Alþjóðlegur baráttudagur kvenna: Nú verðum við að standa við stóru orðin

Réttindi kvenna eru mannréttindi en á þessum erfiðu óvissu- og upplausnartímum er gengið á réttindi kvenna og stúlkna og áunninn réttindi afnumin eða takmörkuð.

Eina leiðin til að auka áhrif kvenna og stúlkna er að vernda réttindi þeirra og tryggja að þær geti nýtt hæfileika sína til fullnustu.

Konum og stúlkum er mismunað í æ ríkari mæli nú þegar vaxandi ójöfnuður innan og á milli einstakra samfélaga og landa bætist ofan á sögulegt ójafnvægi í valdahlutföllum á milli karla og kvenna. Um allan heim eru hefðir, menningarlegt gildismat og trúarbrögð misnotuð til að skerða réttindi kvenna, festa karlrembu í sessi og verja kvenfjandsamlegar gjörðir.

Konur hafa hvergi staðið jafnfætis karlmönnum. Sótt er að lagalegum réttindum kvenna og réttur þeirra til að ráða yfir eigin líkama er dreginn í efa og grafið undan honum. Sótt er að konum jafnt í netheimum sem í daglegu lífi. Þegar verst lætur reisa öfgasinnar og hryðjuverkamenn lífssýn sína á undirokun kvenna. Þær sæta kynferðislegu og kynbundnu ofbeldi, eru þvingaðar í hjónaband og í raun hnepptar í þrældóm.

Þrátt fyrir nokkrar framfarir eru karlar víðast í forystu og efnahagslegt bil á milli kynjanna fer vaxandi vegna úreltra viðhorfa og rótgróinnar karlrembu. Þessu verðum við að breyta með því að efla völd kvenna á öllum sviðum, leyfa röddum þeirra að heyrast og veita þeim vald yfir eigin lífi og yfir framtíð heimsins.

Það er ekki aðeins rangt í sjálfu sér að neita konum og stúlkum um réttindi sín, heldur hefur það alvarlegar félagslegar og efnahagslegar afleiðingar sem koma niður á okkur öllum. Einstök samfélög, þjóðfélög og efnahagskerfi blómstra þar sem jafnrétti kynjanna þrífst.

Tryggur aðgangur kvenna að menntun og heilsugæslu kemur fjölskyldum þeirra og samfélögum og komandi kynslóðum varanlega til góða. Eitt ár til viðbótar í skóla getur skilað sér í fjórðungs tekjuaukningu stúlkunnar í framtíðinni.

Þegar konur taka að fullu þátt í atvinnulífinu skapar það ný tækifæri og leysir hagvöxt úr læðingi. Jöfn þátttaka karla og kvenna á vinnumarkaði er talin geta skilað 12 billjónum Bandaríkjadala í aukinni þjóðarframleiðslu í heiminum. Með því að auka hlutfall kvenna í opinberum stofnunum eiga þær sér fleiri fulltrúa, nýsköpun eykst og ákvarðanataka batnar, öllu samfélaginu til hagsbóta.

Jafnrétti kynjanna er í fyrirrúmi í Áætlun 2030 um Sjálfbæra þróun, alheimsáætlun sem leiðtogar allra ríkja heims hafa samþykkt í því skyni að svara þeim áskorunum sem við stöndum andspænis. Í sjálfbæru þróunarmarkmiði, eða Heimsmarkmiði númer 5, er hvatt sérstaklega til þess að jafnrétti kynjanna og valdefling kvenna og stúlkna verði tryggð en slíkt er einnig þýðingarmikil forsenda fyrir því að öllum 17 sjálfbæru þróunarmarkmiðunum verði náð.

Ég er staðráðinn í því að auka hlut kvenna í friðar- og öryggisstarfi Sameinuðu þjóðanna. Fjölgun kvenkyns sáttasemjara eykur líkur á varanlegum friði og fjölgun kvenna í friðargæslu dregur úr líkum á kynferðislegri misnotkun og áreitni.

Innan Sameinuðu þjóðanna vinn ég nú að vegvísi með áfangamarkmiðum til að tryggja jafnrétti kynjanna með það fyrir augum að allir þeir sem við vinnum fyrir eigi sér málsvara. Fyrri markmiðum hefur ekki verið náð. Nú verðum við að standa við stóru orðin.

Við skulum heita því á alþjóðlegum baráttudegi kvenna að gera allt sem í okkar valdi stendur til að vinna gegn rótgrónum fordómum, styðja viðleitni og baráttu og efla jafnrétti og valdeflingu kvenna.

 

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu.