Ríkisstjórnin frestaði lagabreytingum vegna sölu bankanna

Fjármála- og efnahagsráðherra mun ekki leggja fram frumvarp um breytingar á lögum um sölumeðferð ríkisins í fjármálafyrirtækjum á yfirstandandi þingi því ríkisstjórnin telur það ekki raunhæft. Til stóð að leggja frumvarpið fram í nóvember samkvæmt þingmálaskrá en henni hefur nú verið breytt.

Ríkissjóður á 100 prósent hlutafjár í Íslandsbanka og rúmlega 98 prósent hlutafjár í Landsbankanum. Samkvæmt gildandi lögum um sölumeðferð eignarhluta ríkisins í fjármálafyrirtækjum er ráðherra einungis heimilt að selja eignarhlut í Landsbankanum umfram 70 prósent af hlut ríkisins af heildarhlutafé bankans. Semsagt að hámarki 30 prósenta hlut.

Í hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið er lagt til að þetta verði rýmkað áður en tekin er ákvörðun um að selja eitthvað af hlut ríkisins í Landsbankanum en þar segir: „Í ljósi mikilvægis þess að upphaflegt frumútboð bankans sé af þeirri stærðargráðu að vekja athygli stærri stofnanafjárfesta erlendis er ástæða til að rýmka þetta ákvæði áður en sölumeðferð hefst.“

Í skýrslu Bankasýslu ríkisins um eignarhald á Landsbankanum sem gefin var út árið 2016 kemur fram að stofnunin telji „mikilvægt að stjórnvöld gefi til kynna hversu stórum eignarhlut ríkissjóður eigi að halda á til frambúðar til að minnka óvissu sem fjárfestar kunni að standa frammi fyrir við ákvörðun um kaup á hlutum í Landsbankanum.“

Stefnuyfirlýsing ríkisstjórnarinnar veitir takmarkaða leiðsögn um þetta en þar segir aðeins að ríkissjóður verði „leiðandi fjárfestir í að minnsta kosti einni kerfislega mikilvægri fjármálstofnun.“

Sé mat höfunda hvítbókarinnar og Bankasýslu ríkisins rétt er ljóst að breyta verður lögum um sölumeðferð á eignarhlutum ríkisins í fjármálafyrirtækjum ef það á annað borð að selja einhvern hluta af hlutabréfum ríkisins í Landsbankanum og freista þess að fá erlenda fjárfesta að borðinu í þeirri vegferð.

Frumvarp til breytinga á lögunum hafði verið boðað í þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar og stóð til að leggja það fram í nóvember en það hefur ekki verið lagt fram á Alþingi og ekki í samráðsgáttina heldur. Ástæðan er sú að ríkisstjórnin telur ekki lengur raunhæft að klára frumvarpið á vorþingi. Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra segir að nú hafi verið tekin ákvörðun um að fresta framlagningu þess.

„Við sjáum ekki fram á að við leggjum fram þetta frumvarp á þessu þingi. Það er auðvitað ljóst að þessi lög, sem sett voru á árinu 2012, þau þurfa að koma til endurskoðunar. En áður en við ljúkum endurskoðun þessara laga þá þykir mér rétt að við ljúkum umræðunni um hvítbókina sem hefur í millitíðinni komið út. Þannig að það má segja að okkar fyrri áform að leggja málið fram á þessu þingi hafi miðað við að við værum komin lengra í umræðu um hvítbókina. Það er engin ástæða til að setja einhverja óþarfa pressu á sig núna að klára þessa lagabreytingu heldur getum við flutt þetta bara fram á haustið,“ segir Bjarni.