Segir ekki farið að lögum við gerð rammaáætlunar

Forstjóri Landsvirkjunar gagnrýnir verkefnisstjórn rammaáætlunar fyrir að hafa ekkert horft til jákvæðra efnahags- og samfélagslegra áhrifa virkjana, þótt lög kveði skýrt á um slíkt. Eingöngu hafi verið horft til neikvæðra áhrifa. Umhverfisráðherra segir að sér hugnist vel tillögurnar. 

Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar, minnir á að lögin um rammaáætlun kveði á um að lagt skuli mat á efnahagsleg, umhverfisleg og samfélagsleg áhrif. 

„Það er í rauninni eingöngu horft á neikvæð áhrif framkvæmdanna þrátt fyrir að lögin kveði skýrt á um það að það eigi líka að horfa til samfélagslegra áhrifa og efnahagslegra áhrifa,“ segir Hörður. 

Tillögudrögin gera þó ráð fyrir að neðri hluti Þjórsár verði virkjaður. Athygli vekur jafnframt að lagt er til að þrjú stór vatnasvið verði vernduð; Héraðsvötn, Skjálfandafljót og Skaftá. 

Hörður nefnir Norðurland sérstaklega þar sem vandamál hafi verið að mæta almennri eftirspurn eftir raforku. Þar sé verið að taka mjög stórar ákvarðanir um nánast enga uppbyggingu raforkuframleiðslu, á sama tíma og samfélögin þar geri ríka kröfu um að geta vaxið og dafnað, meðal annars á grundvelli raforku.

„Að taka þær án þess að greina þessi samfélagslegu og efnahagslegu áhrif, eins og lög kveða skýrt á um, kemur okkur mjög á óvart.“ 

Hörður segir þetta ekki snúast um stóriðju.

„Ég er að tala um smáiðnað, ég er að tala um orkuskipti, ég er að tala um að geta rafvætt skemmtiferðaskip og annað, - og raun og veru bara að geta uppfyllt þau markmið sem við höfum sett okkur í loftlagsmálum. Það verður að greina það, - og það hefur ekki farið fram, - sem er miður.“ 

Hann nefnir sem dæmi að þegar Norðmenn hafi farið í gegnum sambærilegt ferli hafi mjög ríkt verið horft til beggja þátta, neikvæðra umhverfisáhrifa og jákvæðra samfélagsáhrifa. Það jafnvægi séu menn að reyna að finna en það gerist ekki með því að sleppa því að skoða annan þáttinn. 

Næstu fjóra mánuði gefst öllum færi á að gera athugasemdir en síðan leggur verkefnisstjórn lokatillögu fyrir umhverfis- og auðlindaráðherra, Sigrúnu Magnúsdóttur. Spurð hvort hún muni leggja til breytingar svarar hún að það sé alveg trúlegt. Rétt eins og þegar verið sé að búa til góða flík sníði maður af henni agnúa, ef þeir komi í ljós.

„En það er mín óskastaða að geta fengið þannig tillögu í hendur 1. september að ég geri ekki á henni breytingu.“

-En eins og hún lítur út núna, finnst þér líklegt að þú gerir miklar breytingar á henni?

„Ég vil nú ekki tjá mig um það á þessari stundu. En mér hugnast hún það vel, getum við sagt, að ég gæti alveg borið hana fram,“ svarar ráðherra.