Ferðamannastaðir sumir við þolmörk

Ójöfn dreifing ferðamanna veldur miklu álagi á umhverfi auk þess sem upplifun ferðamanna skerðist ef þeir eru of margir. Þetta er meðal þess sem kom fram í máli Önnu Dóru Sæþórsdóttur, dósents í ferðamálafræði við Háskóla Íslands, á aðalfundi Samtaka ferðaþjónustunnar (SAF) í síðustu viku.

Anna Dóra bendir á að rúmlega helmingur erlendra ferðamanna sæki landið heim á sumrin og flestir heimsæki sömu staðina, þar á meðal Þingvelli, Gullfoss, Geysi og Mývatnssveit. Hún vísar til nýlegra kannana sem sýni að 40 prósentum ferðamanna við Hrafntinnusker þyki óþægilega mikið af ferðafólki á svæðinu og sama eigi við um 30 prósent þeirra sem heimsæki Landmannalaugar.

Anna Dóra segir ljóst að ákveðnir staðir á suðurhálendinu séu orðnir mjög ásettir vegna fjölbreyttrar nýtingar, og fram undan sé samkeppni um hálendið sem auðlind.

Samkvæmt upplýsingum frá SAF hefur erlendum ferðamönnum á Íslandi fjölgað að meðaltali um 7,4 prósent síðustu 30 árin, frá um 72 þúsundum árið 1981 í um 566 þúsund í fyrra sem er fjölgun um 686 prósent.

Árni Gunnarsson, formaður SAF, lýsti í ræðu sinni á fundinum einnig áhyggjum af þróuninni. Hann velti upp spurningunni um hvort gullkálfur núverandi velgengni í ferðaiðnaði ætti sér raunverulega framtíð. „Hvort kálfurinn verði að afurðamikilli mjólkurkú til frambúðar eða hvort hann breytist í geldkú vegna vanrækslu í búskapnum? Erum við að ganga nærri þeim gæðum sem við byggjum greinina á og er öruggt að stórbrotin náttúra landsins sem laðar að sér allan þennan mikla fjölda ferðamanna þoli enn meira álag á komandi árum án þess að láta á sjá?“ spurðu hann gesti fundarins.

Árni sagði ljóst að dreifa þyrfti komum erlendra ferðamanna jafnar yfir árið og tryggja að þjónusta við þá uppfylli væntingar.

Í þriðja lagi sagði Árni að stjórnvöld þyrftu að skapa geiranum ásættanlegt starfsumhverfi. Hann gagnrýndi bæði skattheimtu af eldsneyti og fjármögnun Framkvæmdasjóðs ferðamannastaða. „Það virðist alveg gleymast að með auknum fjölda ferðamanna aukast tekjur ríkisins án breytinga á skattkerfinu,“ sagði hann og benti á að beinar skattatekjur ríkisins af aukningu í komum erlendra ferðamanna til landsins í fyrra nemi um tveimur milljörðum króna. Og þá væru ótaldar óbeinar tekjur ríkisins. olikr@frettabladid.is