Már aðeins einu sinni í minnihluta í Peningastefnunefnd

Már Guðmundsson seðlabankastjóri hefur einungis einu sinni verið í minnihluta við ákvörðun stýrivaxta á fundum Peningastefnunefndar síðan hann tók við embætti árið 2009. Næst sjaldnast hefur Arnór Sighvatsson aðstoðarseðlabankastjóri verið í minnihluta eða þrívegis. Þetta kemur fram í Peningamálum sem kom út í dag.

Árið 2009 var fyrirkomulagi um vaxtákvarðanir breytt en síðan þá hefur fimm manna nefnd tekið ákvarðanir um stýrivexti Seðlabanka Íslands. Í nefndinni sitja nú Már Guðmundsson seðlabankastjóri, Arnór Sighvatsson aðstoðarseðlabankastjóri, Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabankans, sem og Katrín Ólafsdóttir lektor við Háskólann í Reykjavík og Gylfi Zoëga prófessor við Háskóla Íslands sem bæði eru skipuð af forsætisráðherra.

Síðan fyrirkomulaginu var breytt hafa verið haldnir 49 vaxtaákvörðunarfundir. Nefndin hefur verið sammála um vaxtaákvörðun í rúmlega helmingi tilfella. Í þriðjungi tilvika kaus einn nefndarmaður gegn meirihlutanum og í einum sjötta tilfella kusu tveir nefndarmenn gegn meirihlutanum.

Sá aðili sem oftast hefur verið ósammála meirihlutanum er breski hagfræðingurinn Anne Sibert eða í 30 prósent tilfella en hún sat í nefndinni frá febrúar 2009 til febrúar 2012. Þá hefur Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabankans, verið ósammála meirihlutanum í 27 prósenta tilfella.

Telja breytinguna vel heppnaða

Í Peningamálum kemur fram að þegar tveir nefndarmenn hafa verið í minnihluta hefur innri nefndarmenn, það eru seðlabankastjórarnir tveir og aðalhagfræðingur Seðlabankans, verið í meirihluta í fjórðungi tilfella. Þetta bendi ekki til blokkamyndunar milli innri og ytri meðlima. Að mati ritnefndar Peningamála líti því ekki út fyrir að staða seðlabankastjóra sé of sterk sé miðað við tíð minnihlutaatkvæði aðstoðarseðlabankastjóra og aðalhagfræðings bankans.

Í Peningamálum kemur einnig fram að breytingin á vaxtaákvörðunarfyrirkomulaginu hafi að líkindum verið til góða. Gegnsæi peningastefnunnar hafi aukist og að fyrirkomulagið hafi þótt meðal þess besta sem gerist í heiminum. Þá kemur einnig fram að flestar rannsóknir bendi til þess að fjölskipuð peningamálastefnunefnd henti betur til þess að móta peningastefnu en að einn einstaklingur taki slíkar ákvarðanir enda komist þá fjölbreyttari sjónarmið að.