign eða að færa sig í raðhús eða þríbýli þegar er kominn tími til að minnka við sig og allt þar á milli. Ég elska Laugardalinn en síðustu árin hafa þar reglula dúkkað upp vondar hugmyndir í skipulagsmálum, því skiptir máli að vera á varðbergi og láta sig málin varða. Við viljum standa vörð um grænu svæðin okkar og tryggja að innviðir þoli íbúafjöldann og því ætti að leggja áherslu á að byggja upp fleiri hverfi í borginni þar sem hlutirnir ganga svona vel og íbúar ánægðir, frekar en að þétta byggðina út í hið óendanlega - sem mun því miður gerast ef fer sem horfir með núverandi skipulagsstefnu. Við verðum að láta í okkur heyra, áður en vélarnar eru ræstar og það er orðið of seint! Höfundur er fjölskyldufaðir, íbúi í Reykjavík og formaður Sjálfstæðisfélagsins í Langholtshverfi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Hagsmunir Reykvíkinga og loðfíllinn í Ráðhúsinu Pétur Marteinsson Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir Skoðun Tækifæri fyrir íslenskan landbúnað í ESB Svavar Halldórsson Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir Skoðun Hvað er það sem við eigum eftir að sjá? Gunnar Ármannsson Skoðun Skoðun Skoðun Fyrsti steinninn úr múrnum – af hverju ég segi já Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir skrifar Skoðun Hræðsluáróður og staðreyndir um orkuauðlindir Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Til hvers var þá barist? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Skynsamleg röð hlutanna Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Græða fyrirtæki á verðbólgu? Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Hvað er það sem við eigum eftir að sjá? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tækifæri fyrir íslenskan landbúnað í ESB Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Hagsmunir Reykvíkinga og loðfíllinn í Ráðhúsinu Pétur Marteinsson skrifar Skoðun Hundruð milljarða ávinningur fyrir fólk og fyrirtæki - þess vegna segi ég já til að sjá Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Sjá meira
Húsnæðis-og skipulagsmálin í Reykjavík eru á villigötum. Í aðdraganda sveitastjórnarkosninganna framundan hefur mikið verið talað og ritað um breytingar og að bæta þurfi stöðuna í borginni og eru slíkar yfirlýsingar mis trúverðugar þar sem að þær koma gjarnan úr þeim ranni stjórnmálanna sem hefur haft allar forsendur til að breyta hlutunum síðastliðinn áratug. Sjálfur bý ég í Laugardalnum, er áhugasamur um málefnið og þykir einstaklega vænt um mitt hverfi. Ég hef verulegar áhyggjur ef að ekkert verður að gert í kjölfar næstu kosninga - með öðrum orðum: Það þarf að kjósa nýtt fólk til forystu í Reykjavík. Það hefur ekki farið framhjá neinum að sú þéttingarstefna sem rekin hefur verið í húsnæðis- og skipulagsmálum virðist ekki vera að ganga upp og augljóst af umræðunni að margir eru ósáttir við þá nálgun. Ég hef stundum spurt mig hvort markmið borgarinnar sé að flækja einfalda hluti í hinu daglega lífi íbúa Reykjavíkur í stað þess að reyna að leysa vandamál með skynsömum lausnum. Nærtækt dæmi um slíkt er við Suðurlandsbraut þar sem að verið er að reisa glænýjar lúxusíbúðir sem enginn hefur efni á og þar af leiðandi verða þrengingar við stórar umferðaræðar svo fólk situr enn fastara í umferðinni. Maður hefði haldið að það hljóti að vera eitt af stóru markmiðunum að hjálpa ungu fólki að eignast húsnæði og komast inn á markaðinn, ekki að festa það í leigukerfinu eða skammtímalausnum nú eða þá missa það úr sveitarfélaginu. Það gerist ekki nema að byggðar séu hér íbúðir í passlegri stærð á viðráðanlegu verði og borgin verður að gera það að fýsilegum valkosti fyrir verktaka. Hér í Reykjavík eru opinber gjöld einstaklega há, þar má nefna svokallað gatnagerðargjald sem er eitt það hæsta á landinu og einnig byggingargjöld sem nema tugum þúsunda króna á fermetrann og fyrir 100 fermetra íbúð geta bara byggingarréttar- og gatnargerðargjöld numið 10 milljónum á íbúð. Þetta eru tvö dæmi um opinber gjöld sem auka verulega upphafskostnað nýbygginga, sem að sjálfsögðu skilar sér í verði á nýjum íbúðum. Sjálfstæðisflokkurinn í Reykjavík hefur barist gegn öllum tillögum að hækkunum á slíkum gjöldum sem lagðar hafa verið fram síðustu misserin. Laugardalurinn er eitt af þeim hverfum þar sem vel hefur tekist til í húsnæðis- og skipulagsmálum. Þar er almennt mjög gott jafnvægi á milli grænna svæða og bygginga, en húsnæðisframboð er fjölbreytt og fólk getur fundið sér húsakost við sitt hæfi, hvort sem það er að byrja á að fjárfesta í fallegri blokkaríbúð sem fyrstu eign eða að færa sig í raðhús eða þríbýli þegar er kominn tími til að minnka við sig og allt þar á milli. Ég elska Laugardalinn en síðustu árin hafa þar reglula dúkkað upp vondar hugmyndir í skipulagsmálum, því skiptir máli að vera á varðbergi og láta sig málin varða. Við viljum standa vörð um grænu svæðin okkar og tryggja að innviðir þoli íbúafjöldann og því ætti að leggja áherslu á að byggja upp fleiri hverfi í borginni þar sem hlutirnir ganga svona vel og íbúar ánægðir, frekar en að þétta byggðina út í hið óendanlega - sem mun því miður gerast ef fer sem horfir með núverandi skipulagsstefnu. Við verðum að láta í okkur heyra, áður en vélarnar eru ræstar og það er orðið of seint! Höfundur er fjölskyldufaðir, íbúi í Reykjavík og formaður Sjálfstæðisfélagsins í Langholtshverfi.
Skoðun Hundruð milljarða ávinningur fyrir fólk og fyrirtæki - þess vegna segi ég já til að sjá Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar