Misskilningur vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum Erla Hlynsdóttir skrifar 25. apríl 2012 12:51 Alltaf skal merkja vörur sem innihalda erfðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Mynd úr safni Misskilnings hefur gætt hér á landi, bæði meðal neytenda og framleiðenda, vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum. Þetta segir matvælafræðingur hjá Matvælastofnun. Engar undantekningar eru á því að merkja skal matvæli ef þau innihalda erðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Samkvæmt reglugerð sem tók gildi um áramótin skal sérmerkja erfðabreytt matvæli, Í þessari sömu reglugerð segir að ekki þurfi að merkja ef innihaldsefni úr erfðabreyttum lífverum eru 0,9% eða minna af vörunni. Helga Pálsdóttir, matvælafræðingur hjá Matvælastofnun, segir þetta hafa ruglað marga í ríminu. „Ég hef einmitt orðið vör við að það er misskilningur meðal neytenda og framleiðenda með þessa reglu, en ef þú ert að framleiða matvæli og notar erfðabreyttan efnisþátt þá þarftu alltaf að merkja, ef þú notar vísvitandi erfðabreyttan efnisþátt eða innihaldsefni," segir hún. Hins vegar gerist það stundum að matvæli mengast í framleiðsluferlinu, „við flutninga eða af óhjákvæmilegum tæknilegum ástæðum," eins og segir í reglugerðinni. „Þá þarf ekki að merkja sem erfðabreytt ef þessi mengum er ekki í meira mæli en 0,9%," segir Helga. En ef vísvitandi eru notuð erfðabreytt matvæli, þó hlutfall þeirra sé undir 0,9% þá þarf alltaf að merkja vöruna sérstaklega. Erfðabreytt matvæli eru skilgreind þannig að þau eru unnin úr erfðabreyttum lífverum eða eru erfðabreyttar lífverur. „Þannig að ef þú ert með lífveru sem er erfðabreytt og vinnur úr henni efnisþátt eða innihaldsefni og notar í matvæli, þá telst það erfðabreytt matvæli," segir Helga.En eru erfðabreytt matvæli hættuleg? „Það eru mjög skiptar skoðanir á því hvort erfðabreytt matvæli séu hættuleg eða ekki og hvort þau hafi áhrif á okkur eða ekki. Þessi matvæli eru jafn misjöfn og þau eru mörg. Ég ætla ekki að svara því með já-i eða nei-i," segir Helga. Hún bendir á að hjá Matvælastofnun sé unnið eftir reglum Evrópusambandsins. Þar fer fram áhættumat áður en erfðabreytt matvæli eru leyfð á markaði. Evrópusambandið fer þannig yfir matvæli sem eru á markaði í Evrópu. Í Bandaríkjunum gilda aðrar reglur um merkingar. „Þar þarf ekki að merkja því í Bandaríkjunum eru reglurnar þannig að erfðabreytt matvæli eru álitin jafngild óerfðabreyttum matvælum," segir Helga.Tengd frétt:Erfðabreytt matvæli í Nóa Kroppi og Freyju Hrís Mest lesið Flugmennirnir sviptir flugréttindum Innlent Skúli fagnar með „sannleikann að vopni“ Innlent Eftirlitsmenn Strætó báðu um að fá að klæðast stunguvestum Innlent „Fólk bara skammast sín svo rosalega mikið“ Innlent Ómálefnalegir dónar fara í skammarkrókinn Innlent Vegir og gatnamót í Hvalfirði komnir að þolmörkum Innlent „Stefnum að því að koma meira en tvíefld til baka“ Innlent Enginn alvarlega slasaður eftir bílveltuna Innlent „Ég er ekki búinn að afskrifa hana“ Innlent Ekki auðvelt að skrifa grein sem þessa Innlent Fleiri fréttir Annað innbrotið á skömmum tíma: Leiðinlegt að stolið sé frá litla manninum á horninu Segir sama starfið nú auglýst að nýju:„Pínu sárt að horfa upp á þetta“ Flugmennirnir sviptir flugréttindum Fyrrum bæjarstjóri og bankastjóri leiða stjórn Landspítalans „Fólk bara skammast sín svo rosalega mikið“ Málaður regnbogafáni gæti reynst of sleipur Skúli fagnar með „sannleikann að vopni“ Samherji og Guðrún Karls berjast saman gegn fíknidjöflinum Ástarsvik sífellt algengari og rannsókn lokið í Eyjum Eftirlitsmenn Strætó báðu um að fá að klæðast stunguvestum Fórnuðu gúmmístígvélunum við að slökkva sinueld á Ströndum Ekki auðvelt að skrifa grein sem þessa Ómálefnalegir dónar fara í skammarkrókinn „Ég er ekki búinn að afskrifa hana“ „Maður vill trúa kúnnunum sínum“ Hætta rannsókn á andláti á Hraunbúðum „Fær þessar fréttir og við förum að gráta og allt ömurlegt“ „Þetta kemur okkur mjög á óvart“ Segir ótímabært að ræða undanþágur Þrír í haldi vegna fjárkúgunar og ótímabærar undanþágur Þrír handteknir vegna slagsmála Kölluð út um helgina vegna barns sem læstist inni á salerni Leifturhröð viðbrögð björgunarsveitar dugðu ekki til Frestun á frestun ofan í martraðarheimferð frá Gautaborg Atli Steinn biðst auðmjúkur afsökunar Foreldrar velta fyrir sér „innivistartíma barna“ Tuttugu verðandi mæður geti ekki fætt nærri heimili sínu Sæti í almyrkvaflugi falt fyrir hundruð þúsunda króna Maðurinn leitaði ítrekað hjálpar án viðbragða lögreglu Ráðist á mann fyrir utan skemmtistað í nótt Sjá meira
Misskilnings hefur gætt hér á landi, bæði meðal neytenda og framleiðenda, vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum. Þetta segir matvælafræðingur hjá Matvælastofnun. Engar undantekningar eru á því að merkja skal matvæli ef þau innihalda erðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Samkvæmt reglugerð sem tók gildi um áramótin skal sérmerkja erfðabreytt matvæli, Í þessari sömu reglugerð segir að ekki þurfi að merkja ef innihaldsefni úr erfðabreyttum lífverum eru 0,9% eða minna af vörunni. Helga Pálsdóttir, matvælafræðingur hjá Matvælastofnun, segir þetta hafa ruglað marga í ríminu. „Ég hef einmitt orðið vör við að það er misskilningur meðal neytenda og framleiðenda með þessa reglu, en ef þú ert að framleiða matvæli og notar erfðabreyttan efnisþátt þá þarftu alltaf að merkja, ef þú notar vísvitandi erfðabreyttan efnisþátt eða innihaldsefni," segir hún. Hins vegar gerist það stundum að matvæli mengast í framleiðsluferlinu, „við flutninga eða af óhjákvæmilegum tæknilegum ástæðum," eins og segir í reglugerðinni. „Þá þarf ekki að merkja sem erfðabreytt ef þessi mengum er ekki í meira mæli en 0,9%," segir Helga. En ef vísvitandi eru notuð erfðabreytt matvæli, þó hlutfall þeirra sé undir 0,9% þá þarf alltaf að merkja vöruna sérstaklega. Erfðabreytt matvæli eru skilgreind þannig að þau eru unnin úr erfðabreyttum lífverum eða eru erfðabreyttar lífverur. „Þannig að ef þú ert með lífveru sem er erfðabreytt og vinnur úr henni efnisþátt eða innihaldsefni og notar í matvæli, þá telst það erfðabreytt matvæli," segir Helga.En eru erfðabreytt matvæli hættuleg? „Það eru mjög skiptar skoðanir á því hvort erfðabreytt matvæli séu hættuleg eða ekki og hvort þau hafi áhrif á okkur eða ekki. Þessi matvæli eru jafn misjöfn og þau eru mörg. Ég ætla ekki að svara því með já-i eða nei-i," segir Helga. Hún bendir á að hjá Matvælastofnun sé unnið eftir reglum Evrópusambandsins. Þar fer fram áhættumat áður en erfðabreytt matvæli eru leyfð á markaði. Evrópusambandið fer þannig yfir matvæli sem eru á markaði í Evrópu. Í Bandaríkjunum gilda aðrar reglur um merkingar. „Þar þarf ekki að merkja því í Bandaríkjunum eru reglurnar þannig að erfðabreytt matvæli eru álitin jafngild óerfðabreyttum matvælum," segir Helga.Tengd frétt:Erfðabreytt matvæli í Nóa Kroppi og Freyju Hrís
Mest lesið Flugmennirnir sviptir flugréttindum Innlent Skúli fagnar með „sannleikann að vopni“ Innlent Eftirlitsmenn Strætó báðu um að fá að klæðast stunguvestum Innlent „Fólk bara skammast sín svo rosalega mikið“ Innlent Ómálefnalegir dónar fara í skammarkrókinn Innlent Vegir og gatnamót í Hvalfirði komnir að þolmörkum Innlent „Stefnum að því að koma meira en tvíefld til baka“ Innlent Enginn alvarlega slasaður eftir bílveltuna Innlent „Ég er ekki búinn að afskrifa hana“ Innlent Ekki auðvelt að skrifa grein sem þessa Innlent Fleiri fréttir Annað innbrotið á skömmum tíma: Leiðinlegt að stolið sé frá litla manninum á horninu Segir sama starfið nú auglýst að nýju:„Pínu sárt að horfa upp á þetta“ Flugmennirnir sviptir flugréttindum Fyrrum bæjarstjóri og bankastjóri leiða stjórn Landspítalans „Fólk bara skammast sín svo rosalega mikið“ Málaður regnbogafáni gæti reynst of sleipur Skúli fagnar með „sannleikann að vopni“ Samherji og Guðrún Karls berjast saman gegn fíknidjöflinum Ástarsvik sífellt algengari og rannsókn lokið í Eyjum Eftirlitsmenn Strætó báðu um að fá að klæðast stunguvestum Fórnuðu gúmmístígvélunum við að slökkva sinueld á Ströndum Ekki auðvelt að skrifa grein sem þessa Ómálefnalegir dónar fara í skammarkrókinn „Ég er ekki búinn að afskrifa hana“ „Maður vill trúa kúnnunum sínum“ Hætta rannsókn á andláti á Hraunbúðum „Fær þessar fréttir og við förum að gráta og allt ömurlegt“ „Þetta kemur okkur mjög á óvart“ Segir ótímabært að ræða undanþágur Þrír í haldi vegna fjárkúgunar og ótímabærar undanþágur Þrír handteknir vegna slagsmála Kölluð út um helgina vegna barns sem læstist inni á salerni Leifturhröð viðbrögð björgunarsveitar dugðu ekki til Frestun á frestun ofan í martraðarheimferð frá Gautaborg Atli Steinn biðst auðmjúkur afsökunar Foreldrar velta fyrir sér „innivistartíma barna“ Tuttugu verðandi mæður geti ekki fætt nærri heimili sínu Sæti í almyrkvaflugi falt fyrir hundruð þúsunda króna Maðurinn leitaði ítrekað hjálpar án viðbragða lögreglu Ráðist á mann fyrir utan skemmtistað í nótt Sjá meira