Einkafjárfestar hverfandi í Icelandair

Afar lítið er um einkafjárfesta í hluthafahópi Icelandair Group sem eiga um þessar mundir talsverða eignarhluti í félaginu.

Samkvæmt lista yfir alla hluthafa flugfélagsins síðastliðinn mánudag, sem Fréttablaðið hefur séð, eru tíu stærstu einkafjárfestar á hluthafalista félagsins samanlagt aðeins með um 1,9 prósent í Icelandair. Markaðsvirði Icelandair hefur minnkað um 115 milljarða frá því í lok apríl 2016 samhliða því að hlutabréfaverð félagsins hefur lækkað um 60 prósent.

Í þessum hópi einkafjárfesta er eignarhaldsfélagið Brimgarðar, sem er í eigu Guðnýjar, Eggerts, Halldórs og Gunnars Gíslabarna, umsvifamest með tæplega 0,7 prósenta eignarhlut. Í árslok 2015 átti félagið hins vegar 0,35 prósenta hlut í Icelandair og hefur því tvöfaldað stöðu sína í félaginu á rúmlega einu ári. Miðað við gengi bréfa Icelandair við lokun markaða í gær er hlutur Brimgarða metinn á um 545 milljónir króna. Enga einkafjárfesta er að finna á opinberum lista yfir tuttugu stærstu hluthafa flugfélagsins en íslenskir lífeyrissjóðir eiga samanlagt vel yfir helmingshlut.

Þá á Högni Pétur Sigurðsson, fjárfestir og einn eigenda Domino’s á Íslandi, um 0,35 prósenta hlut í Icelandair, bæði í eigin nafni og eins í gegnum eignarhaldsfélagið Naut­ica. Hjónin Bogi Þór Siguroddsson og Linda Björk Ólafsdóttir, sem eiga meðal annars Johan Rönning, eru með 0,2 prósenta hlut í gegnum félagið Sindrandi ehf. en sá hlutur er í dag metinn á um 159 milljónir. Í árslok 2015, samkvæmt hluthafalista Icelandair Group á þeim tíma, átti sama félag þeirra hjóna hins vegar 0,57 prósenta hlut.

Rétt er að taka fram að hluthafalisti Icelandair gefur ekki tæmandi mynd af því hvaða einkafjárfestar eru í reynd í eigendahópi félagsins hverju sinni. Margir þeirra kunna meðal annars að eiga talsverða hlutafjáreign í flugfélaginu í gegnum safnreikninga sem eru skráðir í nafni fjármálafyrirtækja eða framvirka samninga sem þeir hafa gert um hlutabréfaviðskipti í Icelandair.

Erlendir sjóðir með tvö prósent

Frá því var greint í Markaðnum, fylgiriti Fréttablaðsins um viðskipti og efnahagsmál, í gær að fjórir bandarískir fjárfestingasjóðir ættu um þessar mundir rúmlega tveggja prósenta eignarhlut í Icelandair Group. Enginn einn fjárfestingasjóðanna kemst þó á opinberan lista yfir tuttugu stærstu hluthafa flugfélagsins. Markaðsvirði þeirra bréfa sem eru í eigu sjóðanna er í dag samtals um 1.600 milljónir. Fjárfestingasjóðirnir byrjuðu að kaupa bréf í Icelandair á árinu 2015 og frá því í ársbyrjun 2016 hafa sjóðirnir nærri þrefaldað eignarhlut sinn í félaginu.

Talsverð viðskipti hafa verið með bréf Icelandair Group á undanförnum dögum og síðastliðinn mánudag kom fjárfestir að kaupum á 50 milljónum hluta í félaginu á genginu 16, eða sem jafngildir eins prósents eignarhlut í Icelandair. Það voru markaðsviðskipti Kviku banka sem voru milligönguaðilar með þeim viðskiptum. Fram kom í Morgunblaðinu að samkvæmt heimildum blaðsins væru viðskiptin tengd stjórnarkjöri á aðalfundi Icelandair Group sem fer fram 3. mars næstkomandi. Frestur til að skila inn framboði til stjórnar er þar til fimm dögum fyrir aðalfund.

Horft til breytinga á stjórn

Margir fjárfestar í Icelandair, ásamt öðrum markaðsaðilum, horfa til þess að breytingar verði gerðar á stjórn félagsins á aðalfundinum. Hafa ýmsir gagnrýnt yfirstjórnendur Icelandair, bæði stjórnarmenn og aðra helstu stjórnendur félagsins, fyrir að hafa ekki komið fyrr fram með trúverðuga aðgerðaáætlun til að bregðast við vaxandi erfiðleikum í rekstrarumhverfi Icelandair. Afar líklegt er því talið að ýmsir hluthafar muni vilja sjá ný andlit í stjórn flugfélagsins.

Fjórir stærstu eigendur Iceland­air Group – Lífeyrissjóður verslunarmanna, Stefnir, Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins (LSR) og Gildi lífeyrissjóður – eiga samanlagt 46 prósent í félaginu. Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins stendur ekki annað til hjá Lífeyrissjóði verslunarmanna en að styðja áfram Úlfar Steindórsson, varaformann stjórnar, til stjórnarsetu og slíkt hið sama áformar LSR hvað varðar stuðning sinn við Magnús Magnússon. Meiri óvissa er um áform Stefnis, sem á 14,3 prósent í gegnum tvo hlutabréfasjóði í stýringu félagsins, en fram til þessa hefur sjóðastýringarfyrirtækið ekki stutt neinn tiltekinn einstakling til setu í stjórninni. Það gæti tekið breytingum á komandi aðalfundi.

Íhugar framboð

Svanhildur Nanna, sem er á meðal stærstu hluthafa, ásamt eiginmanni sínum, Guðmundi Erni Þórðarsyni, í VÍS og Kviku, bauð sig fram í stjórn Icelandair á aðalfundi flugfélagsins í mars í fyrra en hlaut ekki brautargengi. Í frétt Markaðarins 8. febrúar sagði Svanhildur aðspurð að það kæmi vissulega til greina að bjóða sig fram á ný sæi hún fram á að hluthafar væru tilbúnir í breytingar á stjórn félagsins. Svanhildur sagðist löngum hafa verið þeirrar skoðunar að það væri mikilvægt að jafnvægi ríkti milli svonefndra óháðra stjórnarmanna og stjórnarmanna sem hafa beina hagsmuni af árangri félaganna. „Það skortir nokkuð á það jafnvægi í stjórn Ice­landair eins og sakir standa.“

Þau hjónin hafa minnkað lítillega hlut sinn í Icelandair að undanförnu en Svanhildur staðfesti að þau ættu engu að síður um 15 milljónir hluta, sem jafngildir um 0,3 prósenta hlut. Sá hlutur er hins vegar ekki á þeirra eigin nafni eða fjárfestingafélags þeirra, samkvæmt hluthafalista Icelandair 13. febrúar síðastliðinn.

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu.