Margir selja málverkin sín eftir hrunið

Mikil breyting hefur orðið á listaverkamarkaðnum á Íslandi síðan haustið 2008. Framboð á ódýrari verkum hefur aukist mjög og verð lækkað. Eitthvað er um að fólk fjárfesti í listaverkum, en þó minna en áður.

Framboð á íslenskum málverkum hefur aukist mjög á síðustu árum. Um leið hafa málverkin hríðfallið í verði og dæmi eru um að verið sé að selja verk á uppboðum fyrir einungis helming af verðmati.

Eitthvað er um að efnafólk fjárfesti í dýrari málverkum, en að sögn Tryggva Friðrikssonar, eins eigenda Gallerís Foldar, er það ekki nægilega mikið og mun minna en fyrir árið 2008. „Fólk er vissulega að selja málverkin sín í mun meiri mæli," segir Tryggvi. „En það er alltaf skortur á úrvalsmálverkum. Þau seljast fyrr og verðið á þeim hefur ekki lækkað."

Með úrvalsmálverkum er til dæmis átt við listaverk eftir „gömlu meistarana" eins og Kjarval, Ásgrím Jónsson, Svavar Guðnason, Louisu Matthíasdóttur, Gunnlaug Scheving, Guðmundu Andrésdóttur og fleiri. Sum verk eftir þau geta selst á meira en fjórar milljónir króna í dag.

Gallerí Fold hefur staðið fyrir uppboðum á málverkum á netinu í eitt ár og segir Tryggvi það hafa breytt miklu. Á síðasta ári seldi galleríið 1.600 myndir á uppboðum, þar af 600 á netinu. Árið 2010 voru um þúsund myndir seldar, einungis á beinum uppboðum.

„Netið hefur breytt markaðnum alveg rosalega, það er ótrúlegt," segir hann. „Maður af gamla skólanum eins og ég hafði enga trú á því að það munaði svakalega miklu að hafa netið."

Þá hefur dregið mjög úr beinni sölu í galleríum. „Það er bara brot af því sem það var fyrir hrun og mjög hægur bati þar á."

Viktor Smári Sæmundsson, eigandi listaverkasölunnar Stúdíós Stafns, tekur undir orð Tryggva og segir sölu á dýrari verkum hafa dregist verulega saman eftir hrun, þó hún hafi verið að glæðast undanfarna mánuði. Þá sé framboð á ákveðnum verkum orðið mun meira, sem verði til þess að þau falla í verði.

„Fólk hefur verið að tína allt til og endurmeta hvað það á og skoða hvað það á til að koma því í verð," segir Viktor. „En það er oft verið að láta þessi verk fara á hálfvirði miðað við matsverð. Ef menn ætla að eignast gott listaverkasafn verða þeir að hafa auga fyrir því sem heldur sér í verði. Oft þarf næmt auga eða sérfræðing í það."

Viktor tekur einnig eftir annarri breytingu sem átti sér stað við hrunið er varðar listaverk og sölu.

„Fólk hugsar betur um listaverkin sín og vill halda þeim heilum. Það er mikið meira að gera í viðgerðum á verkum," segir hann. „Fólk hugsar betur um hlutina sína og vill að þeir séu í lagi. Ætli það sé ekki eitt af því jákvæða við hrunið."

- sv