Jól

Vestfirskar hveitikökur og metnaðarfullar skreytingar

Erla Björg Gunnarsdóttir skrifar
Baldur Trausti bakar alltaf hveitikökur og Sörur fyrir jólin.
Baldur Trausti bakar alltaf hveitikökur og Sörur fyrir jólin. vísir/vilhelm

Það fer ekkert að gerast í jólaundirbúningi fyrr en ég og dóttir mín erum búin að baka hveitikökurnar. Þetta er vestfirskt fyrirbæri og hafa þessar kökur fylgt jólunum frá því að ég man eftir mér. Þær eru bakaðar á aðventunni og svo teknar upp á Þorláksmessu og borðaðar með hangikjötinu,“ segir Baldur Trausti.

Hann er þessa dagana að æfa fyrir Sjálfstætt fólk sem frumsýnt verður um jólin í Þjóðleikhúsinu og leikur í Konunni við 1000 gráður. Það hefur þó engin áhrif á jólabaksturinn. „Ég gef mér tíma til að baka. Við dóttir mín stöndum í bakstrinum, svo kemur restin og borðar þetta. Hveitikökurnar passa með öllum mat, skötustöppu, hangikjöti, með afgöngum af hamborgarhryggnum og eru æðislegar með rauðbeðusalati. Við kaupum ekkert brauð yfir hátíðirnar heldur borðum allt með þessu.“

Baldur Trausti hefur síðastliðin sextán ár bakað Sörur á aðventunni eftir uppskrift sem hann fékk frá Guðrúnu Erlu Sigurbjarnadóttur, starfsfélaga í Þjóðleikhúsinu.

„Ég hef aðeins þróað stærðina, því ég vil hafa þær svona þrjá munnbita, og svo hef ég möndlurnar grófar í botnunum því ég vil hafa botninn grófan,“ segir Baldur og bætir við að fyrstu árin hafi hann verið svolítið nískur á Sörurnar. „Einhvern tímann sá ég síðan að frystikistan var full af Sörum um páska því ég hafði verið svo sparsamur. Eftir það er ég slakari og er á því að maður eigi að borða þær á aðventunni enda nóg annað að borða yfir jólin.“

Hveitikökur og sörur Hveitikökubakstur er vestfirsk hefð en uppskriftina að Sörunum fékk Baldur hjá starfsfélaga í leikhúsinu. fréttablaðið/vilhelm

Hveitikökur
7-8 kökur
3 bollar hveiti
3 tsk. lyftiduft 
1 tsk. salt 
1 msk. sykur 
2,5 dl mjólk 
2,5 dl rjómi 

Hnoðað saman í hrærivél. Búin til pylsa og skorið í 7-8 kökur. Flatt út með kökukefli. Stinga í hverja köku með gaffli. Steikt á pönnu, helst þykkbotna og eldgamalli. Bakað við meðalhita. 

Sörur
Botn
5 eggjahvítur
6 dl flórsykur
400 g möndlur 
Eggjahvítur stífþeyttar í tíu mínútur. Flórsykri og möndlum bætt við og hrært vel, en hægt og rólega. Möndlur ekki maukaðar heldur rétt brotnar í höndunum. Ríflega sett í teskeið og á plötu og bakað við 180 gráður í 10-15 mínútur. 

Krem
½ dl sykur
½ dl vatn 
5 eggjarauður
300 g smjör 
2 msk. kakó 
2½ tsk. kaffiduft
1 msk. Swiss Miss 

Sykur og vatn soðið saman í 10-15 mínútur við vægan hita og svo látið kólna vel. Eggjarauður stífþeyttar og vatninu svo hellt varlega saman við í mjórri bunu. Smjöri, kakó, kaffidufti og Swiss Miss bætt við. Þeytt saman. Smurt á botninn á kökunum. Sett í frysti og látið bíða í einn dag. 

Súkkulaði
300 g Nói Siríus suðusúkkulaði
1 tsk. olía 

Gufubrætt saman og svo er kökunum dýft ofan í súkkulaðið. Raðað upp og sett í frysti.

Þórdís ásamt Stúfi sem er mjög hrifinn af trénu fína. vísir/vilhelm

Hentugt fyrir litla putta
Þórdís Elva ­Þorvaldsdóttir skreytir piparkökur árlega ásamt fjölskyldu mannsins síns í Grindavík.

„Mágkona mín, Fríða Egilsdóttir, vinnur grettistak á hverju ári, tekur á móti okkur og hýsir þennan piparkökubakstur. Undirbýr allt og svo komum við hin og vöðum beint í glassúrinn,“ segir Þórdís.

Í stað þess að setja saman piparkökuhús býr fjölskyldan til piparkökujólatré.

„Ég mæli eindregið með þessu fyrir litla fingur enda ekki eins vandasamt og að láta veggi og þak tolla saman. Stjörnum er raðað upp og svo er rjómasprauta notuð til að skreyta og litlu krakkarnir ráða vel við föndrið."

Piparkökujólatré

  • Misstórar stjörnur búnar til með stjörnuformum. 
  • Stjörnum raðað á víxl, hverri ofan á aðra og minnsta stjarnan sett á rönd á toppinn.
  • Smjörkrem með grænum matarlit sett í rjómasprautu og sett krem á hverja „grein“. 
  • Greinar skreyttar með glassúr, snjókorn eða jólaskraut. Lengja með rauðum jólakúlum vafin um tréð.

Vigdís gerði vinkonu greiða og skreytti 150 piparkökuhjörtu

Vigdís Sigurðardóttir býr á Ítalíu og vinkonu hennar, sem rekur eigið fyrirtæki í bænum, langaði að gefa viðskiptavinum sínum íslenskar piparkökur fyrir jólin. Kökurnar áttu að vera ætar og fallegar. Vigdís tók að sér verkið en segir að við undirbúninginn hafi nánast allt farið úrskeiðis sem gat farið úrskeiðis.

„Upphaflega ætlaði ég að hafa fjögur mismunandi form og kökurnar áttu að vera hvítar og rauðar. Eftir mikla leit að nógu stórum formum gafst ég upp og ákvað að gera bara hjörtu. Eftir að hafa prófað nokkra mismunandi matarliti og endað með allavega fjórar skálar af bleikri leðju gafst ég upp.“

Baksturinn og skreytingarnar tóku tíu daga og á þeim tíma var heimilið gjörsamlega undirlagt.

„Við borðuðum í stofunni því það var ekki pláss fyrir okkur í eldhúsinu, það voru box og bökunarplötur úti um allt,“ segir Vigdís en segist vera ánægð með útkomuna þótt hún hafi verið langt frá upphaflegu hugmyndinni. „Þetta var frumraun og tókst vel. Þetta snerist aðallega um mikla þolinmæði. Ég elska snjókorn og var með svoleiðis þema, en reyndi að hafa kökurnar ekki einhæfar. Mesta áskorunin fólst í að hafa engar tvær kökur eins en þær voru rúmlega 150 talsins.


Skreytt hjörtu 


  • Sérstaklega þykkur glassúr úr flórsykri, eggjahvítu og pínulitlu vatni notaður til að gera útlínur á hjörtun. 
  • Leyft að þorna yfir nótt. 
  • Fyllt upp í eyðurnar með þynnri glassúr. 
  • Þegar kökurnar eru þornaðar er notaður örmjór sprautupoka­stútur, númer eitt, til að skreyta kökurnar ásamt kökuglimmeri og sykurkúlum.

Vigdís reyndi að passa að ekkert hjarta væri eins skreytt.


Athugið. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Vísir hvetur lesendur til að halda sig við málefnalega umræðu. Einnig áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi eða ósæmilegar athugasemdir og ummæli þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni.



Velkomin á Vísi. Þessi vefur notar vafrakökur. Sjá nánar.