Þykir gagnrýnin hafa verið ósanngjörn

„Mér finnst gagnrýnin hafa verið ósanngjörn og það hvílir alls engin leyndarhyggja yfir þessu ferli,“ segir Hlynur Sigurðsson, framkvæmdastjóri Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar, um umdeilt val Isavia á fyrirtækjum sem fá að sinna smásölu og veitingarekstri í brottfararsalnum í Keflavík.

Eigendur fyrirtækja sem fengu ekki aðstöðu í flugstöðinni hafa gagnrýnt forval Isavia og sagt það einkennast af leynd og ógagnsæi. Samtök verslunar og þjónustu hafa tekið undir þau orð.

„Sömu aðilar og töluðu áður um að ferlið væri faglegt hafa síðar gefið í skyn að það hafi verið óljóst hvaða gögn þeir áttu að senda inn með sínum umsóknum og gagnrýnt upplýsingagjöf Isavia,“ segir Hlynur.

Funduðu með fyrirtækjunum

Isavia hefur meðal annars verið gagnrýnt fyrir að fara ekki í útboð á verslunar- og veitingarýminu þar sem fyrirtækið, sem er hlutafélag í eigu ríkisins, hefði þurft að fara eftir útboðslögum sem eiga að tryggja opið og gagnsætt ferli.

„Ef við hefðum farið í útboð hefðu umsækjendurnir getað gert ráð fyrir óraunhæfum tekjum af sölu í flugstöðinni í sínum tilboðum og þar af leiðandi unnið með ranga spá um hvað Isavia fengi í sinn hlut. Reglur um útboð hefðu þýtt það að við hefðum þurft að taka þeim tilboðum. Forvalið kemur hins vegar í veg fyrir að menn séu að taka of háum tilboðum sem eru ekki raunhæf og það er mjög mikilvægt í rekstri sem þessum þar sem við getum ekki jafn auðveldlega skipt út verslunum og veitingastöðum.“

Hlynur segir alla umsækjendur hafa setið við sama borð. Það hafi legið fyrir frá upphafi hvaða umsóknargögn Isavia myndi láta af hendi að forvalinu loknu.

„Útboðsskyldan nær ekki yfir útleigu á plássi og í forvalinu erum við að gefa upp ákveðin trúnaðargögn, þar á meðal upplýsingar um rekstraraðila á svæðinu, svo aðrir umsækjendur geti setið við sama borð. Að sama skapi erum við bundin trúnaði um hvað viðkomandi bauð, hvað hann skrifaði í sína viðskiptaáætlun og hvernig við mátum umsóknir þeirra,“ segir Hlynur.

Meðlimir úr valnefnd Isavia hafa að hans sögn fundað með forsvarsmönnum nokkurra fyrirtækja sem óskuðu eftir frekari rökstuðningi. Þeir hafi fengið útskýringar á einkunnagjöf Isavia og hvar fyrirtæki þeirra hafi staðið í sínum flokkum.

„Það gætir misskilnings að við höfum ekki gert það. Hins vegar eru sumir að sækjast eftir því að fá einkunnir annarra fyrirtækja og það gefum við ekki upp. Ég skil þó vel að það er mikilvægt fyrir þessi fyrirtæki að ná árangri og flugstöðin er auðvitað mjög ákjósanlegur staður.“

Spurður hvort Isavia hefði mögulega átt að fara aðrar leiðir í valferlinu, í ljósi umræðunnar í kringum forvalið, segir Hlynur að hann telji ferlið hafa verið eins opið og gagnsætt og mögulegt hafi verið.

„Hins vegar höfum við skrifað hjá okkur einhver smáatriði sem betur hefðu mátt fara. Þegar við förum í okkar næsta forval þá munum við að sjálfsögðu byggja á því sem við punktuðum niður í þessu ferli.“

Fá meira fyrir plássin

Hlynur segir ýmsar ástæður liggja að baki ákvörðun Isavia um að breyta brottfararsal flugstöðvarinnar og fara í forval. Farþegum sem fari um Leifsstöð hafi fjölgað, og muni fjölga, og því þurfi meðal annars að stækka vopnaleitarsvæðið og haga rekstrinum þannig að hann skili Isavia tekjum í hlutfalli við farþegafjölgunina. Einnig renna núgildandi samningar um verslana- og veitingarými út um næstu áramót en þeir voru gerðir á árunum 2004-2006. Hlynur segir það hafa ráðið miklu hvað fyrirtækin sáu fram á að geta skilað til Isavia með veltutengdri leigu.

„Auknar tekjur þýða að við getum boðið lægri flugvallarskatta og önnur gjöld. Við höfum að undanförnu séð að við erum töluvert langt á eftir öðrum flugvöllum þegar kemur að veltutekjum. Með þessum breytingum getum við aukið tekjur af þessum hluta verslunarsvæðisins um sextíu prósent. Ástæðan er sú að við munum bæði fá hærri veltutengda leigu frá fyrirtækjunum og síðan erum við að auka plássið um 20-30 prósent.“

Þrettán umsóknir af 71 urðu á endanum fyrir valinu og var niðurstaðan kynnt á blaðamannafundi í byrjun októbermánaðar. Sex verslanir og einn veitingastaður munu halda áfram rekstri í flugstöðinni en fjórir nýir veitingastaðir og tvær verslanir koma inn til viðbótar. Á meðal þeirra eru franska fyrirtækið Lagardère Services, sem fékk aðstöðu til reksturs sælkeraverslunar og fjögurra veitingastaða sem verða rekin í samstarfi við íslenska fyrirtækið Nord, og norska tískuvöruverslunin Airport Retail Group.

„Um allan þann rekstur sem erlendir aðilar koma að verða stofnuð íslensk fyrirtæki sem greiða hér skatta og gjöld. Það er því ekki verið að taka allan arðinn út úr landinu eins og einhverjir hafa gefið til kynna. Einnig lögðum við áherslu á að fá inn íslenskar vörur en þær geta líka verið dýru verði keyptar ef tilboðin sem við fáum eru ekki góð,“ segir Hlynur.

Hann segir breytingarnar í brottfararsalnum eiga að auka sýnileika verslana og veitingastaða og þá um leið veltu þeirra. Í núverandi skipulagi séu verslanir í einhverjum tilvikum faldar úti í hornum á bak við veitingastaði og aðrar verslanir.

„Ferlið hefst í byrjun nóvember en þá munum við byrja á að skipta um gólfefni og færa ákveðnar verslanir til í smáum skrefum. Ef þessi farþegafjölgun sem við höfum séð heldur áfram þá flýtir það síðan fyrir því að við þurfum að taka ákvörðun um að stækka brottfararsalinn sjálfan. Hvenær það verður veit ég ekki en það verður jafnvel fyrr en menn reiknuðu upphaflega með.“