Norðurlönd greiða 141 milljarð í lán til Íslands

Um áramótin voru síðustu hlutar af lánum Norðurlandanna til Íslands greiddir en lánin voru upphaflega veitt í tengslum við efnahagsáætlun Íslands og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.

Í tilkynningu frá Seðlabankanum segir að hér sé um að ræða tæplega 888 milljónir evra eða um 141 milljarða króna og bætist sú fjárhæð við gjaldeyrisforða Seðlabankans. Af þessari fjárhæð tekur ríkissjóður að láni um 103 milljarða kr. frá Danmörku, Finnlandi og Svíþjóð, en Seðlabanki Íslands tekur að láni um 38 milljarða kr. frá Seðlabanka Noregs.

Frá því í október 2008 hefur Ísland tekið lán sem nema samanlagt um 753 milljarða kr. í því skyni að styrkja gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands. Gjaldeyrisforðinn í heild nemur um þessar mundir 1.030 milljarða kr. eða 2/3 af vergri landsframleiðslu.

Gjaldeyrisforði að frádregnum gjaldeyrisinnstæðum annarra en ríkissjóðs í Seðlabanka Íslands og samningsbundnum afborgunum lána ríkissjóðs og Seðlabanka Íslands næstu 12 mánuði nemur hins vegar um 40% af landsframleiðslu. Á þennan mælikvarða hefur gjaldeyrisforðinn aldrei verið meiri í sögu þjóðarinnar. Það breytir því hins vegar ekki að gjaldeyrisforðinn er að fullu skuldsettur þegar tillit er tekið til allra lána sem tekin hafa verið á undanförnum árum í því skyni að styrkja forðann.

Vaxtagreiðslur af gjaldeyrislánum ríkissjóðs og Seðlabanka Íslands eru áætlaðar 33 milljarðar kr. á þessu ári. Á móti þessum vaxtagreiðslum koma vaxtatekjur vegna ávöxtunar forðans, en áætlað er að hreinn vaxtakostnaður af forðanum sé um 3-4%, en það samsvarar um 1½-2% af landsframleiðslu.

Í ljósi óvissu á alþjóðlegum fjármálamörkuðum og í ljósi áforma um losun gjaldeyrishafta er mikilvægt fyrir Ísland að vera með stóran gjaldeyrisforða um þessar mundir þrátt fyrir umtalsverðan kostnað við forðahaldið. Þegar aðstæður breytast er vonast til að hægt verði að minnka gjaldeyrisforða jafnframt því sem unnið verður að því að draga úr skuldsetningu hans, að því er segir í tilkynningunni.