Kom ekki nálægt rannsókn á markaðsmisnotkun Landsbankans

Jón Óttar Ólafsson, fyrrverandi starfsmaður Sérstaks saksóknara, bar í dag vitni í markaðsmisnotkunarmáli sem höfðað er gegn fjórum fyrrum stjórnendum og starfsmönnum Landsbankans.

Verjandi Júlíusar Heiðarssonar, sakbornings í málinu, kallaði Jón Óttar fyrir dóminn og spurði hann út í starf sitt hjá Sérstökum saksóknara og ýmislegt tengt því.

Jón Óttar var gagnrýninn á störf embættisins og rannsóknaraðferðir þrátt fyrir að hafa ekki komið nálægt rannsókn á því máli sem var til umfjöllunar í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag. Hann gagnrýndi meðal annars notkun kauphallarhermis  sem „meikaði ekkert sens“ fyrir honum þar sem hann væri nákvæm eftirlíking eftirlitskerfis Kauphallar Íslands. Allar upplýsingar í herminum væri því hægt að nálgast í Kauphöllinni.

Þá gagnrýndi Jón jafnframt þá aðferðafræði sem notuð hefði verið við rannsóknina og sagði hana „lýsandi“ en ekki „greinandi“. Hann átti þar við að ekki væri hægt að sýna fram á óeðlilega hegðun á markaði án þess að vita hvað væri eðlileg hegðun. Svo væri hægt að gera samanburð.

„Lykilatriði í því fannst mér alltaf vera hvort að það fyndist eitthvað sambærilegt mynstur innan bankans á fyrri tímabilum og eitthvað svipað mynstur með önnur bréf en bréf í bönkum,“ sagði Jón Óttar og bætti því við að enginn samanburður væri fyrir hendi í gögnum um markaðsmisnotkun Landsbankans. Saksóknari væri einfaldlega að lýsa einstökum viðskiptum.

Verjandi Júlíusar lagði fram sem dómskjal viðtal við Jón Óttar sem birtist í Fréttablaðinu í september síðastliðnum. Var Jón spurður út í nokkur ummæli sín þar, meðal annars varðandi það hvort misjafn skilningur hefði verið innan embættis Sérstaks saksóknara á því hvað væru umboðssvik og hvað væri markaðsmisnotkun.

Jón Óttar staðfesti fyrir dómi í dag að svo hefði verið og að halda hefði þurft seminar til að skerpa á þessum atriðum við starfsmenn embættisins. Saksóknari spurði Jón hvort að hann hefði sótt þennan seminar en hann kvaðst ekki hafa gert það. Hann vissi hins vegar um efni hans vegna tölvupósts sem sendur hafði verið út á starfsmenn.

Saksóknari spurði hvort að það hefði nákvæmlega verið orðað svo að halda ætti seminar vegna misjafns skilnings starfsmanna á umboðssvikum og markaðsmisnotkun. Jón Óttar sagði svo ekki vera, það hefði verið sín túlkun á tölvupóstinum.

Fullyrti fyrir dómi að hlustað hafi verið á símtöl verjenda og sakborninga

Þá var hann einnig spurður út í ummæli sín um símhlustanir og hvernig verklagi í kringum þær hafi verið háttað. Hann kvaðst aldrei hafa séð neinar skriflegar reglur um hlustun á símtölum, ekkert eftirlit hafi verið með því hvort var hlustað eða ekki og ekki hafi verið hægt að skrá símtöl sérstaklega. Hljóðskrárnar hafi verið vistaðar inni á drifi sem var ekki aðgangsstýrt á nokkurn hátt.

Saksóknari spurði svo nánar út í verklagið og hvort að einhver hafi ekki þurft að opna drifið sérstaklega fyrir starfsmenn.

„Jú, tæknideildin hjá lögreglunni þurfti að opna drifið fyrir mann,“ svaraði Jón þá.

Ummæli Jóns Óttars í Fréttablaðinu um að starfsmenn hjá Sérstökum saksóknara hafi hlustað á samtöl verjenda og sakborninga vöktu mikla athygli enda er slíkt ólöglegt. Ólafur Þór Hauksson, sérstakur saksóknari, hefur hafnað því en Jón Óttar fullyrti aftur fyrir dómi í dag að hlustað hafi verið á slík samtöl. Hann vissi hins vegar ekkert um hvernig símhlustunum hafði verið háttað í tilfelli rannsóknar á markaðsmisnotkun Landsbankans.

Í viðtali í Fréttablaðinu sagði Jón jafnframt að skjölum sem hafi sannað sakleysi hans hafi vísvitandi verið haldið eftir af Sérstökum saksónara þegar hann sjálfur var kærður fyrir brot á þagnarskyldu í starfi. Einn verjandanna spurði hvort hann teldi að svo gæti einnig verið í öðrum málum.

„Mig grunar að það séu fleiri tilvik um að gögnum sé haldið til baka en ég get auðvitað ekki fullyrt um það,“ sagði Jón Óttar.

Vitnaleiðslur halda áfram á morgun.