Varfærið mat á eignum til að tryggja stöðugleika í rekstri

Mat á eignum Íslandsbanka, sem hefur verið uppfært um tugi milljarða frá því að bankinn var endurreistur, byggir á ákvörðun um að meta eignirnar með varfærnum hætti til þess að tryggja stöðugleika í rekstri bankans. Þetta kemur fram í athugasemd frá slitastjórn Glitnis vegna umræðu um eignarhald á Íslandsbanka.

Athugasemdin frá slitastjórninni er eftirfarandi:

„Í tilefni af fréttum undanfarið um að svokallaðir vogunarsjóðir eigi meira en 60% í Íslandsbanka hf. og að þeir njóti meginhluta þeirrar aukningar sem orðið hefur á eignum bankans vill slitastjórn Glitnis árétta eftirfarandi:  

Með ákvörðun fjármálaeftirlitsins þann 14. október 2008 voru tilteknar eignir og skuldbindingar Glitnis hf. færðar yfir til Nýja Glitnis banka hf. ( nú Íslandsbanka hf.).  Um var að ræða eignir þrotabús Glitnis sem áttu að renna til kröfuhafa bankans.  Í uppgjöri á milli bankanna tveggja sem fram fór fyrir atbeina stjórnvalda varð niðurstaðan sú að Glitnir  eignaðist 95% hlutafjár í Íslandsbanka hf. enda áttu kröfuhafar bankans þá hagsmuni sem fluttir voru yfir til hins nýja banka.

Almennir kröfuhafar Glitnis hafa mátt þola stórfellt tap sem áætlað er að nemi 70-75% af upphaflegum lánveitingum þeirra til Glitnis.  Við fall bankans og annarra banka hérlendis töpuðust strax stórar fjárhæðir og má rekja hluta af þessu tapi til setningar neyðarlaganna þar sem innstæður voru gerðar að forgangskröfum á kostnað almennra krafna. Við flutning eignanna yfir í nýja bankann var að frumkvæði stjórnvalda, beitt varfærnu mati til að tryggja stöðugleika í rekstri hans og farsæla enduruppbyggingu fjármálakerfisins. Hið varfærna mat myndaði hins vegar stórfellt tap hjá Glitni sem að einhverju leyti er nú að koma til baka við endurmat á eignum Íslandsbanka. Eignauppfærsla hjá Íslandsbanka er því réttmæt eign kröfuhafa Glitnis í samræmi við hlutafjáreign þeirra í bankanum.

Rétt er að fram komi að kröfuhafar í Glitni er stór hópur alþjóðlegra og íslenskra fjárfesta, þar með taldir eru einstaklingar, lífeyrissjóðir, fyrirtæki og fjármálastofnanir.  Um 70% af kröfum sem lýst var í bú Glitnis eru enn í eigu upphaflegra kröfuhafa.  Um 30% krafna hafa skipt um hendur þar á meðal til alþjóðlegra banka og áður nefndra vogunarsjóða. Ekki er hægt með nokkurri vissu að áætla hvaða kröfur skiptu um hendur eftir fall bankans þar til kröfulýsingarfresti lauk, þar sem stór hluta skulda hans voru skuldabréf á markaði.

Það er einnig rétt að undirstrika að kröfuhafarnir hafa enga formlega aðkomu að stjórn Glitnis og þaðan af síður hafa þeir aðkomu að stjórn Íslandsbanka. Fjármáleftirlitið setti ströng skilyrði fyrir eignarhlut Glitnis í Íslandsbanka. Sérstakt eignarhaldsfélag, ISB Holding, fer með eignarhlutinn en í stjórn þess félags eru þrír aðilar og skulu tveir þeirra og þar með formaður stjórnar vera óháðir Glitni og kröfuhöfum. Í stjórn Íslandsbanka eru sjö stjórnarmenn einn frá ríkinu, einn tilnefndur af Glitni en fimm eru óháðir Glitni og kröfuhöfum. Ýmis önnur skilyrði voru  sett af stjórnvöldum til að tryggja enn frekar sjálfstæði Íslandsbanka og aðskilnað frá Glitni og kröfuhöfum.“