Fréttaskýring: Hótelherbergjum hefur fjölgað um 80 prósent

Árið 2000 voru í boði 1.489 hótelherbergi á þriggja og fjögurra stjörnu hótelum í Reykjavík, samkvæmt tölum Samtaka ferðaþjónustunnar (SAF). Árið 2010 voru herbergin svo orðin 2.686 og hafði fjölgað um 80 prósent.

Enn er svo von á aukningu í ár. Þannig er verið að breyta fyrrum húsnæði kexverksmiðjunar Fróns við Skúlagötu í gistiheimilið Kex Hostel. Þar á að bjóða upp á ódýra gistingu og vera hægt að hýsa allt að 150 gesti. Stefnt er á að opna Kex fyrir sumarið.

Sömuleiðis er stefnt að því að opna í vor nýtt 30 herbergja hótel við Austurstræti 6 í Reykjavík, samkvæmt upplýsingum frá GP arkítektum sem annast breytingar á húsnæðinu.

Er þörf fyrir þetta allt?Þá eru fleiri hótel í smíðum. Þannig er áætlað að við Mjölnisholt verði opnað 69 herbergja hótel, en ekki liggur fyrir hvenær. Icelandair ætlar svo vorið 2012 að opna 111 herbergja hótel Marina við höfnina í Reykjavík, Mýrargötu 2 til 8.

Að auki hefur verið áætlað að rísi fjögurra til fimm stjörnu hótel við Hörpu, tónlistar- og ráðstefnuhúsið í Reykjavík. Upphaflega var áætlað að hótelið, sem átti að vera nálægt 250 herbergjum að stærð, risi árið 2013. Koma verður í ljós hvort sú áætlun stenst, því ekki hefur enn verið gengið frá fjármögnun eða samningum um rekstur á hótelinu.

Síðan vaknar spurningin hvort þörf sé fyrir allt þetta hótelrými í borginni. Erna Hauksdóttir, framkvæmdastjóri SAF, hefur haldið utan um tölur um herbergjaframboð í Reykjavík, en tölur hennar um þá þróun má sjá hér að neðan. Þar kemur fram að frá því um 2000 hefur framboð á þriggja stjörnu hótelrými tvöfaldast og framboð á fjögurra stjörnu hótelum aukist um 55 prósent. Alls er þetta 80 prósenta aukning hótelrýmis á tíu árum.

Tölur Hagstofunnar sýna hins vegar að frá hruni hefur gistinóttum á hótelum á höfuðborgarsvæðinu fækkað. Erna bendir á að herbergjanýting á hótelum hafi farið úr 69 prósentum niður fyrir 55 prósent á ársvísu.

„Ein skýring á þessu er hve búið var að byggja gífurlega mikið af íbúðum fyrir hrun sem síðan var bara skellt út á markaðinn," segir hún. „Þetta hefur auðvitað áhrif." SAF birti nýverið gögn um umfang framboðs gistingar án tilskilinna leyfa á höfuðborgarsvæðinu. Þar kom fram að á svæðinu væru í boði yfir 12 hundruð rúm án leyfa, en er þá bæði horft til gistiheimila án starfsleyfa og heimagistingar.

Þurfum að geta tekið á móti

Erna segir hins vegar erfitt að segja til um hvort útlit sé fyrir offjárfestingu í gistirými í borginni. „Hverju nýju gistirými fylgir náttúrlega heilmikil markaðssetning," segir hún og bendir á að ef laða eigi til landsins stóraukinn fjölda ferðamanna, líkt og spár gera ráð fyrir, verði gisting að vera til staðar. „Þetta er svona spurning um hvað kemur á undan, hænan eða eggið."

Spilar þá væntanlega líka inn í þróun framboðs gistirýmis hver verður framgangur efnahagsbata landsins, því með auknum bata gæti dregið úr framboði á „svartri" gistingu.

Í gögnum SAF kemur hins vegar fram að umfang gistirýmis án starfsleyfa á höfuðborgarsvæðinu jafnist á við tvö 300 herbergja hótel.

„Það er mikilvægt að ljóst sé á hverjum tíma hvert framboð gistirýmis sé en grunur hefur leikið á að mikið sé um gististaði án starfsleyfa," segir í umfjöllun SAF, en ráðist var í samantekt á framboðinu þar sem þær upplýsingar var hvergi að finna hjá opinberum stofnunum. Ástæðan er sögð þríþætt, vegna samkeppnismála, öryggismála og til að tryggja réttar hagtölur.