Hækkandi tollkvótar hafa áhrif á vöruverð

Útboðsgjald, sem innflutningsfyrirtæki þurfa að greiða fyrir tollfrjálsan innflutning á búvörum frá löndum ESB, hækkaði í flestum tilfellum milli útboða. Kvótinn er nú í fyrsta sinn boðinn út tvisvar á ári í stað einu sinni.

Tilboð fyrir fyrri hluta ársins voru opnuð í janúar og kom þá í ljós að verð hækkaði um allt að 87 prósent. Við það tilefni sagði Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda (FA), að félagið hefði varað við því að gjaldið myndi hækka. Þá spáði hann því að það myndi hækka áfram samhliða aukinni eftirspurn sem fylgir fjölgun ferðamanna.

Útboðsgjald vegna nautakjöts hækkar um tæplega tólf prósent milli árshelminga og hefur hækkað um 25 prósent frá síðasta ári. Svínakjötskvótinn hækkar um fjórðung og hefur hækkað um helming frá síðasta ári. Kvótinn vegna aðfluttra osta lækkar hins vegar um rúm 16 prósent en í fyrra útboði ársins hafði hann hækkað um 87 prósent. Áætla má að hækkunin skili ríkinu um sjötíu milljónum aukalega í kassann.

„Það var í raun augljóst frá upphafi að í kerfinu felst mikið óhagræði og enn þá meira kapp að byggja upp kvótann á réttum tíma,“ segir Ólafur nú. Haldi þessi þróun áfram mun gjaldið éta upp það hagræði sem felst í kvótunum.

Ár hvert eru tvenns konar kvótar boðnir út. Annars vegar áðurnefndur ESB-kvóti og hins vegar svokallaður WTO-kvóti. Sá fyrrnefndi er boðinn út tvisvar á ári en hætt var við slíkt í tilfelli hins síðari. Þess í stað er hann boðinn út einu sinni.

„Hærra útboðsgjald veltur áfram út í verðlagið. Það er vonandi að stjórnvöld taki mark á þessari niðurstöðu og breyti fyrirkomulaginu aftur til baka líkt og með WTO-kvótann,“ segir Ólafur.

Í upphafi árs í fyrra komst Hæstiréttur að því að útboðsgjaldið væri andstætt stjórnarskrá. Fyrirkomulaginu var breytt eftir dóminn en FA telur að kerfið sé enn ólögmætt .

„Líkt og í fyrra málinu snýst þetta um að ráðherra hafi val um það hvort hann leggur skatt á eður ei. Við mætum meiri skilningi hjá þessari ríkisstjórn og núverandi sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra en það breytir því þó ekki að fyrirkomulagið er enn hið sama. Það er þreytt að fyrirtæki þurfi að fara dómstólaleiðina til að ná fram umbótum í þessum málum,“ segir Ólafur.