Stýrivextir víða orðnir hærri en á Íslandi

Þrátt fyrir að stýrivextir hér á landi eru til muna hærri en í flestum öðrum iðnríkjum þá eru þeir orðnir lægri kantinum í samanburði við mörg nýmarkaðsríki.  Stýrivextir Seðlabanka Íslands standa nú í 4,25% og hafa lækkað um 13,75 prósentur á síðastliðnum tveimur árum.

Þetta kemur fram í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka. Þar segir að þau ríki sem eru með hærri stýrivexti en Ísland eru m.a. Rússland (8,0%), Brasilía (11,25%), Taívan (6,75%), Indland (6,5%), Kína (6,06%) og Ungverjaland (6,0%) en seðlabankar allra þessara landa hafa hækkað vexti sína á þessu ári. Einnig eru vextir hærri í Úkraínu (7,75%), Rúmeníu (6,25%), Suður Afríku (5,5%) og Tyrklandi (6,25%) en ekkert þessara ríkja hefur hafið vaxtahækkunarferli að nýju eftir fjármálakreppuna.

Til samanburðar við þessa háu vexti má nefna að stýrivextir á Evrusvæðinu eru nú 1%, 0,5% í Bretlandi, 0,25% í Bandaríkjunum og Sviss og svo 0,05% í Japan

Nokkur spenna ríkir á markaði yfir því hvað peningastefnunefnd Evrópska seðlabankans mun gera á morgun, sem er næsti vaxtaákvörðunardagur hennar. Sem kunnugt er hefur hækkandi eldsneytis- og hrávöruverð á alþjóðlegum mörkuðum gert það að verkum að verbólguþrýstingur hefur aukist töluvert að undanförnu í Evrópu, sem og annars staðar, á sama tíma og hjól efnahagslífsins í mörgum ríkjum eru enn í hálfgerðu lamasessi.

Almennt er reiknað með því að stýrivextir Seðlabanka Evrópu verði óbreyttir eftir ákvörðunina á morgun en sá verðbólguþrýstingur sem hefur myndast leiðir augljóslega til þess að auknar líkur eru á því að bankinn hefji vaxtahækkunarferli sitt fyrr en ella. Er það því ekki ákvörðunin sem slík sem kallar fram spennu heldur hvort bankinn muni gefa einhverjar vísbendingar um það hvenær hann komi til með að hefja vaxtahækkunarferli sitt. 

Allvíða meðal seðlabanka er hækkun vaxta hafin til þess að stemma stigu við aukinni verðbólgu, sem m.a. má rekja hækkandi orku- og hrávöruverðs. Má hér til dæmis nefna sænska seðlabankann, Riksbank, sem hækkaði stýrivexti sína um 25 punkta um miðjan síðasta mánuð. Það var í fimmta sinn frá því í júlí í fyrra sem Riksbank hækkar stýrivexti bankans og eru þeir nú 1,5%. Önnur iðnríki sem hafa hækkað vexti síðasta árið eru m.a. Kanada, Ástralía, Nýja Sjáland og Noregur.